İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2024/589 K.2024/368

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı ihtiyati tedbir talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin talebinin reddine dair verilen karara karşı davacı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili, Taraflar arasında imzalanan Yüklenici Sözleşmesi sebebiyle, yüklenici pozisyonundaki müvekkil şirket karşı tarafa, sözleşme imza tarihinde 2.000.000 TL tutarında teminat senedi verdiğini, yüklenici şirket kendisine teslim edilen alanlardaki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve işi teslim ettiğini, kalan kısımlarda, yapılan tüm ihtarlara rağmen, aradan 3 ayı aşkın süre geçmesine rağmen halen daha yer teslimi yapılmadığını,

yer teslimi yapılan yerlerdeki işin tamamlandığı İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/631 Değişik İş sayılı, delil tespiti talepli dosyasında, 17.11.2023 tarihinde yapılan keşif sonrasında alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, tüm sulh çabalarına rağmen teminat senedinin iade edilmediğini, yüklenici firmanın en son göndermiş olduğu,

toplam 3.384.270,05 TL tutarındaki hakediş de, üzerinden aylar geçmesine rağmen onaylanmadığını ve ödenmediğini, işveren, sözleşmede olmayan işlerin yapılmasını talep etmekte, aksi takdirde teminat senedini takibe koymakla tehdit ettiğini, halihazırda işverenin içeride tutmakta olduğu (yaklaşık 408.000 TL tutarında) nakit teminat da bulunduğunu, müvekkili şirketin şantiyedeki malzemelerini almasına müsaade edilmediğini, yükümlülüklerini yerine getirmiş olan müvekkilin teminat senedinin konusu olabilecek bir borcu bulunmadığını, bu senedin takibe konulmaması yönünde, gerekirse teminat karşılığında,

ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 11/01/2024 tarihli ara karar ile, taraflar arasında Yüklenici Sözleşmesi düzenlendiği, bu sözleşmede talep eden tarafın yüklenici olarak diğer tarafa 2.000.000,00 TL lik teminat senedi verdiğini iddia ettiği, senedin dosyaya sunulamadığı, sözleşmesel edimlerin yerine getirilip getirilmediği noktalarında uyuşmazlık bulunduğu, fakat talep eden tarafça ileri sürülen iddiaların ispatının yargılamayla tespitinin mümkün olacağı, dosyaya sunulan tespit değişik iş dosyasına ait bilirkişi raporundan sözleşmesel edimlerin ne kadarının taraflarca yerine getirildiğine dair yeterli bir kanaat edinilemediği,

bu aşamada dosyaya sunulan delillerin tedbir kararı verilebilmesi için gerekli olan yaklaşık ispatı sağlayacak mahiyette bulunmadığı anlaşılmakla ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, söz konusu senedin sözleşme imzalanırken şirket yetkilisi tarafından imzalandığını ve karşı tarafa verildiğini, düzenlenen sözleşmenin bir nüshası müvekkil şirkete verilmiş ise de, anılan senet ve şirket yetkilisi tarafından imzalanan garantörlük yazısının birer örneği müvekkil şirkete verilmediğini, bu senedin teminat senedi olarak verildiğini ve sözleşme koşulları yerine getirildiğinde iade edileceği düşünüldüğü için, herhangi bir şekilde kayıtlara alma ihtiyacı duyulmadığını, ancak bu durum Müvekkillerin bu senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep etmelerine engel olmadığını,

bu konuda menfi tespit davası açılabilmesi için arabuluculuk başvurusu da yapılmadığını, bilirkişi raporundan müvekkil şirketin işi tamamladığını, geçici kabul aşamasına getirdiğinin açık bir şekilde anlaşıldığını, müvekkil şirket şantiyedeki çalışmasını sona erdirdikten sonra işverene göndermiş olduğu hakedişin onaylanması için yaptığı tüm girişimlerden olumsuz sonuç aldığını , şantiyedeki malzemelerin iadesi ve teminat senedinin iadesi konusunda da sulh çabalarının sonuçsuz kaldığını, işverenin sürekli olarak,

sözleşme kapsamında olmayan işlerin yapılmasını talep etmiş, bu işler yapılmazsa teminat senedinin takibe konulacağını belirttiğini , yapılan delil tespiti ve alınan bilirkişi raporu ile, müvekkil şirketin işleri geçici kabul aşamasına getirdiği açık bir şekilde ispatlandığını, bu durum, HMK'da ihtiyati tedbir kararının verilebilmesi için aranan yaklaşık ispat standardını fazlasıyla karşıladığını, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir.

Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur.

İhtiyati tedbir kararı verilmesinde hakime geniş bir takdir alanı bırakılmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, yasanın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. Anayasanın 141/3.

Maddesine göre mahkeme ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı vermesi veya istemin reddine karar vermesi hallerinde kararında hukuksal gerekçe göstermek zorundadır. HMK'nın 389. maddesindeki şartların mevcut olması ve talep halinde ise hakim, ihtiyati tedbire davanın her aşamasında karar verebilir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Davacı yüklenici , davalı iş sahibidir.Talep eden vekili , müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini , hak edişinin ödenmediğini , yer teslimi yapılan yerlerde , İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/631 Değişik İş dosyası ile delil tespiti yapıldığını , müvekkilince verilen 2.000.000,00-TL. tutarındaki teminat senedi hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi teminat senedinin dosyaya sunulmadığını , sözleşmesel edimlerin yerine getirilip getirilmediği hususunda uyuşmazlık olduğunu , tespit dosyasındaki raporda sözleşmesel edimlerin ne kadarının yerine getirildiği hususunda yeterli bir kanaat edinilemediğini , yaklaşık ispat sağlanamadığından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermiştir.Somut olayda davacı tarafça dosyaya sunulu tespit raporu ile işin geçici kabule hazır olduğu ve sözleşmesel edimlerin yerine getirildiği iddiası vardır.

Yerel mahkemenin de belirttiği üzere tespit dosyasındaki raporda sözleşmesel edimlerin ne kadarının yerine getirildiği hususunda yeterli bir kanaat edinilemediği ve yaklaşık olarak ispat sağlanmadığından , yerel mahkemenin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair kararı isabetlidir.

Davacının istinaf sebepleri kanun ve usul hükümlerine aykırıdır.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.