İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2024/876 K.2025/588

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup; mahkemece davanın yetkisizlikten reddine dair verilen karara davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili , taraflar arasında, ...

Mağazası pilot mağaza seçilerek, tasarımın yeniden ele alınması, gerekli tasarım ve önerilerin sunulması ve ürün yerleşimlerinin bu amaçla düzenlenmesi hususunda perakende ve konsept danışmanlığı verilmesi hususunda anlaştıklarını, davalı tarafın kabulü üzerine mağaza içinde çalışmalara başladıklarını, müvekkilinin yaptığı etkileyici projenin başarıya ulaşması sonrası davalı yanın davacı tarafla yapılan çalışmaların devamını talep ettiğini , müvekkili şirketten merkez showroom için de danışmanlık için teklif talep ettiğini,

bunun üzerine Merkez Showroom için hazırlanan teklif 12.10.2022 tarihinde karşı tarafa mail vasıtasıyla gönderilmiş olup, teklifin de kabul edilmesi üzerine müvekkilinin Merkez Showroom için de çalışmalara başladığını, davacı yanın, mail yoluyla ödemelerin tamamının yapılması konusunda hatırlatma yaptığını, karşı tarafın kurumsal kimliğine , alacağını almasında herhangi sıkıntı yaşamayacağına güvenerek Merkez Showroom için çalışmalarını sürdürdüğünü, müvekkilinin ödeme alamadığını, ...

Projesi açısından 2022 Eylül ayı, Showroom projesi için ise 2022 Aralık ayı öncesi ve sonrasındaki satış rakamlarının incelenmesi sonucu, müvekkili şirketin ne derece özverili ve başarılı bir proje ortaya koyduğu satışlardaki yükselişle açıkça görüleceğini, davacı yanın - kendi projesini yapmış olmakla kendi edimini tamamlamış olup edimin satışlar üzerindeki etkisi ile müvekkiline bağlı ve borçlu bulunmadığını, müvekkilinin öneri ve tasarımları kendisinden izin alınmaksızın ve kendisine hakları da ödenmeksizin davalı şirketi başka mağazalarında da kullanılmaya başlandığını, bu hususun tespit edildiğini,

ilgili ödemelerin yapılması için davalı tarafa Alanya ...

Noterliğinin, 25.04.2023 tarihli ve ... nolu ihtarnamesinin çekildiğini,davacı yanın , gayreti ve güvenine karşın davalı taraf edimlerini yerine getirmemiş olup müvekkilinin zarara uğratıldığını belirterek, öncelikle her iki mağazada da ivedilikle delil tespiti yapılmasına, ilgili iki sözleşmeye ilişkin fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 200 TL alacağın müvekkili şirkte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili , müvekkili şirketin perakende sektöründe faaliyet gösteren ülke genelinde birçok mağazası bulunan, mağazacılık sektöründe önemli bir yere sahip olduğunu, davacı yana mağaza vitrin düzenlemeleri kapsamında davacı tarafça ... mağazası için bir pilot uygulama teklifi gönderildiğini, aynı hususta Merkez Showroom için de bir teklif mektubu iletildiğini, davacı tarafından gönderilen teklif mektupları müvekkili tarafından onaylanmadığını, imzalanmadığını, davacı tarafından ibraz edilen belgelerde sözleşmenin esaslı unsurları eksik olduğu gibi bunlar üzerinde bir icap ve kabul olduğuna ilişkin bir ibare de bulunmadığını,

davacı tarafından talep edilen bedeller ile ilgili davalı yanın işlemler öncesi bilgilendirilmemiş olup, bu hususta da müvekkili yetkilisinden bir onay alınmadığını, bir işlem yapıldıysa şayet bu işlemlerde müvekkili şirket yetkilisinin ne içerik ne de fiyat anlamında icazeti yahut kabulü yer almadığını, dolayısıyla müvekkili şirketin , davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı yan , dava dilekçesinde, teklif mektuplarının davalı şirket tarafından onaylandığını, teklif mektubunun onaylanması sonrasında mağazalarda çalışmalara başlandığını,

bununla ilgili taraflar arasında mail aracılığı ile görüşme sağlandığını iddia etmişse de işbu iddiaların gerçek dışı olduğunu, davalı şirketin yönetim kurulu başkanı ve tek yetkilisi dava dışı ... olup müvekkili şirket adına teklif metnini onaylayabilecek tek kişi de ...'in olduğunu, davacı tarafından ödeme talep edildiğinde kendisinden ilgili işlemlere ilişkin sözleşme talep edilmiş olup, davacı yanın bu hususta herhangi bir evrak iletemediğini, davacı tarafından sunulan mailleşmelerde bahsi geçen isimlerin müvekkili şirket adına ticari iş ve işlem yapma yetkileri bulunmadığını,

anılan kişiler davalı şirket için hizmet araştırması yapmakla görevli olmakla birlikte , ilgili hizmetin alınıp alınmayacağı, alınacaksa ücretine dair onayı tamamen davalı şirket yetkilisi ...in yetki alanında olduğunu, davacı dava dilekçesinde davalı şirkete ... ve Merkez Showroom Mağazalarına ilişkin danışmanlık hizmeti verdiğini bu hizmet karşılığında ise alacağının ödenmediğini iddia etmekle birlikte açıkladığıüzere davacı tarafın davalı şirketten herhangi bir alacağı bulunmamakta olup, davacı taraf varlığını iddia ettiği alacağına ilişkin müvekkili şirkete herhangi bir fatura da kesemediğini,

davacı taraf dava dilekçesinde ... mağazası için verdiğini iddia ettiği danışmanlık hizmetinin 2022 yılının Eylül ayında, Merkez Showroom için verdiği danışmanlık hizmetinin ise 2022 yılının Aralık ayında tamamlandığını iddia etmiş olup,davacı taraf neredeyse bir yıl önce verdiğini iddia ettiği danışmanlık hizmetine ilişkin olarak müvekkili şirkete herhangi bir fatura kesmediğini, davacı taraf ile davalı şirket arasında yazılı herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacı tarafın varlığını iddia ettiği sözleşmeye istinaden davacı tarafından yerine getirilmiş bir edim de bulunmadığını, hizmetin ne olduğu,

ne yapıldığı tam olarak nelerin yerine getirildiğine dair dosyada hiçbir delil mevcut olmadığını, yerine getirilen edimin ne olduğu ve bu edimin karşılığının veya rayicinin ne olması gerektiği de somut olarak ortaya konulmadığını belirterek; itirazlarının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece , taraflar arasındaki danışmanlık hizmeti kapsamında munzam zarar alacağının tahsili istendiği ,davanın esasına girilmeden önce davalı yanın yetki ilk itirazı öncelikli olarak incelenmiş olup, 6100 Sayılı HMK'nun 14/2. maddesine göre.

"Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olduğu ,dosya kapsamında yapılan incelemeye göre, davalı ... Tic.ve A.Ş'nin yerleşim yerinin ... Mah. ... Bulv.No:...

Merkezefendi/Denizli olduğunun anlaşıldığı ,bu kapsamda davalı şirketin yerleşim yerinin Denizli Ticaret Mahkemeleri'nin yetkisi alanında kalmakta olduğu, 6100 Sayılı HMK'nun 6. maddesi gereğince, genel yetki kuralı gereği açılan davada Denizli Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu,

davalının yetki itirazı ve taraflar arasında imzalanan sözleşmede Mahkemenin yetkisine dair özel sözleşme bulunmaması karşısında yetki itirazı nedeniyle Mahkemenin yetkisizliğine karar verildiği belirtilerek ,mahkemenin yetkisine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK nın 114/1-ç ve 115 /2 maddeleri ile TTK 547 maddesi uyarınca davanın yetki yönünden usulden reddine , karar verilmiştir.

Davacı vekili istinafında , davanın özel hukuk tüzel kişilerinin ortaklık veya üyelik ilişkileri ile ilgili olmadığını , davanın seçimlik yetki kuralı itibariyle İstanbul Mahkemeleri yetki alanında açılabileceğini , HMK 10. maddedeki yetki kuralının geçerli olduğunu , sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılabileceğini , sözleşmenin ifa edildiği yerin ...

Beşiktaş /İstanbul olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık Türk Borçlar kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olup , davacı yüklenici davalı iş sahibidir.Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin davalı tarafa mağaza konsept danışmanlığı yaptığını , davalıya ait ...

Mağazası ve Merkez Showroom da çalışmaya başladığını , ücret alamadığını ve davalının bu mağazalardaki konsepti başka mağazalarda kullandığını belirterek müvekkilinin uğradığı zararı talep etmiştir.

Davalı vekili , taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığını , davacının yaptığı edim bulunmadığını , müvekkili şirkete fatura da kesilmediğini , maillerdeki kişilerin müvekkilini temsile yetkisinin bulunmadığını , müvekkilinin borcu bulunmadığını belirterek yetkiden mümkün değilse davanın esastan reddini talep etmiştir.Yerel mahkeme genel yetki kurallarının geçerli olduğunu davalının ikametgahının Denizli olması sebebiyle .Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir.Davacı vekili dava dilekçesi ekinde teklif ve mailler ve ödeme yapılması için çekilen ihtarı sunmuştur.

Davalı taraf sözleşme ilişkisini kabul etmemiş , mali yazışmalarındaki kişilerin müvekkilini temsil yetkisi olmadığını belirtmiştir.Eldeki davada davacı eser sözleşmesi sebebiyle alacağını talep etmiştir. Eser sözleşmesinden kaynaklı bir alacak davasında yetkili mahkemenin tayininde , Türk Borçlar Kanunun 89. maddesinin uygulanması mümkün değildir.

Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davaları , genel yetki kuralı gereği davalının dava tarihindeki ikametgahı mahkemesinde veya HMK 10. maddeye göre sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde açılabilir. Bu hususa ilaveten taraflar arasında yetki sözleşmesi var ise burada da açılabilir.Dosya kapsamındaki işin yapıldığı iddia edilen mağaza Beşiktaş/İstanbul'da olması sebebiyle davanın İstanbul Adliyesinde açılması yasaya uygundur.

Yerel mahkemece hatalı değerlendirme yapılarak karar verildiği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.