İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2025/1776 K.2025/1520

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının görevsizlik nedeniyle usulden reddine dair verilen karara karşı davalı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin tahsili için davalı hakkında Bakırköy 15.İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı kurumun kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, davacı ile davalı belediye arasında yürütülen hizmet sözleşmeleri kapsamında müvekkilinin üstlenmiş olduğu ...

Göktürk Tabiat Parkı Projesi kapsamında gençlik kampı yapılması işi, ikmal çevre düzenlemesi yapım işi ve sentetik suni çim malzemesi alınması işlerini yerine getirdiğini, fakat davalı belediyenin sözleşme süresi içinde müvekkiline yerine getirmiş olduğu hizmet bedellerini ödemediğini, arabuluculuk sürecinin anlaşamama olarak sonuçlandığını, bu sebeplerle kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla takibe yapılan haksız itirazın iptalini, alacak miktarı da likit olduğundan alacağın %20 oranından az olmamak kaydıyla davalı tarafın icra inkar tazminatına hükmedilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 26/09/2025 tarihli karar ile, dava konusu uyuşmazlığın mutlak ticari davalardan olmadığı, davalı belediyenin tacir olmadığı da gözetildiğinde nispi ticari davanın da söz konusu olmadığı görülmekle davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemelerine ait olduğu anlaşılmakla mahkemenin görevsizliğine, HMK'nin 114/1-c ve 115/2 maddeleri hükmü gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, davacının bir gerçek kişi tacir olduğunu ve ticari faaliyet yürüttüğünü, belediyeden aldığı ihalelerde kar amacı güttüğünü, faturalar tanzim ederek belediyeden hak edişlerini talep ederek ödendiğini, davacının aldığı yapım İşi Sözleşmesi ile Mal Alım (suni çim) ihalesi dikkate alındığında dava konusu işin adi bir iş olmadığının, ticari iş olduğunun açık olduğunu, Kanun gereğince söz konusu işin ticari iş sayılmasına elverişli olmayan bir durumun da mevcut olmadığını, yahut davacı tarafın ihaleden doğan borçlarını ifa ederken bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını da bildirmediğini,

davacının vergi levhası bulunan, fatura kesen, ticari nitelikte ihalelere girerek yapım ve satım işi taahhüt eden bir tacir olduğunun açık olduğunu, tacirin de borçlarının ticari olmasının asıl olacağını, bunun aksine bir durumun da söz konusu olmadığını, her iki taraf için de ticari iş olan huzurdaki itirazın iptali davasında görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olup, mahkemece görevsizlik kararı verilmesinin usule ve kanuna aykırı olduğunu belirterek yerel mahkemenin görevsizlik kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.Görev kuralları kamu düzeninden olup HMK 114/1-c maddesi uyarınca dava şartlarındandır. Bu nedenle mahkeme yargılamanın her döneminde görevli olup olmadığını kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı verir.

Mahkeme ilk önce görevli olup olmadığını inceleyerek karara bağlamalıdır. Yetki itirazlarında ise; yetki kesin yetki kapsamındaysa yargılamanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkünken, kesin yetki olmayan hallerde ancak ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Bununla birlikte mahkeme hem görevsiz hem yetkisiz ise, önce görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinden yetkisizlik kararı verilemez. Zira HMK 117/2 uyarınca yetki itirazı “görevli mahkeme” tarafından incelenebilir.

Bu nedenle, mahkemenin hem görevine hem yetkisine itiraz edilmiş ise, mahkemenin ilk önce görevli olup olmadığını incelemesi ve şayet görevsiz olduğu kanısına varırsa görevsizlik kararı vererek dosyayı görevli mahkemeye göndermesi, yetki itirazının ise bu görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekir (HGK., 21.2.2018, 1001-245. Yargıtay 19. HD., 23.3.2015, 16027/4057). Dava konusu uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Taraflar tacir olmadığı gibi yapılan işte ticari iş değildir. Uyuşmazlıkta görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığına dair verdiği karar yerinde olup davalının istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla,

davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.