İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2025/1777 K.2025/1962

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili talep dilekçesinde özetle; davalıların taşınır-taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi, İİK m.257 kapsamında aranan yaklaşık ispat kuralının gerçekleşmemesi nedeniyle faturadan kaynaklı ihtiyati haciz talebinin reddine," karar verilmiştir.Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait ... plaka, ... şasi no’lu 2024 model yeni Jumper Van ticari araç motor kontrol beyni, üre deposu, üre pompası, katalitik redüksiyon boruları ve üre pompa göstergesi arızaları nedeniyle ... adlı yetkili servise 10/02/2025 tarihinde garanti kapsamında teslim edildiğini, söz konusu aracın ancak 19/06/2025 tarihinde onarılarak teslim edildiğini, aracın toplam serviste kalma süresinin 129 gün olduğunu, bu süre zarfında ticari faaliyet icra edilemediğini ve ciddi kazanç kaybı oluştuğunu,

davacı şirketin aracı ticari faaliyetlerinde değerlendirememesi sebebiyle önemli bir kazanç kaybı doğduğunu, davalı ...

Motorlu Araçlar Ticaret A.Ş. bu kaybı karşılamak amacıyla 30.06.2025 tarihli ve ... numaralı e-fatura kapsamında 134.727,60 TL ödeme yaptığını, ancak bu ödemenin davacının uğradığı reel zararı karşılamaktan son derece uzak olduğunu, davacı şirketin, davaya konu aracı aylık 240.930,00 TL bedelle üçüncü kişilere kiraladığını ve bu kiralamalara ilişkin düzenli faturalar kestiğini, davalı tarafından ödenen tutarın, aracın fiilen kullanılamadığı 43 günlük süreye karşılık gelen kira gelirini karşılamadığını, hem süre hem de günlük ücret bakımından tamamen reel kira bedeli ücretleriyle de uyuşmadığını, bu doğrultuda,

davalı tarafın kısmi ödemesinin zararın tamamını gidermediğini, davacının uğradığı reel ve somut zararın oldukça büyük olduğunu, davalılar hakkında taşınır ve taşınmaz malvarlıklarına ve üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacaklarına öncelikli olarak teminatsız, aksi kanaat halinde teminat yatırılmak suretiyle ihtiyati haciz konulmasını talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, derdest aracın ayıplı olması nedeniyle kar kaybına ilişkin davada İİK nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca davalıların mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkindir.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati haczin hukuki niteliği gerek doktrin, gerekse uygulamada tartışma konusu olup Yargıtay içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğu, bir icra takip işlemi olmadığı belirtilmekte, doktrinde ise muhafaza ve emniyet tedbiri, ihtiyati tedbirin özel bir nevi, koruma tedbiri, teminat tedbiri olarak tanımlanmaktadır.

Bu tanımlamalara göre ihtiyati haciz olağan haciz yolları dışında bir haciz yoludur.İhtiyati hacze karar vermenin ön koşulu İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının istekçi tarafından mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmasıdır. Bu anlamda ihtiyati haczin olağan haciz yolu olmaması nedeniyle her vadesi gelen alacak ya da ilamla hükmedilmiş bir alacak doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olmaz.

İstekte bulunanın alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesi ve bu konudaki delil ve belgelerini istemine ekli olarak sunması zorunludur. Nitekim yasanın 260 (3) maddesinde de ihtiyati haciz kararında haciz konulmasının sebebinin yazılmak zorunda olduğu gösterilmiştir.

Bu düzenlemeden ister vadesi gelsin ister gelmesin olağan haciz yolu dışında ihtiyati haciz kararı vermeyi gerektirir nedenlerin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu bağlamda talep eden tarafın bu nedenleri dosyaya sunması gerektiğinin arandığı açıktır.Somut olayda; ihtiyati haiz isteyen dava dilekçesine bir kısım evraklar eklenmiş ise de kazanç kaybına ilişkin davada davacının ileri sürdüğü tüm hususlar ihtilaflıdır.

Bu haliyle varlığı ve muacceliyeti ihtilaflı ve tespite muhtaç bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Buna göre dosyanın bulunduğu aşama itibarı ile ibraz edilen deliller, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli olan yaklaşık ispata elverişli değildir. Yasal koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.