İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2026/48 K.2026/181

Kaynaklanan)|Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 12/02/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.Ana dava dosyasında davacı vekili; müvekkili ile davalı ... arasında 25/03/2024 tarihli "..." adı altında sözleşme imzalandığını, sözleşmeye konu olan cihazın 24/04/2024 tarihinde müvekkili şirket tarafından davalı ... İdaresi Genel Müdürlüğüne teslim edildiğini, sözleşme kapsamında müvekkilinin davalı yana ...

Bankası ...Şubesi .../03/2024 tarihli ...numaralı, 285.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunu teslim ettiğini, müvekkilinin anılan sözleşmedeki tüm edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, ancak davalı tarafın ihale şartnamesinde yer almayan iç standartlara uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ihale konusu teslim edilen edilen cihazın kabulünü haksız olarak gerçekleştirmediğini, bu hususta İstanbul 1 ATM'nin 2025/... D.iş - 2025/.....

K. sayılı kararı ile ihtiyati tedbir kararının bulunduğunu, müvekkili şirketin edimini ifa etmediği şeklindeki asılsız beyanlarla teminat mektubunun paraya çevrilmeye çalışıldığını, davalı yanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile müvekkili şirketin sözleşme konusu edimini ihale teknik şartnamesine uygun olarak ifa ettiğinin ve müvekkilince davalı yana verilen ...

Bankası ...Şubesi .../03/2024 tarihli ...numaralı, 285.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubuna ilişkin olarak borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş ve öncelikle İstanbul 1 ATM'nin 2025/.... D.iş - 2025/.... K. sayılı kararının esas davada devamına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı, davanın reddini talep etmiştir. Birleşen İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/....... Esas Sayılı Dosyasında Davacı vekili; müvekkili ile davalı ...

İdaresi Genel Müdürlüğü arasında 13.02.2024 tarihinde ihalesi yapılmış ... İhale Kayıt Numaralı 25.03.2024 tarihinde “...” adı altında sözleşme imzalandığını, ihale kapsamında talep edilen kesin teminata ilişkin olarak ...

Bankası ...Şubesi 21.03.2024 tarihli ...numaralı 285.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun müvekkili tarafından davalı idareye sunulduğunu, sözleşmeye konu olan cihazın 24.04.2024 tarihinde müvekkili tarafından davalıya teslim edildiğini, Muayene Kabul Komisyonu tarafından yapılan inceleme neticesinde “......... cihazında Nisan, Mayıs, Haziran ve Eylül aylarında çalışmalar yapıldığı, ilk çalışmalar .... analiti için yapılmıştır ve sonuçlar idare tarafından uygun bulunmuştur” ifadesine yer verildiği,

ancak müvekkili şirketin tüm talep ve başvurularına rağmen davalı ... görevlilerinin haksız ve kötüniyetli tutumları, müvekkil şirket yetkilisinden haksız çıkar taleplerinde bulunmaları neticesinde tamamı ile kötüniyetle cihazın kabulünün yapılmadığı, müvekkilinin ihalelerden yasaklanması kararına ilişkin olarak Ankara 22. İdare Mahkemesinin 2025/...

Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, yine müvekkil şirketin teminat mektubuna ilişkin borçlu bulunmadığı nın tespiti ile teminat mektubunun paraya çevrilmesi işleminin durdurulması talepli olarak İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/...

D.İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı aldıklarını, sonrasında İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/273 Esas sayılı dosyasından esas davayı ikame ettiklerini, iş bu dava dosyalarının derdest olduğunu, davalı tarafından tamamı ile kötüniyetle cihazın teknik yetkinliğinin ve ulusal kullanım ağının göz ardı edildiğini belirterek, söz konusu cihazın ... Genel Müdürlüğü’ne bağlı kamu kurumlarda ve ...

İdaresinde aktif bir şekilde kullanıldığını, cihazın ihale teknik şartnamesine ve yer üstü su kalitesi yönetmeliği ne uygun olduğu hususlarının ve davalı ... tarafından yapılan sözleşmeye ilişkin feshin geçersizliğinin tespitine, müvekkili tarafından ihale teknik şartname ve sözleşmeye uygun olarak teslim edilmiş olan ...bedeli olan 4.750.000,00 TL’nin davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargılama aşamasında. 21/04/2025 tarihli Ara Karar ile, İstanbul 1 ATM'nin 2025/... D.iş - 2025/...... K. sayılı kararı ile," Talebe konu 285.000,00 TL teminat mektubunun %15'i olan 42.750,00 TL teminat miktarı karşılığında talep eden ... Genel Müdürlüğü kurumuna verilen ... Bankası ...Şubesi, 21/03/2024 tarihli ...numaralı, 285.000,00 TL bedelli teminat mektubunun ...

İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından NAKTE ÇEVRİLMESİNİN DURDURULMASINA" kararı verildiği görüldüğünden tedbir kararının uygulanmasının devamına karar verilmiştir.Davalı vekilinin 07/05/2025 tarihli dilekçesi ile mahkemece verilen 21/04/2025 tarihli ihtiyati tedbirin devamına ilişkin karara itiraz etmesi üzerine 16/05/2025 tarihli karar ile, itirazın duruşmalı ele alınmasına karar verilmiştir.25/06/2025 tarihli Ara Karar ile, ihtiyati tedbir istemine konu teminat mektubunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihale için davalıya verildiği,

4734 sayılı Kanun'un 34/son maddesinde yer alan teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulamayacağı yönündeki emredici hüküm, Anayasa Mahkemesi kararı, yerleşik Yargıtay içtihatları dikkate alınarak İhtiyati tedbire itirazın kabulüne, tedbirin devamına ilişkin 21/04/2025 tarihli kararının kaldırılmasına, davacı tarafın tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, dava dilekçesinde bahsettiği maddi vakıaları tekrarlayarak,

ilk derece mahkemesinin tedbirin devamına ilişkin kararı itirazen kaldırmasının hatalı olduğunu, 4734 sayılı Yasa’nın 34. maddesinin itiraz konusu son fıkrasında “Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz” hükmünün Anayasa’ya aykırılığı itibari ile yapılan iptal başvurusuna ilişkin olarak Anayasa Mahkemesinin 19.6.2008 Tarihli 2005/138 Esas ve 2008/124 Karar sayılı karar içeriğinde, söz konusu yasa hükmünü iptal etmemekle birlikte uyuşmazlıkların mahkemece değerlendirilmesine engel olmayacağının belirtildiği ifade edilerek kararın kaldırılması talep edilmiştir.

DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmak tadır. Davalı yüklenici, davacılar ise iş sahibidir.Taraflar arasında yazılı eser sözleşmesi akdedilmiştir.İhtiyatı tedbirin şartları 6100 sayılı HMK’nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemeli ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir.

İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Kanun'un öngördüğü ölçüde ispat edilememişse veya yaklaşık da olsa ispatı yargılamayı gerektiriyorsa ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. Taraflar arasındaki ilişki 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde kurulmuş olup, ihtiyati tedbir talebinin de bu Kanun hükümleri kapsamında incelenerek değerlendirilmesi gerekmektedir.

Anılan Yasa'nın 34/son madde sinde "Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz" düzenlemesi yer almaktadır. Somut uyuşmazlıkta, ihtiyati tedbir istemine konu teminat mektubunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihale için davalıya verildiği sabittir.

4734 sayılı Kanun'un 34/son maddesinde yer alan teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulamayacağı yönündeki emredici hükmü, Anayasa Mahkemesi kararı, yerleşik Yargıtay içtihatları ve Dairemizin bu yöndeki uygulamaları dikkate alındığında, mahkemece, 4734 sayılı kanunun 34/son maddesinin açık hükmü gereğince, ihtiyati tedbire itirazın kabulüne, tedbirin devamına ilişkin 21/04/2025 tarihli kararının kaldırılmasına, davacı tarafın tedbir talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.