İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/1493 K.2018/170

İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nden verilen 17/11/2016 tarihli kararına karşı davacı tarafın istinaf başvurusu üzerine dosya dairemize intikal etmekle, incelendi. İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, "müvekkili ile davalı arasındaki 01.01.2015 tarihli elektrik alım-satım anlaşması uyarınca davalıya elektrik enerjisi tedarik ettiğini, sistem satış ve KDV için 30.04.2015 tarihli 610.951,90 TL ve 605.267,07 TL'lik iki adet faturayı davalıya gönderdiklerini ödeme yapılmaması üzerine ihtarname gönderdiklerini, ancak davalının ödeme yapmadığını, bu nedenle İstanbul .. İcra Müdürlüğü .. Esas sayılı icra takibi başlattıklarını, davalının haksız olarak borca itiraz ettiğini, oysa faturadaki fiyatlandırmanın sözleşmede belirtilen formüle göre yapıldığını, sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmediğinden, davalının fatura içeriğini kabul etmiş sayılacağını" iddia ile itirazın iptalini, takibin devamını, en az % 20 icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, "takip konusu faturaya süresi içnde itiraz edildiğini, bu fatura nedeniyle davacıya bir borçları bulunmadığını, faturaya konu işlemin, sözleşmeye ve yasaya uygun olmadığını" savunarak davanın reddini, en az % 20 tazminata hükmolunmasını, takibin iptalini talep etmiştir.

Mahkeme İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla davalının defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırdıktan sonra, 17.11.2016 tarihinde, "davalı tarafından davacıya 16.06.2015 tarihinde 1.418.832 TL ve 1.395.468 TL olmak üzere toplam 2.814.300 TL ödeme yapıldığının kabul edildiğini ancak sözleşmenin 17.maddesine göre hesaplanan fesih tazminatına ilişkin olduğunu iddia ettiği, dolayısıyla uyuşmazlığın, yapılan ödemelerin, fesih tazminatına karşılık olup olmadığı noktasına ilişkin bulunduğunu, BK.102.maddesi gereği eğer bir açıklama yapılmamış ise, ödemenin muaccel borç için yapıldığının kabul edileceği,

sözleşmenin 19.maddesine göre davalının davacıya teminat verdiği, talep konusu faturaların, sözleşmenin feshinden önce takibe konulduğu, 16.06.2015'te ise 1.418.832 Tl ve 1.385.468 TL'lik, toplam 2.814.300 TL'lik teminatı nakte çevirdiğini, sözleşmenin 17.maddesine göre yapılan bu ödemenin, muaccel borç için yapılmış sayılacağı, böylece davacının davalıdan alacaklı olmadığı, bu nedenle davacının defterlerinin incelenmesine de gerek bulunmadığı" gerekçesiyle, defter incelemesine dair ara karardan dönmek suretiyle davanın reddine karar vermiştir.

Bu karara karşı davacı vekili 10.02.2017 harç tarihli istinaf dilekeçesi ile istinaf isteminde bulunmuş, ve " 6100 sayılı HMK'nun 222.maddesinde ticari defter ve kayıtları delil olmasının düzenlendiğini, mahkemenin defter incelemesine dair ara kararına rağmen, bundan dönülerek tek taraflı inceleme ile karar verdiğini, davacı defterlerinin, davalı defterlerini teyit edilip etmediğinin araştırılmadığını, bunun Yargıtay 11.ve 19. Hukuk Dairesi kararlarına aykırı olduğunu, sözleşme hükümlerinin de mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, dava konusu taleplerin dayanağı olan Mart ve Nisan aylarına ait faturaların ödenmediğini,

fatura bedellerinin hesaplanmasının, sözleşmede yazılı formüle uygun olduğunu, davalının fatura bedellerini ödememesi nedeniyle sözleşmenin 16.1maddeleri ve 29.01.2015 ile 18.02.2015 tarihli uygulama protokollerine göre 11.05.2015 tarihinde fesih bildiriminde bulunarak sözleşmeyi feshettiğini, faturanın usulüne uygun olup olmadığının ve ödenip ödenmediğinin mahkemece incelenmediğini, BK.

102.maddesi'nin bu olayda uygulanamayacağını, davalının ödeme yaptığına dair bir itirazı bulunmadığını, mahkemenin taleple bağlılık ilkesine aykırı hareket ettiğini, yapılan ödemenin fesih tazminatına mahsup edilmesinin, sözleşmenin 17.maddesine göre müvekkilinin takdirinde olduğunu, yapılan ödemenin açıklama yapılanmadan ödendiği halinin asılsız olduğunu, hatta müvekkilinin iyiniyetli olarak teminatın nakte çevrilmesi ile birlikte fesih tazminatından sonra kalan tutarı, icra dosyasından feragat ile mahsup ettiğini, ihtiyati tedbir taleplerinin mahkemece hiçbir aşamada dikkate alınmadığını,

davalı vekilinin son duruşmaya mazaret bildirmesine rağmen, davalı taraf lehine avukatlık ücretine hükmolunduğunu" iddia ile kararın kaldırılmasını, davanın kabulünü talep etmiştir.

Dosya kapsamına göre istinafa cevap verilmemiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, İstanbul .. İcra Müdürlüğü'nün.... Esas sayılı dosyasında davalının takibe itirazının yerinde olup olmadığına ilişkindir. Davalı taraf, takibin bir dayanağının bulunmadığını, zira davacıya verilen teminat mektuplarının davalı tarafından nakde çevrilmesi yoluyla davacının alacağını tahsil ettiğini ve bu şekilde takibin dayanaksız kaldığını savunurken, davacı taraf, davalının Mart ve Nisan aylarına ilişkin faturalan ödenmediğini, bu nedenle icra takibi başlatıldığını, davalının ödeme yapmaması nedeniyle sözleşmenin 161.maddesi gereğince müvekkilinin sözleşmeyi ve uygulama protokollerini 11.05.2015 tarihinde feshettiğini, borçlunun teminatının fahiş ödemesi sayılamayacağını, davalı borçlunun bu yönde bir savunmasının da bulunmadığını iddia etmektedir.

Dosya kapsamına göre icra takip talep tarihi 07.07.2015 olup, davacı alacaklı bu takip talebi ile toplam 1.210.221,73 TL fatura alacağı ve faiz talep etmektedir.

Tararlar arasındaki elektrik tedarik sözleşmesinin fesih tarihi 11.05.2015 olup, davacı taraf fesih bildiriminde, ödenmeyen fatura alacaklarının tahsil edileceğini, bu kapsamda teminat mektuplarının nakde çevrileceğini beyanla Mart ve Nisan 2015 dönemine ait faturalar nedeniyle KDV dahil 1.452.100,63 TL ve 1.210.221,73 TL ile fesih tazminatı olarak da 2.927.696,89 TL'nin ödenmesini istemektedir.

Dosyada bulunan bilirkişi raporuna göre davacı taraf 16.06.2015 tarihinde teminat mektubunu paraya çevirmek suretiyle .. Bankası aracılığıyla toplam 2.814.300 TL'lik tahsilat yapmıştır. Bu tahsilat davalı defterlerinde, teminat ödemesi olarak, banka ekstresinin de ise kredi geri ödemesi olarak kayıtlıdır. İcra takip tarihi 07.07.2015 olduğuna göre, takip tarihinde davacının, takibe konu faturalar nedeniyle davalıdan alacaklı olduğundan söz edilemez.

Zira BK'nun 102.maddesi gereğince teminat mektubunun paraya çevrilmesi yoluyla yapılan bu ödeme, 16.06.2015 tarihinden önce muaccel hale gelen Mart 2015 ve Nisan 2015 aylarına ait fatura borcuna ilişkin ödeme olarak kabul edilecektir.

Bu durumda davalının itirazında haklı olduğu ve talep tarihi itibariyle, talebe konu faturalardan dolayı davalının davacıya bir borcunun bulunmadığı, fesih tazminatına ilişkin eğer varsa davalı alacağının ise bu davanın konusu olmadığı, dolayısıyla mahkemenin red gerekçesinin ve kararının yerinde olduğu anlaşılmakla istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.