İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2017/2952 K.2019/2387

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan mal aldığını bedelini seneden (çekle) ödediğini, borcun itfa edilmiş olup davalının dava tarihi itibariyle müvekkilden hiçbir alacağının olmadığını, davalı akdi veya yasal dayanağı bulunmayan kur farkı adı altında yeni bir ödeme 2.758,18 USD talep ettiği hem fiktif bir alacak yaratarak hem de üstüne KDV ekleyerek bunu faturalandırmak suretiyle müvekkiline tebliğ edildiğini, müvekkilinin buna cevaben faturayı kayıtlarına almadığını bildirdiğini ve faturayı davalıya iade ettiğini,

davalı cari hesaptan bahisle 17.04.2015 tarihi itibariyle müvekkilden 3.425USD alacaklı olduğu iddiasında olduğunu, borcun yasada ödeme için gösterilen para birimi olan ülke parasıyla ödediğini, taraflar arasında yabancı para birimiyle USD olarak ödeme yapılacağına dair bir sözleşme olmadıkça dolar kurundaki artış veya eksilme sebebiyle gerekli alacaklı veya gerekse borçlunun bu konuda herhangi bir talebi olamayacağını belirterek neticeten davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya 3.425USD borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı firmanın davalının adresini çok iyi bilmesine rağmen kur farkı talebiyle ilgili noterden ihtar çekilmesine rağmen tebligattan müvekkili şirketin haberi olmadan ve müvekkilim şirketin savunma yapmasının önünü kesmek gayesiyle TK 35 maddeye göre tebligat yapma şartlarını oluşturmak için müvekkilinin şirketin adresini Kağıthane olarak gösterdiğini ve kötü niyetli olduğunu,

müvekkil firma ile davacı AB tekstil arasında sipariş formu başlıklı 21.04.2014 tarih ve 02.07.2014 tarihli saten kumaş alım konulu sözleşmeleri neticesinde bu sözleşmeler öncesinde ve sonrasında olmak üzere ve ekli 8 adet faturalar ile ticaretleri gerçekleştirdiğini müvekkilinin davacıya kumaş sattığını, bu nedenle davacının davasız haksız ve yersiz olduğu bu nedenle davacının reddine, dava değerinin % 20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

Mahkemece; taraflar arasında mevcut olan ticari ilişkin USD üzerinden kurulduğu, davalı tarafından davacıya satılan mallar karşılığında davalının yapmış olduğu ödemeler dikkate alınarak bilirkişinin raporunda belirlendiği üzere Kahramanmaraş ....

Noterliğine ait 17/04/2015 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesine konu edilen cari hesap alacağına ilişkin davalının davacıya toplam borcunun 666,00 USD olduğu, bu miktar üzerinden menfi tespit davasının kabulüne, bakiye kısım yönünden davanın reddine, ayrıca davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin ise koşulları oluşmadığından reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek neticeten.

"Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafından davacı adına keşide edilen Kahramanmaraş .... Noterliğinin 17/04/2015 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesine konu edilen cari hesap alacağına ilişkin davalının davacıya 666,00 USD borçlu olmadığının tespitine, bakiye 2.758,18 USD alacak yönünden talebin reddine", karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle; taraflar arasında yabancı para birimiyle ödeme yapılacağına ilişkin sözleşme olmadığını, Usd cinsinden düzenlenen fatura olmadığını, bilirkişinin 666 USD yönünden talebi yerinde bulması ve mahkemenin bu miktardan davayı kabul etmesinin hatalı olduğunu, VUK 215 mad uygun olarak USD bazında fatura düzenlemeyen davalının kur farkı borcu talebinin dayanağı olmadığını, her iki tarafın defterlerine göre 9 adet fatura mukabili cari borç ve alacak tutarının 85.179,38TL olduğunu, bu hususun dahi alacağın dövize endekslenmediğini gösterdiğini, yeni rapor taleplerinin reddedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 72.maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.HMK'nın 297/2. maddesinde, "hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerektiği" düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlık; menfi tespit istemine ilişkin olup yargılama neticesinde; davacının davalıya borçlu olup olmadığına ilişkin hüküm kurulması gerekliyken; hüküm kısmında "davalı tarafından davacı adına keşide edilen Kahramanmaraş .... Noterliğinin 17/04/2015 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesine konu edilen cari hesap alacağına ilişkin davalının davacıya 666,00 USD borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir.

Keza, gerekçe kısmında "davalı tarafından davacıya satılan mallar karşılığında davalının yapmış olduğu ödemeler dikkate alınarak bilirkişinin raporunda belirlendiği üzere ... davalının davacıya toplam borcunun 666,00 USD olduğu, bu miktar üzerinden menfi tespit davasının kabulüne" karar verilmiş ise de; dosya kapsamına göre borçlu olduğu iddia edilen taraf davacı olup gerekçe dosya kapsamı ile örtüşmemektedir.Hüküm ile gerekçe arasındaki çelişki, kamu düzenine aykırılık teşkil etmekte olup Dairemizce re'sen dikkate alınarak hükmün bu kısmı yönünden kaldırılması gerekmiştir.

Kur farkı alacağının talep edilebilmesi için taraflar arasında akdedilen sözleşmede hüküm bulunması ya da faturaya konu malların döviz karşılığı satımının yapılmış olması gerekir. (Yargıtay 19.HD, 2017/3549 Esas, 2018/4033Karar, 11.09.2018 Tarihli kararı) Davacı vekilinin esasa ilişkin istinaf istemi yönünden yapılan değerlendirmede. Davalı tarafça keşide edilen Kahramanmaraş ...

Noterliğine ait 17/04/2015 tarih, .... yevmiye numaralı ihtarnamede; davacının davalıya cari hesaptan kaynaklanan 666,00USD, kur farkından kaynaklanan 2.758,18USD borçlu olduğu iddiası ile ödeme için mehil verildiği, davacının iş bu alacak iddiasını kabul etmediği, ihtarnameye konu 666,00USD cari hesap borcunun ispat edilmediği, ancak dosyada mevcut bilirkişi raporuna göre; taraflar arasındaki ticari ilişkinin USD üzerinden kurulduğu,

faturaların tamamında günlük USD kuru belirtilerek kur farkı üzerinden USD tutarının yazılı olduğu dikkate alındığında ihtarnamede yer alan kur farkına ilişkin kısım (2758,18USD) yönünden borçlu olduğu tespit edilmiş olmakla taraflar arasında bu hususta yazılı bir sözleşme yapılması zorunlu olmadığından davacının istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, davalı tarafça keşide edilen Kahramanmaraş ....

Noterliği'nin 17/04/2015 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesine konu edilen alacağın. 666,00USD'lik cari hesap alacağı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, takip başlatılmamış olmakla kötüniyet tazminatının koşulları oluşmadığından tazminat talebinin reddine ilişkin yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.