İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2018/306 K.2018/1213

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, dava dışı ...'in yurt dışından getireceği su ısıtıcıları için teminat olarak verdiği dava konusu bononun bedelsiz kalması nedeniyle adı geçen kişiye karşı Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/861 numaralı dosyayla dava açıldığını, ancak dava sırasında ...'in davalı ...'a hileli olarak borçlanarak senetleri adı geçene devrettiğini, diğer davada ...'ın davaya dahil edilmesi talebinin reddiyle bu hususta ek dava açılmasına ilişkin karar oluşturulduğunu belirterek adı geçen karar gereğince bu dosyanın da Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/861 esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, ... hakkında açılan menfi tespit davasında müvekkili ...'ın davaya dahil edilmesi talebinin reddedilmesi üzerine eldeki 2017/267 esas numaralı davanın diğer davayla birleştirilmesi talep edilmiş ise de; bonolarda düzenleme yerinin İstanbul olarak yazılı olması nedeniyle İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu ileri sürerek yetkisizlik kararı verilmesini ve esastan da davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, 10/03/2017 tarihinde dava dosyasının Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/861 esas numaralı dosyasıyla birleştirilmiş ancak 2016/861 numaralı davanın 01/11/2017 günlü oturumunda birleşen davadaki yetki itirazı dikkate alınarak dosyaya birleşen 2017/267 esas numaralı dosyanın tefrikiyle yeni esasına kaydının yapılmasına, ... hakkındaki davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmiş olup tefrikine karar verilen ... hakkındaki davada yetkisizlik kararı verilmiş ve karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf sebepleri, müvekkilinin teminat senedini verdiği kişiye karşı Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi'nde, aynı teminat senedini ciro yoluyla alan ve icra takibinde alacaklı görünen kişiye karşı açılan davanın da İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesinin hem usul açısından hem de dava ekonomisi açısından hatalı olduğunu, müvekkilinin senedi verdiği ...'e karşı dava açarken ciroyla alan ...'ı sehven davaya dahil etmediğini, farkedince de aynı davayla birleştirilmek üzere bu davayı açtığını, davada ayırma kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı, davalı ...'ın ciranta ve ...'in de lehtar olduğu 480.000 TL'lik bononun bedelsiz olduğu iddiasıyla Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/861 esas sayılı dosyasıyla senet lehtarı...'e karşı dava açtıktan sonra senedin ...'a ciro edildiği ve onun tarafından da icraya verildiğinin anlaşılması üzerine, ...'a karşı birleştirme talepli dava açmış vemahkemece her iki davanın birleştirilmesine karar verilip daha sonra ise ...'ın yetki itirazı dikkate alınarak davanın ayrılmasına ve ... hakkındaki davanın yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Önce ayrı ayrı açılan, daha sonra birleştirilen sonra tekrar ayrılan her iki davanın konusu da aynı senet olup, davalardan biri lehtara diğeri cirantaya karşı açılmıştır. Kıymetli evrakın illetten mücerret olması ve hamille olan bedelsizlik definin cirantaya karşı ileri sürülmesi cirantanın hamilin zararına olarak senedi iktisap ettiğinin kanıtlanmasıyla mümkündür. Lehtera karşı açılan davada bedelsizliğin, cirantaya karşı açılan davada ise senedin bedelsiz olduğunu bile bile iktisap edildiğinin kanıtlanması gerektiğinden ve bu iki durum birbirine bağlı olduğundan davalılardan biri hakkında verilecek karar diğerini doğrudan etkileyeceği açıktır.

HMK 166.maddesi gereğince "aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden davanın ilk açıldığı mahkemede birleştirilebilir", aynı maddenin 4.fıkrasına göre de "davanın aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması" durumunda bağlantı varsayılır.

Dava konusu davalar arasında da bağlantı bulunduğundan mahkemece haklı olarak davalar birleştirilmiştir. Birleşme durumunda dosya ilk açılan davayla birleşir ve onun görüldüğü mahkemede görülür. Davanın ilk açıldığı mahkeme davaya bakmaya yetkiliyse birleşen dava için de aynı yetki geçerli olur. Nitekim farklı yargı yerlerindeki davalar içinde birleştirme kararı verilebilir. Dolayısıyla birleştirme yetkiden önce dikkate alınır.

Birleşen davaların ayrılması ancak HMK 167.maddesi gereğince "yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına karar verebilir" Dolayısıyla birleşen davaların yeniden ayrılmasını gerektiren bir usul hükmü bulunmamaktadır. Zaten HMK 7/1 maddesine göre de davalı birden fazlaysa dava bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Biri için yetkili olan mahkeme diğeri için de yetkili hale gelir.

Dava konusu olayda da ... hakkında açılan dava HMK 166.maddesi gereğince birleştirildikten sonra 167.maddenin koşulları oluşmadığı halde yetki itirazı nedeniyle birlikte görülmesi gereken davalar hakkında ayırma kararı verilerek yetkisizlik kararı verilmesi hem belirtilen madde hükümlerine hem de usul ekonomisine aykırı olduğundan ilk derece mahkemesinin yetkisizliğe ilişkin kararının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.