İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/1393 K.2019/1556

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekili, 20.000 TL bedelli çeke dayalı alacağın tahsilinin temini maksadıyla ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

Borçlulardan ...i Ltd. Şti vekili, takibe konu çek üzerinde şirket yetkilisinin imzasının bulunmadığını, borcu kabul etmediklerini, ayrıca çekin keşide yerinin Yozgat olduğunu, bu nedenle Yozgat İcra Daireleri ve mahkemelerinin yetkili olduğunu bildirerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

Mahkemece, duruşma açılarak yapılan inceleme sonunda; itiraz edenin imzaya itiraz etmiş ise de, bu konunun İİK'nun 265.maddesinde sayılan hallerden olmadığı, yine keşide tarihi üzerinde tahrifat yapıldığı iddia edilmiş ise de, paraf atıldığı, bu parafın keşidecinin eli ürünü olup olmadığının yargılamayı gerektirdiği, ayrıca yetkiye itiraz edilmiş ise de, takip konusu çekin bankaya ibrazından sonra götürülecek borç niteliği kazandığı ve HMK'nun 10.maddesi gereğince ifa yeri olarak TBK'nun 89.maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu,

bu nedenle yetki itirazının da yerinde olmadığı gerekçeleriyle 06/11/2018 tarihinde itirazın reddine karar verilmiş, kararı itiraz eden vekili istinaf etmiştir.

İtiraz eden itiraz eden ... vekili istinaf sebebi olarak; çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını, alacaklı firmaya borçlarının bulunmadığını, keşide yerinin Yozgat olduğunu, ayrıca borçlunun ikametgahı veya keşide yeri yetkili olduğundan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olmadığını, İstanbul mahkemelerinin herhangi bir seçimlik yetkisinin de bulunmadığını, çekteki ilk hamil ... Gıda Ltd.

Şti tarafından Yozgat 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde menfi tespit davası açıldığını ve mahkemece çeklerin ödenmesi ve icra işlemlerinin durdurulması yolunda tedbir kararı verildiğini bildirmiştir. İhtiyati hacze konu çekin 15/09/2018 keşide tarihli 20.000 TL bedelli, keşidecisinin itiraz eden.... Ltd. Şti, lehtarın ...Ltd.

Şti olduğu, çekin 17/09/2018 tarihinde ibraz edildiği ve Yozgat 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararı gereğince herhangi bir işlem yapılamadığının şerh verildiği, çekin keşide yerinin Yozgat olduğu görülmüştür. İhtiyati haciz talep yazısı ekinde ihtiyati haciz isteyen faktoring şirketi ile borçlulardan ... Ltd. Şti arasında 27/02/2017 tarihinde faktoring sözleşmesi imzalandığı görülmüştür.

Borçlulardan ... Ltd. Şti ile ...'ın ikametgahlarının ...r, muteriz şirketin ise adresinin Yozgat olduğu görülmüştür.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise ihtiyati hacze itirazın reddi kararına yöneliktir. Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı verilmesi, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. Bu yöndeki istinaf talepleri yerinde değildir.

Ancak mahkemenin, çekin ibrazdan sonra götürülecek borç niteliği kazandığı ve HMK'nun 10.maddesi gereğince ifa yeri olarak TBK'nun 89.maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu şeklindeki gerekçesi yerinde değildir. Zira çekte ibraz muhatap bankaya yapılır. Muhatap banka çekte asıl borçlu değildir. Dolayısıyla borcun kime yapılacağını gösterme şeklinde bir fonksiyonu yoktur.

Diğer bir ifadeyle çekin muhatap bankaya ibrazı ile borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Ayrıca kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden varakada tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma imkanı da yoktur.

Bu yönüyle de TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme olanağı bulunmamaktadır. Dolayısıyla mahkemenin bu yöne ilişkin gerekçesi yerinde değildir.

Öte yandan itiraz eden borçlunun adresi Yozgat olup yine ihtiyati hacze konu çekte keşide yerinin de Yozgat olduğu, dolayısıyla itiraz edenin, mahkemenin yetkisine yönelik itirazının yerinde bulunduğu gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Hal böyle olunca itiraz eden ... vekilinin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.