İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/2950 K.2020/28

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili .... A.Ş, .... Ltd. Şti yaptığı anlaşma gereği hakediş bedeli olarak ... Bankası'nın 20/012017 tarihli, 140.000,00 TL bedelli ve 08/02/2017 tarihli, 133.500,00 TL bedelli çekleri aldığını, çeki faktoring firması diye gitiği ofiste elinden çaldırdığını, çalınan çeklerden 140.000,00 TL bedelli çek için icra takibi başlatıldığını ve Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/73 sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığını, dava konusu 33.500,00 TL tutarlı çeki ise takas merkezine ibraz edildiği, davalılar tarafından bu çekin ciro edildiıği çekin çalıntı bir çek olup bu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespiti ve çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar aleyhine Konya .... İcra müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla takip başlattığını, müvekkilinin adresinin Karaman olduğu, İİK 72 gereği menfi tespit davasının icra takibinin başlatıldığı yer ya da davalı alacaklının ikametgahı mahkemesinde açılacağını, Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacının açtığı davada, mahkemenin yetkili olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(ç) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacılar vekili istinaf isteminde özetle; dava konusu çek, icra takibine konu edilmeden önce, ...'ın yerleşim yeri, Savcılık soruşturma dosyasında tespit edilen Zeytinburnu, İstanbul olması sebebiyle Bakırköy Mahkemelerinin yetkisinde olduğundan dava burada açılmış olduğu, nüfus kaydındaki adresi de bu Zeytinburnu adresi olduğu, diğer davalı ....LTD.ŞTİ adresi Konya olmakla birlikte, kendisine dava dilekçesi tebliğ edilmiş ve bu davalı yetki itirazında bulunmadığı dava icra takibinden önce açıldığında, çekin keşide yeri mahkemesi veya davalılardan birinin ikametgahı mahkemesinin yetkili olduğunun açık olduğu,

çekin keşide yeri Ankara olduğu, ancak seçimlik haklarını davalılardan ... ikametgahı yönünden kullanarak davayı Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde ikame ettiği, davalının hakkındaki yakalama kararları sebebiyle ikametgah adresinde bulunamamış olması ve ilanen tebligat yapılması bu yetkiyi ortadan kaldırmayacağından mahkemenin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davacı .... San. Ve Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf isteminde özetle; davacılar vekilinin istinaf istemlerini tekrarla mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Uyuşmazlık; menfi tespit ve çekin istirdadı talepleri ile açılan davada yetkili mahkemenin tespitine ilişkindir.Dosyada mevcut belgelere göre dava, icra takibinden önce açılmıştır. İcra takibinden öne açılan menfi tespit davalarında genel yetki kuralı uygulanır. 6100 Sayılı HMK.'nın 116. maddesinde ilk itirazlar düzenlenmiştir.

İlk itirazlardan biri de kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazıdır.Menfi tespit davasında yetki kuralları kamu düzenine ilişkin değildir. Mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilemez. Yetkili olup olmadığını, yetki ilk itirazı çerçevesinde inceleyebilir. Davalılardan ... vekili cevap süresi içinde usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmuş ve yetkili mahkemenin kendisi ikametgahı mahkemesi olduğunu savunmuştur.

Somut olayda genel yetki kuralı uygulanacak olup çekin keşide yeri Ostim/Ankara, davalı ... ile davalı şirketin adresleri Konya'dır. Davalı ... mernis adresi mevcut olmayıp tebligata yarar adresi tespit edilemediğinden ilanen tebligat yapılmıştır.

Bu durumda ilk derece mahkemesinin davalı ... yönünden yetki itirazının kabulüne karar vermesi yerinde olup davacı vekilinin bu husustaki istinaf istemi yerinde değil ise de; yetki itirazı olmayan ve aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan diğer davalılar ... ve ....ŞTİ yönünden dosyanın tefriki ile esas yönünden inceleme yapılması gerekirken tüm davalılar yönünden yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır.

Açıklanan nedenle davacılar vekillerinin istinaf istemlerinin bu yönü ile kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.