İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2019/866 K.2021/2197

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 59 adet boş çek yaprağı, 01/11/2014-03/11/2014 tarihleri arasında müvekkile ait iş yerinde kasa hırsızlığı sonucu çalındığını, hırsızlık olayı ve şüphelilerle ilgili Büyükçekmece Cumhuriyet Savcılığı'na 2014/36510 Hazırlık numarası ile soruşturma açıldığını, TEB Esenyurt Şubesi'nden verilme 6964388 nolu çekin boş olarak çalınan çeklerden birisi olduğunu, dava konusu TEB Altıparmak/Bursa Şubesi'ne tahsil edilmek üzere ibraz edildiğini ve herhangi bir işlem yapılmayarak iade edildiğini, TEB Esenyurt Şubesi'nden verilme 6964388 numaralı 28/01/2015 ödeme tarihli,

25.000,00-TL miktarlı çekin tesliminin istenmesi ve yapılan inceleme neticesinde, sahte olarak düzenlenen çekin iptalini ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...r. Hay.. Mah. Nak. Turz. İn.ş ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; alacaklıların yerleşim yerleri olan (Kocaeli-Bursa) Asliye Ticaret Mahkemelerinden birinde ilgili davayı ikame etmeleri gerektiğinden, yetkisiz yerde açıldığını, iş bu dava yönünden yetki itirazından bulunduklarını, müvekkilinin iyi niyetli hamil olup, dava konusu çeki TTK 682 ve devamı hükümleri gereğince ciro yolu ile aldığını, imzanın davacının el ürün olup olmadığını ve çekip kayıp ya da çalıntı olup olmadığını bilmesinin müvekkilinden beklenemeyeceğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar usule uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara katılmamış, cevap dilekçesi de sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12.07.2018 tarih ve 2016/309 Esas - 2018/708 Karar sayılı kararıyla; "...raporda imzanın şirket yetkilisine ait aynı elden çıktığı konusunda yeterli bulgu saptanamadığı belirtilmiştir. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir (HGK'nun 26.04.2006 tarih 2006/12-259 E, 2006/231 K. sayılı kararı).

Bu nedenlerle davalı da bu konuda bir delil sunmadığından imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığına karar verilmiştir. İmzaya itiraz mutlak def'i olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden, dava konusu çekten dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine; imzaların istiklali ilkesi gereğince davacının çekin iptali talebinin reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı .. Turz. İn.ş ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; "İmza incelemesinin çek aslı üzerinde değil, fotokopi üzerinden yapıldığını, bu şekilde düzenlenen rapora dayalı hüküm kurulamayacağını, Çekin bedelinin ciranta tarafından kendilerine ödenmesi nedeniyle çek aslını ilgili şirkete iade ettiklerini, Müvekkilin çekte iyiniyetli hamil konumunda olduğunu, önceki imzaların kime ait olduğunu, çekin çalıntı olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, İmzaların istiklali ilkesi gereğince, davacı imzasının geçersiz olması halinde dahi diğer imzaların geçerliliğinin bundan etkilenmeyeceğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

DELİLLER

*Davaya konu çek: (...Bankası Esenyurt şubesine ait, 28/01/2015 keşide tarihli, 25.000,00 TL miktarlı, keşidecisi davacı, lehtarı davalı ...Pak. San. Tic. Ltd. Şti., cirantanın davalı ...ş. San. ve Tic. Ltd. Şti., hamilin ise davalı ...Z Orman Ür. Hay.. Mah. Nak. Turz. İn.ş ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, çekin tahsil cirosu ile... Bankası Altıparmak şubesine ciro edildiği çek suretinden anlaşılmıştır.)

*Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2014/36510 Sor.sayılı dosyası. (Davacı vekili tarafından 06/11/2014 tarihli dilekçesi ile, 01/11/2014 - 03/11/2014 tarihleri arasında işyerinde meydana gelen hırsızlık sonucu bir adet silahı ile 59 adet boş çek yaprağının çalındığı iddiasıyla şikayette bulunulduğu, soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.)

*Adli tıp uzmanı ... raporu. (Davacı şirket adına atılmış imzanın mevcut mukayese imzalara kıyasla davacı şirket yetkilileri ...ve ...n eli ürünü olmadığına dair.)

GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır. Davacı, takibe konu çekin boş olarak çalındığını, çekteki keşideci imzasının kendilerine ait olmadığından bahisle menfi tespit isteminde bulunmuş; davalı taraf iddiaları kabul etmeyerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.İlk derece mahkemesi tarafından, "...alınan bilirkişi raporuyla çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşıldığından, davacının menfi tespit talebinin kabulüne, imzaların istiklali ilkesi gereğince davacının çekin iptali talebinin reddine" karar verilmiştir. Hüküm davalı ...Ür. Hay. Mah. Nak. Turz. İn.ş ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Yargılama sırasında mahkemece dava konusu çek üzerinde imza incelemesi yapılmasına karar verildiği, bu kapsamda çek aslını sunması için çekin son hamili davalı ...Orman Ür. Hay. Mah. Nak. Turz. İn.ş ve Tic. Ltd.

Şti. vekiline süre verildiği, davalı vekili tarafından "Çek bedelinin ödenmesi nedeniyle çek aslının davalı ...İnş. San. ve Tic. Lti. Şti.'ye iade edildiğinin beyan edilmesi üzerine bu davalıya çek aslının sunulması için kesin süre verilerek gerekli ihtaratı içeren davetiyenin tebliğ edildiği, buna rağmen çek aslının sunulmaması üzerine mahkemece çek sureti üzerinden bilirkişi incelemesi yaparak sonuca gittiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar sahtelik iddiasına konu belge aslı üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerekliyse de, çeki elinde bulunduran davalının ibraz etmemesi nedeniyle çek aslının incelenemediği anlaşıldığından, mahkemece yapılan işlemlerde usule aykırılık bulunmamaktadır.

Buna göre, davaya konu çekteki davacı şirket adına atılı keşideci imzasının davacı şirket yetkililerine ait olduğu ispatlanamadığından, davacının menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmesi isabetli olduğundan, davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.