İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2020/1645 K.2021/2091

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında Beşiktaş ...Noterliği'nin 29.01.2014 tarih ve ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Sat-Geri Kiralama Sözleşmesi ve Beşiktaş ...Noterliği'nin 26.07.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sat Geri Kiralama Tadil Sözleşmesi bağıtlandığını, borçlu şirket sözleşmeden ötürü 13.06.2018 tarihindeki aylar için ödenmesi gereken 97.801,00-USD bedelli taksidi ve devam eden diğer taksitleri ödemediğinden,

davalıya Beyoğlu ...Noterliği'nin 20.06.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, ancak davalı yanca ödeme yapılmadığını, taşınmazın da iade edilmediğini, davalı tarafından iade edilmesi gereken sözleşme konusu taşınmazın davacı şirkete aynen iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının 2014 yılında Taksim’de otel yapmak için bir taşınmaz satın aldığını, satış bedelini karşılamak ve taşınmazın inşaatını yapmak için gereken meblağ için davacı ...Ş.'den 5.000.000.-USD kredi kullandığını Beşiktaş ...

Noterliği’nin 29/01/2014 tarihli – ... yevmiye numaralı “Sat Geri Kiralama Sözleşmesi”ni düzenlediklerini, müvekkilin bu krediyi düzenli olarak geri ödemeye başladığını, bu krediye karşılık davacı yana bugüne kadar 2.700.000.-USD ödeme yaptığını, taşınmazın yıkımı ve yapımı işlemleri devam ederken taşınmazın bulunduğu “Beyoğlu” ilçesinin imar planlarının iptal edildiğini, müvekilin taşınmazın imar durumunun yeniden düzenlenmesi için ilgili Belediye Başkanlığı nezdinde girişimlerde bulunduğunu ve hayli masraf yaptığını,

tüm bu işlemlerin birarada yapılması ve dolar kurundaki beklenmedik/ öngörülemeyen artışlar sebebiyle ödemelerinde aksama yaşamaya başlayan davalının davacı yana tekrar başvurarak yeni bir ödeme planı yapılmasını talep ettiğini, bunun üzerine tarafların Beşiktaş ...

Noterliği’nin 26/07/2016 tarihli–... yevmiye numaralı “Sat Geri Kiralama Tadil Sözleşmesi”ni imzaladıklarını, döviz kurundaki aşırı artışlar nedeniyle ödemelerde sorun yaşanması üzerine davacı tarafın icra takibi ve akabinde dava açtığını, yasalarla kendisine yüklenen yasal gereklilik ve zorunlulukları yerine getirmeyen davacı yanın, hiçbir geçerli hukuki sebebi ve dayanağı olmaksızın ve tamamen gerçek dışı iddia ve ithamlarda bulunarak işbu davayı açtığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06.02.2020 tarih ve 2019/533 Esas - 2020/58 Karar sayılı kararıyla; "...davalı kiracının finansal kiralama bedelini ödemediği, finansal kiralama bedelini ödediğini yahut ödemesi gerekmediğini, istenebilir olmadığını da yasal delillerle kanıtlayamadığı, davacı tarafın taraflar arasında yapılan finansal kiralama sözleşmesine göre işlem yaptığı gerekçeleriyle davanın kabulüne, sözleşmenin haklı olarak feshedilmiş olması sebebi ile finansal kiralama sözleşmesine konu İstanbul İli Beyoğlu İlçesi ... Mah. ... Mevkii ... Pafta, ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmazın davalıdan alınıp davacıya aynen iadesine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde.

"Müvekkil şirket ile davacı arasındaki 'Sat Geri Kiralama' sözleşmesinin konusu olan taşınmazın mülkiyetini sözleşme gereğince davacı şirkete devrettiğini, davacı şirketten 5.000.000.-USD kredi kullanılıp, 2.700.000.-USD ödeme yapıldığını, Müvekkil şirketin metruk bir bina olan taşınmazın yıkım işleri ile uğraşılırken Beyoğlu ilçesinin imar planları iptal edildiğini, imar planının yeniden çıkarılması için uzun emek ve para harcandığını, Tüm bu işlemlerin birarada yapılması ve dolar kurundaki beklenmedik/öngörülemeyen artışlar sebebiyle ödemelerinde aksama yaşamaya başlayan müvekkil şirket,

davacı yana tekrar başvurarak yeni bir ödeme planı yapılmasını talep ettiğini ve “Sat Geri Kiralama Tadil Sözleşmesi”nin imzalandığını, yeni miktar üzerinden yeniden ödeme planı hazırlandığını, Dolar kurundaki beklenmedik artış ve imar durumundaki değişiklikler nedeniyle ilk sözleşmeyi yapmasından itibaren iki yıl boyunca inşaata başlanamamış olması sebebiyle davalının ödeme zorluğuna düştüğünü, davcı ile harici görüşmeler yapılmasına rağmen borcun yeniden yapılandırmasının sağlanmadığını,

02/05/2018 tarihinde yürürlüğe girmiş olan "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı" gereğince, döviz geliri olmayan Türkiye'de yerleşik kişilerden daha önceki tarihlerde döviz kredisi kullananların kredileri Türk Lirası'na çevrilmesi gerekirken, müvekkilin kredisinin Türk Lirası olarak düzenlenmediğini, bu konudaki yasal zorunluluğa uymayan davacının müvekkilimden bu bedeli talep etme hakkı da bulunmadığını," beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, finansal kiralama konusu malların iadesi talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Taraflar arasında "Sat Geri Kiralama" ve "Sat Geri Kirala Tadil Sözleşmesi" sözleşmelerinin bulunduğu ve 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 18.maddesi uyarınca bu tür sözleşmelerin de finansal kiralama kapsamında olduğu anlaşılmıştır.

Kanun uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti davacı ... şirketine aittir. Sözleşmenin sona ermesiyle davacının malın iadesini isteme hakkı mevcuttur. Davalı tarafından "Döviz cinsinden kullandırılan kredinin ilgili tebliğ gereğince Türk Lirası'na çevrilmesi zorunluluğundan" bahsedilmiş ise de.

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ'in 11/5-c bendinde "...Türkiye’de yerleşik kişilerce yurt içi ve yurt dışından temin edilen döviz kredilerinde; kredi bakiyesinin son üç mali yılın döviz gelirleri toplamını aştığının sonradan tespit edilmesi durumunda bankaların, finansal kiralama şirketlerinin, aktöring şirketlerinin ve finansman şirketlerinin yurt dışındaki şubeleri (bankaların off-shore şubeleri dâhil, serbest bölge şubeleri hariç) tarafından kullandırılan kredilerin aşıma neden olan kısmı geri çağırılır veya Türk Lirası krediye dönüştürülür." düzenlemesi gereğince,

döviz kredisi kullanımına sınırlama getirildiği, kullanım sınırını aşanlar yönünden ise kredinin geri çağrılması veya Türk Lirası'na dönüştürme seçimlik hakkının tanındığı, buna göre davacı finans kuruluşunun davalı kredisini Türk Lirası'na dönüştürme konusunda bir zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Somut olayda, davalının finansal kira sözleşmelerinden doğan borç taksitlerini ödemeyerek temerrüde düştüğü, davacı tarafından gönderilen "Borçların 60 günlük süre içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmelerin feshedilmiş olacağı, kiralanan malların 3 gün içinde teslim edilmesi gerektiği" içerikli noter ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiği, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi ile davalının temerrüdünün sabit olduğu, tüm bu hususlar gözetildiğinde ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.