İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/1838 K.2023/1299

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 31/03/2017 tarihinde fuar ziyareti sırasında davalının standında sergilenen akaryakıt aracının müvekkili şirketin iştiraklerinden ...

AŞ'nin ürettiği, "..." akaryakıt tankeriyle neredeyse birebir aynı olduğunun, faydalı modelin birebir aynısı olduğunun tespit edildiğini, davalının 28/12/2016 tarih, ... nolu belgede belirtilen tasarımlarının davalı şirketin ürettiği araçta izinsiz ve telif hakkı ödenmeden uygulayarak, müvekkili şirketin haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek, faydalı modelin davalı tarafından devam etmekte olan haksız kullanımının durdurulmasını, davalının davaya konu faydalı model belgesinden doğan haklara tecavüz ettiğinin tespitine, 50.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın hüküm altına alınarak,

dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınıp müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; davacı-karşı davalının faydalı model olarak tescil ettirdiği "Tanker yarı römorklarda boşaltım hortumu taşıyıcılarının iptaline yönelik uygulama" isimli faydalı model ve tarifnamede buluş olarak gösterilen uygulamalarının yenilik getiren bir buluş olmadığını, dünyada ve ülkemizde eskiden beri bilinen bir rutin uygulama olduğunu, Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, müvekkiline ait araçtaki uygulamanın faydalı model belgesinde tanımlanan tüm unsurları barındırmadığını ve ... nolu faydalı modelin koruma kapsamında olmadığının belirtilmiş olduğunu,

müvekkili firmaca iddia edilen faydalı model kullanılarak tanker imalatı yapılmadığını ileri sürerek asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile davacı-karşı davalının ... numaralı faydalı modelinin yenilik unsuru içermemesi nedeniyle hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı-karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde; karşı davayı kabul etmediklerini, davalı-karşı davacının müvekkiline ait faydalı modelden kaynaklanan haklarına tecavüz ettiğini, bilirkişi ...'in yalnızca fotoğraflar üzerinde inceleme yapması nedeniyle doğru bir tespit yapamadığını belirterek, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, tüm dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı-karşı davacıya ait aracın gerek fotoğraflarının, gerekse bizzat aslının incelenmesi sonucunda, davacı-karşı davacının faydalı modeline ilişkin unsurların tamamını üzerinde barındırdığının tespit edilemediği, bağımsız istemde yer alan unsurlardan şasi tahliye hortumu, tahliye hattı vanası ve bağlantı kelepçeleri özelliklerinin tanker üzerinde mevcut olmadığının tespit edildiği,

bu nedenle bağımsız istemde yer alan tüm unsurları içermeyen davalı-karşı davacının ürünün, davac-karşı davalıya ait ... numaralı faydalı modelin koruma kapsamında kalmadığı ve faydalı modele tecavüz etmediği sonucuna varılmakla, asıl davanın da reddine;

davacı-karşı davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin başvuru tarihinden önce Türkiye'de ve dünyada kamuya sunulduğuna dair davalı-karşı davacı tarafça bir delil bildirilmediği gibi, bilirkişiler tarafından resen yapılan araştırmada da, faydalı modelin yenliğini kırıcı bir ürün veya kayda rastlanmamış, davalı-karşı davacı tarafça faydalı modelin yenilik özelliğinin bulunmadığı, dolayısıyla hükümsüzlük koşulunun mevcut olduğu ispatlanamadığından karşı davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde; -Dosya kapsamında birden fazla bilirkişi raporu alındığını, ancak hiçbiri rapora itirazlarının karşılamadığını, -Davalı-karşı davacıya ait aracın boşaltım esnasında (çalışır durumda iken) bilirkişilerce yerinde inceleme yapılmadan ve durum netleştirilmeden verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde; -Bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu,

ürünün başvuru tarihi öncesi Türkiye'de ve/veya dünyada kullanılıp kullanılmadığı yönünde yaptığı araştırmada anahtar sözcük olarak sadece ''chasis (şasi) girilerek araştırma yapıldığı,. -Karşı davada müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava tescilli faydalı modele tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve ref'i; karşı dava ise faydalı modelin yenilik özelliğini taşımadığı iddiasına dayalı hükümsüzlük talebine ilişkindir.

Asıl davada davacı-karşı davalı, kendi adına tescilli ... nolu faydalı model belgesinden doğan haklara davalı-karşı davacının tecavüz ettiğini; karşı davada ise davalı-karşı davacı, söz konusu faydalı faydalı modelin yenilik özelliğini taşımadığını ileri sürmüştür.İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda, asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiştir. Karar taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, birbiriyle uyumlu ve denetime elverişli bilirkişi raporları doğrultusunda, asıl davada faydalı modele tecavüz iddiasının kanıtlanamadığı; karşı davada davaya konu faydalı model belgesinin yenilik içermediği iddiasının ispatlanamadığı, karşı davada davası reddedilen davalı-karşı davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı reddine karar verilmiştir.