İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/2200 K.2023/1288

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 11/03/2014 günü müvekkiline ait iş yerinde meydana gelen hırsızlık sonucu bir kısım senet ve çeklerin çalındığını, çalınan çeklere ilişkin müvekkilinin şikayette bulunduğunu, ödeme yasağı talepli davalar açtığını, olarak olayı gerçekleştiğini, davalının 2 adet çeki takasa vererek iptal davasının görüldüğü Bakırköy 14. Asliye Tcaret Mahkemesinin 2014/75 Esas Sayılı dosyasında müdahil olduğunu, ayrıca çekleri alan davalı çalışanı ... hakkında Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca ... hakkında 2014/15823 soruşturma numarası ile tahkikat başlatıldığını,

dava konusu çeklerin davacı şirketin elinden rızası dışında çıktığını, davalının bu hususu bilmekle iktisabında ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek, ... Bankası A.Ş Yenibosna Çarşı Şubesine ait, ... numaralı, 30/04/2014 vadeli, 2.000 TL bedelli ve ... Bankası A.Ş Şemikler İzmir Şubesine ait ... numaralı, 30/04/2014 vadeli 10.900-TL bedelli çeklerin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; Dava konusu çeklerin faktoring sözleşmesi kapsamında yasal düzenlemelere uygun olarak müvekkili şirketin müşterisi ... Ticaret ...- ... arasında yasal düzenlemelere uygun olarak akdedilen Faktoring Sözleşmesi gereğince verildiğini, çekin çalıntı olup olmadığının müvekkili tarafından bilinmediğini, müvekkili şirketin iyiniyetli ve kusursuz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; Davalının 6361 sayılı yasanın 9/2 maddesi uyarınca dava konusu çek ve bu çek tutarları ile örtüşen temlik aldığı fatura/faturaları dosyaya ibraz etmediği, davalının çek karşılığında, çekleri aldığı dava dışı ... Ticarete yapmış olduğu ödeme belgesi, komisyon ya da gider faturalarının dosyada bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile; ... Bankası A.Ş Yenibosna Çarşı Şubesine ait, ... numaralı, 30/04/2014 vadeli, 2.000 TL bedelli ve ... Bankası A.Ş Şemikler İzmir Şubesine ait ... numaralı, 30/04/2014 vadeli 10.900-TL bedelli çeklerin istirdadına karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; -Davaya cevap dilekçesinde Mahkemenin kabulünün aksine davaya konu faturalar, çek teslimat bordrosu ve dava dışı 3. kişiye yapılan ödemeye dair ödeme dekontu dosyaya sunulduğunu, -Müvekkilinin davaya konu alacağı iyiniyetli olarak temlik aldığını, çeklerin meşru ve iyi niyetli hamili olduğunu, faktoring hükümleri çerçevesinde fatura ile tevsik edilmiş alacağın temlik alınmış olduğunu, kaldı ki davacının hırsızlık iddialarını ispat edemediğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının hamili olduğu çeklerin, çalındığı iddiasına dayalı istirdat davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davanın yasal dayanağı 6102 sayılı TTK 792.maddesi olup, anılan yasa maddesine dayalı davalarda ispat yükü üzerinde olan davacı taraf, öncelikle, dava konusu edilen çekin hamili iken rızası dışında elinden çıktığını ve akabinde de, davalının çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu bulunduğunu ispatlamalıdır.

Davalı şirket tarafından gerçekleştirilen faktoring işleminin yapıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2.maddesi, faktoring şirketinin, BDDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile yine BDDK tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamayacaklarını ve tahsilini üstlenemeyeceklerini öngörmektedir.

Somut olayda gerek bilirkişi raporunda ve gerekse gerekçeli kararda, davalının çek karşılığında, çekleri aldığı dava dışı...e yapmış olduğu ödeme belgesi, komisyon ya da gider faturalarının dosyada bulunmadığı belirtilmişse de, dosyanın incelenmesinde;

temlik eden davalı faktoring şirketi tarafından dava dışı ...'a yapılan ödemeyi gösteren 12/04/2014 tarihli banka dekontu, 12/03/2014 tarihli çek teslimat bordrosu ve 2 adet faturanın ibraz edilmiş olduğu anlaşılmakta olup, dosyadaki mübrez belgelerin incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, söz konusu belgelerin dosyada bulunmadığı gerekçesiyle eksik inceleme ile sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.