İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2021/297 K.2022/2159

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalının müvekkiline 22/806/2017 tarihli, ... çek numaralı, 57.134-TL'lik çek keşide ettiğini, müvekkilinin çekin ödeneceği güvencesiyle ...'a cirolayarak teslim ettiğini, çekin tarihinde ödenmediğini, ve alacaklı tarafından davalı ve müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin borcunu hakkaniyete aykırı olarak ödemiş olduğunu, müvekkilin davalıya rücu ettiğinden haksız şekilde ödediği miktarın tahsil edilmesi gerektiğini belirterek itirazın iptali ile %20 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacıya, müvekkili şirketin 22/06/2017 tarihli, ... çek numaralı 57.134-TL çek keşide ettiğini, çekin ...'a ciroladığını, çek bedeli tarihinde ödemediği için alacaklı tarafından aleyhine icra takip başlatıldığını, keşideci müvekkili şirkete rücu ettiğini, davacının çekin bedelinin ödenmediği iddiasının gerçek dışı olduğunu, müvekkil şirketin defterleri ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin borcu bulunmaması nedeni ile icra inkar tazminat talebinin reddi gerektiğine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"....Çekin ödenmemesinden dolayı müracaat borçluları hamile karşı müteselsilen sorumludurlar. Çekin müracaat borçluları; hamilden önce gelen cirantalar, lehdar, keşideci ve mevcut ise avalistlerdir. Bu sebeple hamil, müracaat borçlularının taahhüt altına girmelerindeki sıra ile bağlı olmadan her birine karşı ayrı ayrı veya bunlardan bazılarına ya da hepsine birden başvurabilir.

Huzurdaki davada, çek hamili alacağını muhatap bankadan tahsil edememiş, bunun üzerine alacağını çeki kendisine cirolayan davacı ...’den ve davalı ... Tic. A.Ş.’den müteselsilen tahsil için icra takibi başlatmıştır. Davacı, çek bedeli ile birlikte tüm icra masrafını dava dışı çek hamiline ödemiştir. Lehdar davacı, hamile ödediği çek bedeli ve ilgili icra dosya masrafını keşideciden talep edebilir. Bu durumda davacı lehdar ...’nin çek keşidecisi davalı ... Tic.

A.Ş.’ye karşı çek bedeli ve icra dosya masraflarını icra yoluyla talep etmesinin usûl ve yasaya uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. İstanbul ... İcra Dairesince dosya hesabı yapıldığı, dosya hesabının 76.932,29-TL olduğu ve bu bedelin davacı lehdar tarafından ödendiği, davacı lehdarın çekten kaynaklı ödediği işbu bedeli davalı keşideci şirketten talep edebileceği gözetilerek; davacının haklı davasının kabulüne, Davanın KABULÜNE, İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 76.932,29-TL üzerinden ticari faizi ile birlikte DEVAMINA, Asıl alacak olan 76.932,29-TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete ödenmesine,..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirket söz konusu çek bedelini ödediğini, müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtları bilirkişilerce incelenmediğini, ancak yerel mahkemede delil olarak sunmuş olmalarına ve dosyada mevcut olmasına rağmen söz konusu kayıtların bilirkişi incelemesine tabi tutulmadığını ve iddiaların sabitlik kazanmadan müvekkil aleyhine hüküm kurulduğunu, iddia edildiği üzere bir borç olmaması sebebi ile hükmedilmiş olan icra inkar tazminatının hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İNCELEME

İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasında davacı tarafça davalı aleyhine 76.932,29Tl asıl alacağın %9 faizi ile tahsili talebi ile ilamsız takip başlatıldığı, takibin sebebi olarak ...İcra Md nün ...

E sayılı dosyasına ödenen borcun asıl broçlu sıfatıyla rücuen tahsili istemi olarak gösterildiği , davalının takibe süresi içinde itiraz ettiği görülmüştür. -İcra dosyasında bir örneği mevcut olan ...’a ait 57.134-TL bedelli ... çek nolu, 22.06.2017 keşide tarihli çek incelendiğinde; davalı ... Ticaret Anonim Şirketince keşide edildiği, lehdarın ... olduğu, lehdar ... tarafından dava dışı ...’a ciro edildiği, çekte karşılıksız şerhi olduğu görülmüştür.

Dava dışı ... tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden davacı ... ve davalı ... Tic. A.Ş.’ye karşı işbu çek dayanak yapılarak icra takibine geçildiği, alacaklı ... vekilinin 22/06/2018 tarihli dilekçeyle İstanbul ... İcra Dairesine beyanda bulunduğu, dosya alacağının ...’den alınarak haricen tahsil edildiğini, dosyanın haricen tahsil nedeniyle işlemden kaldırılmasını talep ettiği görülmüştür.

Davalı tarafça mahkemenin ara kararına istinaden; ödeme savunması için bir kısım makbuzlar, dekontlar, defter dökümü sunulmuştur.

GEREKÇE Dava, İİK'nın 67.maddesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davaya esas takip dosyasındaki alacak; çek nedeni ile hamile yapılan ödemenin keşideciye rücu edilmesine ilişkindir. Davalı savunmasında ödeme iddiasında bulunmuş, bir kısım makbuz, havale, defter kayıt örneği sunmuş, delil olarak ticari defterler dayanmıştır.

Bu durumda davalının ödeme savunması üzerinde durularak tarafların ticari defterlerinin incelenmesi gerekli olduğu gibi ödeme icra dosyasına haricen yapılmış olmakla davacı tarafça ödenen miktarın da net olarak tespiti gereklidir. Açıklanan nedenle davalının istinaf isteminin kısmen kabulüne, kaldırma sebebine göre sair hususların incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.