İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/102 K.2023/1487

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; ( müzakereden çıkan dosyalar için )

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile Mayıs 2014 ayında yapılan 60 ay vadeli ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ... marka tipi, ... seri numaralı, 2014 model birleştirme hattının satın alındığını, ödemelerin 49 ay boyunca düzenli yapıldığı.

2018 yılında yaşanan ekonomik kriz nedeniyle sonraki birkaç ödemenin gecikmeli yapıldığını, davalı tarafça 01/11/2018 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği;, davalı tarafından sözleşme konusu birleştirme makinesinin borcun bitmesine 9 ay kala 18/02/2019 tarihinde geri alınarak, rayiç değeri 120.000 – 175.000 Euro arasında olan makinenin 3. kişilere ucuza satıldığını, makinenin gerçek rayiç değerinden davacının bakiye borcu düşüldükten sonra kalan kısmının davacıya ödenmesi gerektiğini ileri sürerek,

davaya konu makinenin satış tarihindeki rayiç değerinden müvekkilinin bakiye borcu düşüldükten sonra kalan kısmının satış tarihi itibariyle avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin davacının borcunu ödeyememesi üzerine sözleşmenin feshedilerek, makine ile ekipmanların 18/02/2019 tarihinde icra yoluyla geri alındığını, finansal kiralama konusu makine ve ekipmanların ekspertiz incelemesi ile rayiç değerinin 200.000-TL olduğunun belirlendiği, 28/03/2019 tarihinde 3.şahsa satıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu malın üçüncü kişilere satılması hâlinde, satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda, aradaki farkın kiracı tarafından kiralayana ödenmesi gerektiği, sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki farkın kiralayan tarafından kiracıya ödenmesi gerektiği,

buna göre davacıya ödenmesi gerekli tutarın 995.252,56 TL olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile, 917.899,51-TL'nin 1.000-TL'sine dava tarihinden, kalan tutara ise ıslah tarihi olan 03/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hükmedilen 917.899,51-TL, 15/11/2021 tarihli ek karar ile 917.872,51-TL olarak tashih edilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde:-Bilirkişi raporunda beyan edilen ikinci el fiyat belirlemesinin emsal değer araştırılmadan, özel koşullar değerlendirilmeden, defter değeri üzerinden yapılması gerçeğe aykırı olacağını, taleplerinin gözardı edilerek sadece bilirkişi raporunun mahkeme hükmüne esas alınması kanuna aykırı olduğunu,-Dava konusu malın ilk alım fatura bedeli Euro olmakla birlikte kiralama bedeli TL olduğundan bilirkişilerce hesaplamanın da ilk alım tarihindeki TL üzerinden yapılması gerektiği, -Kullanım bedeli hesaplanmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hakkaniyete aykırı olduğunu,-Müvekkilince,

mimarlar ve mühendisler odası ile bağımsız değerleme uzmanlarından aldırılan raporların hiç incelenmediğini,-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda finansal kira alacak tutarları da yanlış hesaplandığını, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava.

Finansal Kiralama Sözleşmesine konu olan ve kira bedelleri ödenmediği için geri alınarak 3.kişiye satılan malın, gerçek değerinin çok altında satıldığı iddiasıyla; gerçek değerinden ödenmeyen kira bedelleri düşüldükten sonra, bakiye tutarın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili dava dilekçesinde finansal kiralama sözleşmesine konu malın rayiç değerinin 120.000– 175.000 Euro arasında olduğunu ileri sürmüş, bilirkişi raporunda ise malın değerinin 217.000 Euro olduğu tespit edilmiştir.

Raporda söz konusu makineden Türkiye'de az olması nedeniyle 2.el piyasası oluşmadığı, piyasadan fiyat toplanamayacağı gerekçesiyle herhangi bir emsal araştırmasına yer verilmemiş, sadece yıllara göre sovtaj bedeli düşülerek makinenin değerinin tespiti yoluna gidilmiş, cevap dilekçesi ekinde ibraz edilen ekspertiz raporu ve makinenin satış sırasındaki hali hazır durumu, (demonte olup olmadığı, montaj maliyeti vb.hususlar) dikkate alınmamış, davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları karşılanmamıştır.

Bu nedenle eksik inceleme sonucu denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, Mahkemece emsal araştırması yapılarak, dava konusu makinenin finansal kiracı olan davacıdan teslim aldığı tarihteki fiziki durumu, cevap dilekçesi ekinde davalı tarafından ibraz edilen ekspertiz raporu da değerlendirilerek, davaya konu makinenin 3.kişiye satış tarihindeki rayicinin tespiti için denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.