İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1094 K.2024/754

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı ... San.ve Tic. Ltd.

Şti. vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... tescil numaralı "Pvc Kapı ve Pencereler İçin Yeni Bir Menteşe Yapılanması" başlıklı faydalı model belgesinin tescilli sahibi olduğunu, ayrıca TPMK nezdinde ... tescil numaralı "Pvc Kapı ve ..." başlıklı faydalı model belgesini tescil ettirdiğini, davalının müvekkiline ait ... tescil numaralı faydalı model konusu ürünlerine tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden kullanımlar olduğunu, bu hususun mahkememizin 2020/8 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, müvekkili adına tescilli ... tescil numaralı faydalı model belgesine tecavüz ve haksız rekabetin tespitini,

men'ini, ref'ini, şimdilik 10.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, delil tespiti tarihi olan 06/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsilini, davalı adına olan ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. Davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... faydalı model belgesinin tescilli sahibi olduğunu, davacı firmanın faydalı model belgesinin tescil tarihinin 23/09/2019 olduğunu, müvekkili şirketin tescil tarihinin ise 21/05/2019 olduğunu, koruma süresinin daha önce başladığını, bu nedenle davacının iddia ettiği gibi bir tecavüz ya da ihlalin söz konusu olmadığını ve ortada bir ihlal var ise de bunun müvekkilinin tescilli faydalı modeline ilişkin olacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti vekili dava dilekçesinde ve 20/05/2021 tarihli ıslah dilekçesinde; ... faydalı model belgesi başvurusunun TPE tarafından 21/05/2019 tarihinde tescil edildiğini, davalı firma tarafından ise haksız ve kötüniyetli olarak 2015/05164 tescil numaralı ve ... tescil numaralı faydalı model belgelerini aldığını, ancak davalının haksız ve Mülga 551 sayılı KHK'ya aykırı olarak aldığı faydalı model belgelerine konu olan teknik özellikler, yenilikler ve ayırt edicilik yıllar önce müvekkili şirket tarafından uzun yıllardan beri kullanılmış ve halen kullanıldığını,

davalının sahip olduğu faydalı model belgelerini SMK 142 ve 144.vd.maddelerine aykırı olarak faydalı modelin tesciline engel olan nedenlere rağmen tescil edildiğini, bu nedenle davalı tarafa ait ... tescil numaralı ve ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı .... İnş. San.ve Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı davasını hiçbir delile dayandırmadığını, müvekkili tarafından davacıdan önce faydalı modellerin tescil edilmiş olduğunu, davacının davasında dayandığı hususların gerçeği yansıtmadığını, davacı aleyhine Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/358 esas sayılı dosya ile davacının kendisine ait ... tescil numaralı faydalı model eliyle müvekkiline ait olan ... tescil numaralı faydalı modeline tecavüz ettiği ve davacıya ait faydalı modelin yeni olmadığı,

bu nedenle hükümsüzlüğü gerektiği hususlarında dava açtıklarını, davacı hakkında açılan tecavüz davasında davacıya ait ... tescil numaralı faydalı modelin yeni olup olmadığı hususlarında taraflarınca araştırma yapıldığını ve uzman mütalaası alındığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/03/2022 tarih ve 2020/358 Esas - 2022/73 Karar sayılı kararıyla; "...Asıl dosya yönünden yapılan değerlendirmede, dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; hükümsüzlük iddiası bakımından; dava konusu TR... nolu faydalı model belgesinin, tescil başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğu ve bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile, dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının tecavüz ve haksız rekabete ilişkin talebine gelince; birleşen Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/425 Esas sayılı dosyasında dayanak faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğü istendiğinden ve bilirkişi raporuyla dayanak faydalı model belgelerinin tescil başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğu ve hükümsüzlüğe karar verildiğinden hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından faydalı modelden doğan haklara tecavüz buna bağlantılı olarak haksız rekabet oluşmayacağından bu talepler yönünden davanın reddi gerekmiştir.

Birleşen Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/425 Esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporuna göre, davalı adına tescilli ... ve ... tescil nolu faydalı modelin tescil başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğundan davanın kabulü ile, hükümsüzlüğüne." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı-birleşen dosyada davalı ... İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde.

"Bilirkişi raporu çelişkili olup her gönderilen bilirkişi heyetinde aynı ürünlerle alakalı farklı sonuç ve raporlar verildiğini, işbu davada bilirkişi heyeti müvekkile ait her 2 faydalı modelin yenilik unsurundan yoksun olduğu yönünde rapor verildiğini, Ancak işbu dava ile ilgisi ve tarafı bulunmayan ve Bakırköy 1. FSHHM'nin 2021/24 E. sayılı dosyada aynı faydalı modellere konu hükümsüzlük davasında bilirkişiler tarafından ... tescil numaralı faydalı modelin yenilik unsurundan yoksun olduğu,

ancak 2017/02998 tescil numaralı faydalı modelin 1 nolu bağımsız isteminin yenilik unsuruna haiz olduğu yönünde rapor verildiğini, Müvekkil adına tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin yeni olduğu anılan dosyadaki bilirkişi raporu ile ispatlandığını, bu nedenle ya işbu davada verilen raporun dikkate alınmaması ya da işbu dosyanın tamamen farklı ve objektif yorum yapabilecek yeni bir bilirkişi heyetine gönderilmesini ve müvekkile ait faydalı modellerin yeni olup olmadığı hususunda yeniden rapor alınmasına karar verilmesi gerektiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

Davalı-birleşen dosyada davacı... San. ve Tic. Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde.

"Asıl davada davalı-birleşen dosya davacı şirket açısından verilen ... tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğü kararının hatalı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini, Bu hususta mahkemece alınan 29/12/2021 tarihli bilirkişi raporuna yönelik itirazlarımız değerlendirilmeden hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, mahkemece itirazlarımız konusunda özellikle 29.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda yenilik içermeme tespiti açısından yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini,Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesinin 23.03.2022 tarih ve 2020/358 E.,

2022/73 K. sayılı ilamına yönelik davacı-birleşen dosya davalısının istinaf başvurusunun reddi ile asıl davada müvekkil davalı şirket açısından verilen 2017/13482 tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğü kararına yönelik istinaf başvurumuzun kabulü ile kararın kaldırılması gerektiğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

DELİLLER

İlk derece mahkemesince alınan 29/12/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; esas davada tecavüz iddiası bakımından; davalıya ait tecavüz ettiği ileri sürülen ürünün dava konusu ... nolu faydalı model belgesinin koruma kapsamı dahilinde olduğu, esas davada hükümsüzlük iddiası bakımından; dava konusu ... nolu faydalı model belgesinin, tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğu ve bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, birleşen davada ... nolu faydalı model belgesinin, tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğu,

bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, birleşen davada ... nolu “PVC KAPI VE PENCERELER İÇİN MİNYATÜR MENTEŞE YAPILANMASI” buluş başlıklı faydalı model belgesinin, tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğu ve hükümsüzlük halinin oluştuğu, hükümsüzlük kararının sonuçlarının geçmişe etkili olarak doğacağı ve faydalı model belgesi ile sağlanan hukuki korumanın hiç doğmamış sayılacağı dikkate alınarak,

esas davada davacının adına olan ... tescil nolu faydalı modelden doğan haklarına tecavüzün söz konusu olmayacağı, davacının adına olan ... tescil nolu faydalı modelden doğan haklarına tecavüzün söz konusu olmayacağı, bağlantılı olarak TTK m. 55/1-a-4 kapsamında esas davada davacı açısından haksız rekabetin söz konusu olmayacağı belirtilmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava; faydalı modele tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat ile davalı-birleşen dosya davacısına ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü; birleşen davada ise, davacı-birleşen dosya davalısına ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından, "ASIL DOSYA YÖNÜNDEN; -Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, -Davacının tecavüz ve haksız rekabete ilişkin talebi ve tazminata dair talebi yönünden davasının REDDİNE, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; -Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... ve ... tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine." karar verilmiştir.

Hüküm her iki taraf vekilince istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama, bilirkişi incelemeleri ve tüm dosya kapsamıyla; davalı- birleşen dosya davacısı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti'ye ait dava konusu ... nolu faydalı model belgesinin, tescil başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğu ve bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi isabetlidir. Mahkemece birleşen (Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/425 Esas sayılı) dosya yönünden yapılan değerlendirmede; davacı - birleşen dosya davalısı ...

San.ve Tic. Ltd. adına tescilli ... ve ... tescil nolu faydalı modelin tescil başvuru tarihi itibariyle tekniğin bilinen durumu karşısında yenilikten yoksun olduğundan davanın kabulü ile, faydalı modellerin hükümsüzlüğüne; ayrıca davacı - birleşen dosya davalısı ... San.ve Tic.

Ltd. adına tescilli faydalı model belgelerinin hükümsüz kılınmış olması ve hükümsüzlük kararının geriye etkili sonuç doğurması nedeniyle, asıl davada davacı - birleşen dosya davalısının "Tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref',i ve tazminat" istemlerinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından taraf vekillerinin istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.