İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1101 K.2024/307

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 06/08/2013 tarihli depolama konusunda sözleşme akdedildiğini, sözleşmeye göre taraflar arasında ticari ilişkinin cari hesap şeklinde yürütüldüğünü, müvekkilinin üzerine düşen tüm edimlerini yerine getirdiğini, depolama ücretlerini ödediğini, davalının müvekkilinden haksız olarak 24.532,37-USD tahsil ettiğinin anlaşıldığını, bu hizmetin depolama hizmeti ile ödenmesi kararlaştırıldığını, ancak davalının fahiş talepte bulunduğunu, alacağın tahsili için Gebze ... İcra Müdürlüğünün ... Esasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, yıllık %3 kamu banka mevduat faizi ile takibin devamına, davalı aleyhine %40 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili Mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının ürünlerinin özel saklama şartlarına uygun saklanması gereken, nitelikli emtialardan olduğunu, davacıya özel bir serbest depo tahsis edildiğini, davacının ürünlerinin saklanması, sarflara yerleştirilmesinin özel maliyetler oluşturduğunu, davacı yana düzenlenen tüm faturaların davacının oluru veya ve onayı ile düzenlendiğini, davacının düzenlenen faturalarda ek hizmetleri kabul ettiğini, faturalar ve ödemeler konusunda 27/04/2015 tarihli mutabakat formunun bu hususları teyit ettiğini savunarak davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı firma arasında 06/08/2013 tarihinde karşılıklı olarak davalı firmaya ait emtiaların depolanması için sözleşmesi imzaladıklarını, davalının taraflar arasındaki sözleşmeyi bir kaç ay sonra feshetmesi ile müvekkilinin yapmış olduğu masrafların lüzumsuz bir yatırıma dönüştüğünü, müvekkilinin 22.845,00 USD elleçleme hizmet bedeli ve 2.980,00 USD sarf edilen palet bedeli olmak üzere 25.825,00 USD'nin KDV si ile birlikte toplam 30.473,50-USD alacaklı olduğunu tespitine, bu tutar içerisinde bulunan 4.421,27-TL miktarlı fatura tutarının davalıdan tahsiline,

bakiye kısım yönünden faturalar ile tahsil edilmiş olduğunun kabulü ile Gebze ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında talep edilen alacak bakımından borçlu olmadığının tespitine, müvekkili lehine %40 oranında tazminata hükmedilmesine, aksi kanaatte ise 30.483,00 USD alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %3 faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki depolama sözleşmesinde sözleşmenin konusunun firmaya ait eşyaların yüklenici tarafından paletli veya paletsiz olarak teslim alınması, boşaltılması, depolanması, stok kaydının tutulması ve tekrar yüklenmesi olduğunu, davacının deposuna aldığı rafların faturasına dayanmasının yerinde olmadığını, yükleme yapılırken işçi yollanmadığını, elleçleme yapıldığı iddialarının dava konusu ile alakasız olduğunu, davacının haksız kazanç elde ettiğini, sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, davacının düzenlediği faturanın iade edildiğini, davacı tarafın elleçleme hizmetine ilişkin 30.473,50 USD alacaklı olduğuna dair iddialarının yasal destekten yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, asıl davada; taraflar arasında düzenlenmiş 06/08/2013 tarihli depolama sözleşmesine uyarınca, gün sonunda depoda kalan stok üzerinden 0,25 USD çarpılmak suretiyle hesaplama yapıldığında 30.110,23 USD hizmet bedeli oluştuğu, davalının kesmiş olduğu faturalar toplamının 54.584,18 USD olduğu,

aradaki fark alındığında davacının davalıdan 24.473,95 USD alacaklı olduğunun tespit edildiği 27/04/2015 tarihli mutabakat formunun anılan fazla ödeme fark edilmeksizin cari hesap bazında düzenlendiği sözleşme hükümleri karşısında dikkate alınamayacağı,davacının fazladan tahsil edildiği anlaşılan 24.473,95 USD alacağı talep edebileceği, dava konusu alacak yargılama neticesi belirli hale geldiğinden takip öncesinde likit/belirli bir alacaktan bahsedilemeyeceği gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile, Gebze ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 24.473,95 USD asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden fiili ödeme tarihine kadar 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine, birleşen davada; ayda bir kesilen faturaların tüm aya ilişkin depolama ve elleçleme hizmetlerini barındırdığının belirlendiği,

sözleşmede davalıya ait eşyaların serbest depolama sahasına veya antrepoya "paletsiz" olarak intikal etmesi ve davacının da bu eşyaları paletsiz olarak teslim alması halinde "eşyanın paletlere istiflenmek suretiyle depolanacağı ve ardiye ücretine ilaveten sözleşme ile kararlaştırılan paletleme ücretinin de karşı taraftan talep edileceğine dair bir düzenleme yer almadığı gerekçesiyle, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde; -Mahkemenin "Basiretli tacir" kavramına atıfta bulunarak davacı tarafın haksız davasını kabul ve birleşen davamızı ise reddettiğini, davacı tarafın her aşamadaki basiretsizliklerini görmezden geldiğini, mahkemenin taraflardan sadece müvekkili şirketi basiretsizlikle nitelendirmesi meselenin özünü yakalayamadığının açık bir göstergesi olduğunu,-Davacı tarafın sözleşmeye dayanan fazla ödeme sebebi ile alacak talebinin kabul edilmesi karşısında,

müvekkili şirketin de fazladan sunmuş olduğu hizmet ve sarf malzemelerinin karşılığı alacağının kabul edilmesi ve neticeten daha fazla alacağı çıkan müvekkilinin alacağından mahsup ile menfi tespit davasının da kabul edilmesi gerektiğini, bu itibarla verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, hakkaniyete de uygun olmadığını,-Bilirkişi raporlarına göre, her iki tarafın da ticari defterlerinin muntazam tutulduğu ve birbiri ile uyumlu olduğunun, 31/03/2015 tarihli BA/BS mutabakatında dahi hiç bir itirazi kaydın bulunmadığının tespit edildiğini,

hem davacı tarafın defterlerinin ve hem de müvekkilinin birbiri ile uyumlu defterlerini artık her iki taraf için de bağlayıcı birer delil niteliğinde kabul edilmesi gerektiğini, mahkemenin faturaların delil olma vasfını tamamen yok saydığını, -TTK Md. 89 ve devamı hükümlerine göre cari hesap sözleşmesi ve cari hesap ilişkisi yürütümü konusunda yazılı bir anlaşma da mevcut olmadığını, bu nedenle taraflar arasındaki durumda cari hesap bakiyesi gerekçesi ile alacağının kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, - Basiretli bir tacir olarak davacının faturaları alıp itiraz etmeksizin ticari kayıtlarına alması,

buna göre ödemelerini yapması karşısında aradan geçen uzun zaman sonra itirazının kabul görmesinin doğru olmadığını,-Tüm bunların yanısıra taraflar arasında sadece ücretlendirmenin döviz olarak belirlendiği ve fatura kesim tarihinde ise o günkü güncel kur üzerinden yapılan hesaplamaya göre TL cinsinden fatura düzenlendiği ve davacı tarafından da tüm ödemelerin TL cinsinden yapıldığını, TL cinsinden kesilmiş ve ödenmiş olan faturalara ilişkin iade miktarını döviz olarak USD cinsinden talep edilmesinin doğru olmadığını,

açılan davada 7 yıl geçtikten sonra alacağın döviz cinsinden hüküm altına alınmış olmasının hukuk açısından fevkalade fahiş hatalı bir karar olduğunu, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava itirazın iptali talebine ilişkindir. Birleşen dava menfi tespit ve alacak talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karar asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

1-Asıl davada; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, depoda kalan stok üzerinden 0,25 USD çarpılmak suretiyle hesaplama yapıldığında davacının davalıdan 24.473,95 USD alacaklı olduğunun dosya kapsamı ile sabit olduğu, 27/06/2003 gün ve 2001/1 E-2003/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, faturanın sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil;

taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belge olduğu, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belgenin fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belge olarak nitelendirildiği, taraflar arasındaki yazılı sözleşme karşısında, davalının fazladan kestiği faturaların davacı tarafından itiraz edilmeksizin ticari defterlerine işlenmesinin davalı lehine hukuki bir sonuç doğurmayacağı, taraflar arasındaki sözleşmede depolama ücretinin USD döviz birimi üzerinden kararlaştırıldığı,

davalının da faturaları USD döviz birim fiyatları üzerinden TL olarak düzenlediği, fazla ödenen miktarın USD döviz birim fiyatının ödeme günündeki TL karşılığının talep edilmesinde yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, asıl davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.2-Birleşen davada; dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı,

taraflar arasındaki sözleşmenin1.maddesinde işin konusunun, eşyaların yüklenici tarafından paletli veya paletsiz olarak teslim alınması, boşaltılması, depolanması, stok kaydının tutulması ve tekrar yüklenmesi olarak tanımlandığı, bilirkişi raporunda davacının düzenlediği faturaların depolama ve elleçleme hizmetlerini barındırdığının tespit edildiği, davacının paletsiz olarak intikal eden eşyalara ilişkin palet bedeli talep edebileceğine dair sözleşmede bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmakla, birleşen davada davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.