İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1776 K.2024/771

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Şti. ile arasındaki ticari ilişki nedeni ile 30/11/2019 tarihli 21.129,74.-TL bedelli çeki keşide ettiğini, çekin kargoya verildiğini ancak kargoda çalındığını, müvekkilinin şikayetçi olduğunu, ... Kargo'nun da tutanak tuttuğunu, çek çalındıktan sonra müvekkilinin çek ile ödeyeceği cari hesap borcunu ...

Bankası aracılığıyla nakit olarak ödediğini, çekin ...'ya hiç ulaşmadığını, çekin arkasındaki cironun gerçek olmadığını, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/660 Esas sayılı dosyasında ödeme yasağı kararı verildiğini, çeki ibraz eden hamile bu durumun bildirildiğini, çeki kötüniyetle iktisap eden kişinin İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile başlattığı takibin haksız olduğunu ileri sürerek, müvekkili şirketin davaya konu çek ve icra takibinden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, dava konusu çekte meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığını, müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, meşru hamil olana karşı ancak senedin geçersizliğinin senet metninde anlaşılacak defilerle ileri sürülebileceğini, borçlu ile önceki hamillerin arasındaki ilişkiden doğan defilerin hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, hamile karşı ileri sürülebilmesi için, hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması gerektiğini, müvekkilinin çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığını,

ispatlama yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu, davacının çek üzerindeki imzaya itiraz etmediğini savunarak, davanın reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar cevap dilekçesi vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davada ispat yükünün davacıda olduğu, davacının dava konusu çekin çalındığını ve davalının bu çeki iktisabında kötü niyetli olduğunu ispat etmesi gerektiği, dosyadaki mevcut delil durumu dikkate alındığında davacının ispat yükünü yerine getiremediği, dava konusu çek incelendiğinde şeklen ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı, imzaların istiklali prensibi gereğince davacının, kendisinden sonra gelen imzanın sahteliği iddiasına dayanamayacağı ve davacıyı bu çek nedeniyle sorumluluktan kurtarmayacağı gerekçesiyle davanın reddine; kötüniyet tazminatı koşulları oluşmadığından davalı ...'nin kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaları tekrar ederek; -Müvekkilinin dava konusu çeki kargo şirketi aracılığıyla ... Ltd. Şti.'ye gönderdiği sırada çalındığının, kuryenin polis merkezindeki ifadesiyle herhangi bir şüpheye yer bırakmayacak şekilde sabit olduğunu, -... Ltd.

Şti'nin davaya konu çeke ilişkin ödeme yasağı aldırarak ilgili bankaya bildirildiğini, ayrıca imzaya İcra Hukuk Mahkemesine imzaya itiraz başvurusunda bulunduğunu, çekin rıza dışında elden çıktığı hususunun dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile sabit olduğunu, -Yerel mahkemeden davalı şirketlerin ve müvekkilin ticari defterlerinin incelenerek, şirketler arasında çek ile ilgili herhangi bir ticaret olup olmadığı, herhangi bir cari ilişki bulunup bulunmadığı,

çek karşılığı herhangi bir iş ve işlem olup olmadığı gibi hususlarda inceleme yapılmasını defalarca talep etmelerine rağmen herhangi bir inceleme yapılmadığını, -Yerel mahkemece eksik ve yetersiz inceleme ile dosya üzerinden hatalı karar verildiğini ve gerekçeli kararın anayasal haklara aykırı şekilde gerekçesiz olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu çek üzerindeki imzanın davacı tarafından inkar edilmediği, çekte cirosu bulunan lehtarın cirosunun sahte olmasının imzaların istiklali prensibi gereğince çekte keşideci olan davacıyı borçtan kurtarmayacağı, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemenin yeterli olduğu,

cirantalardan birinin imzasının sahte olmasının ciro zincirini etkilemeyeceği, ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyi niyetli olduğunun kabul edileceği, davacının davalı olan cirantaların ve hamilin kötüniyetli olduğunu ispat edemediği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.