İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/1973 K.2024/1022

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türkpatent nezdinde kayıtlı ... tescil numaralı "Otomatik geniş açılı panel çatı" başlıklı faydalı modelin başvuru sahibi olduğunu, Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/25 D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile müvekkili faydalı modelinin 1 numaralı bağımsız isteminde belirtilen tüm unsurların davalının SMK'ya aykırı şekilde ticari faaliyetini yaptığı muadil ürününde bulunduğunun tespit edildiğini, davalıya ait ürünün müvekkili adına kayıtlı faydalı model ile koruma altında bulunan ürün ile benzer özellikler taşıdığının belirtildiğini,

SMK'nın 141.maddesinde faydalı model sahibinin izni olmaksızın yapılan fiillerin tecavüz teşkil edeceğinin açıkça belirlendiğini, davalı fiillerinin, müvekkilinin sahibi olduğu faydalı model açısından TTK 55.maddesine göre haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek,

davalının, müvekkilinin faydalı model belgesinden doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetlerinin tespitini, durdurulmasını, men'ini, şimdilik 50.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini, tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konularak müvekkiline mülkiyet hakkı tanınmasına, bu ürün ve cihazların tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVAYA CEVAP ve KARŞI DAVA: Davalılar vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Antalya Mahkemeleri olduğunu, davacının talepleri bakımından müvekkillerine husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili ... AŞ'nin ekte sunulan 15/12/2018 tarihli "Faydalı Model Lisans Sözleşmesi" uyarınca ...

Ltd Şti firması tarafından ... numaralı başvuruya esas endüstriyel tasarımı kullandığını ve ürettiğini, davacının benzerlik iddiasının yerinde olmadığını, yapılan inceleme ve ürünlerin zorunlu işlevi olan açılıp kapanma işlevi, motor aksamları gibi olgulara dayalı olarak benzerlik iddiasına bulunulmasının kabul edilemez olduğunu, karşı dava olarak davacının davaya dayanak ... numaralı faydalı model tescilinin yasal koşulları sağlamadığını, davacının tescilinin 55.madde kapsamında bir tasarım niteliğine haiz olmadığını, davacının ürününün çalışabilir olması için zorunlu işlev özelliklerine dair tasarım başvurusu yapmış olduğunu,

kanuni tanım kapsamında geçerli bir tasarımdan söz edilemeyeceğini, davacının tasarımının yeni ve ayırt edici özelliği bulunmadığını ileri sürerek, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile davacı-karşı davalıya ait ... numaralı faydalı model tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

KARŞI DAVAYA CEVAP

Davacı-karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ilişkin davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, uyuşmazlığa konu ... numaralı faydalı model tescilinin Mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması hakkında Kanun Hükmünde Kararname döneminde gerçekleştiğini, önceki mevzuat ile 6769 sayılı Sına Mülkiyet Kanunu'nun uygulanacağı konuların belirlenmesinin usulen yerinde olacağını, uyşuşmazlık konusuna ilişkin olarak 551 sayılı PatKHK hükümleri uygulama alanı bulacağını, karşı davacının hukuki yararının bulunmadığını,

karşı davacı vekilinin hükümsüzlük talebi ile açmış olduğu karşı davada, esas davada olduğu gibi SMK'nın tasarımı düzenleyen hükümlerine dayanmak suretiyle argümanlarını oluşturduğunu, davalı karşı davacı vekilinin delillerinden hareketle; hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil numaralı faydalı modelin koruma kapsamına dahil edilen kıstaslarının, başvuru tarihinden çok daha önceleri Türkiye'de ve dünyada ortaya konulmuş kriterler olduğunun açıkça tespit olunduğa dair beyanlarına katılmadıklarını, söz konusu beyanlar teknik olarak da gerçeği yansıtmadığını savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; tecavüz eyleminin tespiti yönünden suçlanan davalı ürününde davacıya ait faydalı modelin ana istemini oluşturan tüm unsurların birlikte tespit edilmesinin gerekli olduğu, istemler bazında usulüne uygun bir kıyaslama ve inceleme içermeyen Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/25 D.İş sayılı dosyasındaki raporun tecavüz fiilinin ispatı için yeterli bir delil teşkil etmediği kanaatine ulaşıldığı,

buna mukabil, mahkemece alınan heyet raporunda davacı faydalı modelinde bulunan ve 1 numaralı bağımsız isteminde yer alan 1'den 12'ye kadar olan unsurların davalı ürünlerinde tespit edilmemesi nedeni ile tecavüz fiilinin unsurlarının oluşmadığının anlaşıldığı;

karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede ise, faydalı modelin unsurlarının yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik olduğunu, bu unsurlardan herhangi birinin eksikliğinin hükümsüzlük sonucunu doğuracağı, bir buluşun yeni ve korumadan faydalanabilir olması için içerdiği tüm unsurların tekniğin bilinen durumu ile birebir aynı özelliklere sahip olmaması gerektiği, karşı davalıya ait faydalı modelin yenilik özelliğini kırıcı olarak sunulan videoların istemlerin birebir karşılaştırılmasına uygun olmadığı,

res'en yapılan araştırmada da yenilik kırıcı başka bir delile rastlanılmadığı gerekçesiyle, asıl davanın ve karşı davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaları tekrar ederek; yerel mahkemenin eksik inceleme ile hüküm tesis ettiğini, verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, davadan önce delil tespit dosyasından alınan 13/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda davalıya ait ürünün, müvekkili adına kayıtlı ... numaralı faydalı model ile koruma altında bulunan ürün ile benzer özellikler taşıdığının belirtildiğini, yerel mahkeme nezdinde düzenlenen kök bilirkişi raporunu hazırlayan bilirkişi heyetinin delil tespit dosyasında düzenlenen raporu incelemediğinin açık bir şekilde anlaşıldığını,

incelemenin eksik yapılmasının, delil tespiti davasında düzenlenen rapor içeriğinde müvekkili aleyhine ihlal olarak değerlendirilen görsel ve fotoğrafların siyah-beyaz çıkmasının da etkisinin olduğunu düşündüklerini, ilk delil tespiti Antalya'da yapıldığından ve ihlale ilişkin fotoğraf ile videoların da davalının bu bölgede yer alan yerleşkesinde çekildiğinden delil tespit dosyasında yer alan raporun yerel mahkeme tarafından görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından incelenemediğini, bu ciddi hususun dilekçe ile de beyan edilmesine rağmen yeniden incelemeye gönderilmediğini,

yerel mahkemede görülen davada ayrı bir beyan dilekçesiyle Antalya'da yapılan tespitte bilirkişiler tarafından çekilen fotoğrafları pdf yaptıktan sonra dosya içeriğine eklediklerini, bununla birlikte arama sonuçlarında çıkmayan sadece linki bilen kişilerin açabileceği, dolayısıyla herhangi bir gizlilik ihlaline yol açmayan ihlal videosunu da YouTube'a yüklenmiş olduğunu yerel mahkemenin bilgisine sunulduğunu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında rahatlıkla görülebileceği üzere, mahkemece bu delilleri hiçbir şekilde incelemeden,

dosyaya eklenen fotoğraf ve videoları gerekli teknik incelemeden geçirmeden ve somut olaya özgü yorumunu yapmadan hüküm tesis ettiğini, davalılar (karşı davacılar) aleyhinde uyuşmazığa konu ürünlere ilişkin ihtiyati tedbir taleplerinin bulunduğunu ileri sürerek, asıl dava yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde; karşı dava yönünden davacı-karşı davalıya ait ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü istemi yönünden kurulan hüküm ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, karşı dava yönünden incelemenin tam anlamıyla yapılmadığını, karşı davalının tescil isteminden öncesine dayanan Youtube platformu üzerindeki videolardan değerlendirme yapılmaması ve yine dosyaya da delil olarak sundukları ... San ve Tic.

AŞ firmasına ait ...

Sayılı "Alüminyum açılır tavan sistemi" isimli faydalı model tescilinin, davacı-karşı davalı tarafından alınan tescil ile ana istemin yeni olmadığı iddialarını doğrular nitelikte olmadığından bahisle, davacı-karşı davalı tescilinin yenilik özelliğini taşımadığına dair iddialarının ispatlanamadığı görüşünün maddi olgularla ve sunulan delillere aykırılık teşkil etmekte olduğunu, iddialarılarını ve delillerini tam manasıyla karşılar mahiyette yeni bir bilirkişi raporu alınması gerektiğini ileri sürerek, karşı dava yönünden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, davalının, davacıya ait faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması ve men'i ile maddi tazminat talebine; karşı dava, karşı davalıya ait faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talebine yöneliktir İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiştir. Karar taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davadan önce davacı-karşı davalının talebi doğrultusunde delil tespiti dosyasından alınan raporda, "karşı tarafa ait ürünün, tespit isteyen adına kayıtlı .. nolu faydalı model ile koruma altında bulunan ürün ile benzer özellikler taşıdığı"nın belirtildiği, söz konusu raporda davacı-karşı davalıya ait faydalı modelin ana istemini oluşturan tüm unsurların birlikte bulunup bulunduğuna dair bir tespitin yapılmadığı,

bu nedenle delil tespit dosyasından alınan raporun uyuşmazlığın çözümü için yetersiz olduğu, ilk derece mahkemesince 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan raporda asıl dava yönünden, davacı-karşı davalıya ait faydalı modelin ana istemini oluşturan tüm unsurların, davalı-karşı davalıya ait üründe bulunduğunun tespit edilemediği, dosya içeriği itibari ile davalı-karşı davacıya ait, davacı-karşı davalının ... tescil numaralı faydalı modelinin koruma kapsamı içerisinde kalan bir ürününün mevcut olduğunun ispatlanamadığı; karşı dava yönünden, dava dışı ...

AŞ firmasına ait ...

Sayılı "Alüminyum açılır tavan sistemi" isimli faydalı model tasarımını davaya konu faydalı modelin yenilik incelemesi için bir referans olma özelliğinin söz konusu olmadığı, dosya içeriği itibari ile davacı-karşı davalının ... tescil numaralı faydalı model belgesinin hiçbir isteminin başvuru tarihi itibari ile yeni olmadığının ispatlanamadığı kanaatine varıldığı, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, asıl davada faydala modele tecavüz ve haksız rekabet koşullarının oluşmadığı, karşı davada ise faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı,

bu nedenle ilk derece mahkemesince asıl davanın ve karşı davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.