İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2022/54 K.2022/110

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan "... Tic. A.Ş.firmasına ait 25/01/2021 tarihli faturasında yer alan 1 adet ...-...-...Tescil Plakalı 2021 model ... marka HMK ... tip şasi no:... motor no:... paletli ekskavatör tüm ekipman ve aksesuarlarıyla müvekkiline aynen iadesini, fiili imkansızlık halinde bedelinin tahsilini talep etmiştir. Mahkemece dava dilekçesi iflas eden davalı şirketi temsile yetkili olan Ankara ... İcra Müdürlüğü İflas Masasına tebliğ edilmeden ön inceleme aşamasında karar verildiği, dosyada cevap dilekçesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

MAHKEME KARARI. İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2021 tarihli 2021/551 E- 2021/587 K sayılı kararıyla.

"Davanın, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın aynen iadesi, olmadığı takdirde bedelinin tahsiline ilişkin olarak açıldığı, ancak bu davanın, davalı hakkında iflasın verildiği 16/07/2021 günü sonrası ve 20/08/2021 tarihi itibariyle açılmış olması karşısında, Yargıtay uygulamasında kabul olunduğu üzere davanın artık kayıt kabul davası olarak nitelendirilmesi gerektiği". (Yargıtay 23. HD. 2014/2991E.

2014/8259K.sayılı ilamı), HMK'nın 24/1, 25 ve 26.maddeleri ile 04.06.1958 tarih ve 15/6 sayılı İBK uyarınca, hukuki nitelendirme hakime ait olup, hakimin tarafların dayandıkları maddi vakıalar ve talep sonucu ile bağlı ise de tarafların hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmadığı,

davanın iade davası olarak açılmasının kayıt kabul davası olduğu gerçeğini değiştiremeyeceği, nitekim İİK m.235/f.2 hükmün içeriği dikkate alındığında sıra cetveline itiraz davalarının bir alacağın tespitine ilişkin davalar olup bu davada alacağın tamamen ya da kısmen cetvele kayıt olunup olunmayacağı hakkında karar oluşturulduğunu, Kanun metninden ya da Yargıtay uygulamasından da anlaşıldığı üzere bu alacağın niteliği üzerinde kanun koyucu tarafından herhangi bir ayrım yapılmadığını, o halde kanunun yapmadığı ayrımın Mahkemece yapılabilmesinin de bu nedenle de mümkün olmadığı,.... davacının açmış olduğu dava,

iflas tarihi sonrası açılmış olmakla İİK m.235 hükme dayalı kayıt ve kabul davası olarak nitelendirilmesi gerektiği,İİK'nın 235. maddesi uyarınca, sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur olduğunu, dava dosyasındaki belgelerden anlaşıldığı üzere davalı şirket hakkında Ankara 1. ATM'nin 2021/286E.sayılı dosyasına istinaden 16/07/2021 tarihi itibariyle iflas kararı verildiğini, o halde davacının, iflas kararı verilen yer olan Ankara ATM nezdinde kayıt kabul davası açması gerektiği,

davada Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili bulunduğu, davacı vekili davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiş ise de bu noktadaki değerlendirmenin dahi kesin yetkili mahkemeye ait olduğu" gerekçesiyle.

Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili olduğunun kabulüne ve HMK m.114/f.1 bend (ç) ve m.115/f.2 hükümleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, talep halinde, dava dosyanın kesin yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, karar vermiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU.

Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava finansal kiralama konusu malın iadesi, aynen teslimde fiili imkansızlık olması halinde İ.İ.K 24 maddesi uyarınca bedelinin tahsili için ikame edildiğini, davalı şirketin konkordato talep ettiğini, konkordato talebinin reddine, davalı şirketin iflasına karar verildiğini, Konkordato dosyasında verilen tedbir kararına bile mülkiyeti müvekkiline ait olan malların dahil edilmediğini, davalı şirkete 6361 sayılı yasanın 31. Maddesi uyarınca Beşiktaş ...

Noterliği'nden, 07.06.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, 60 günlük yasal sürede ödeme yapılmaması dolayısıyla sözleşmenin feshedilerek huzurdaki davanın ikame edildiğini, davadan sonra İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/514 D. İş sayılı ihtiyati tedbir kararına istinaden Kilis İcra Müdürlüğü ... Tal.

Sayılı dosyası ile 3. Kişi elinden dava konusu iş makinasının teslim alındığını, tedbir zaptından davalı şirketin finansal kiralama konusu iş makinasını kendisinin kullanmadığı, Kilis’de taş ocağına kiralayarak 12 aylık kira bedelini tahsil ettiğinin anlaşıldığını, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun md.28/1 ‘’kiracının iflası halinde, iflas memuru İ.İ.K.md.

221/1 fıkrası uyarınca Finansal Kiralama konusu malları masa teşkilinden önce ayrılmasına karar verir’’ hükmünü içerdiğinden iflas masasından tefrik talebinde bulunulduğunu, Ankara İflas Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından 15.09.2021 tarihinde dava konusu “1 ADET ...-...-...-... TESCİL PLAKALI 2021 MODEL ... MARKA HMK ...TİP ŞASİ NO:...

MOTOR NO:...PALETLİ EKSKAVATÖR’’ masa varlığı dışında tutularak tefrikine karar verdiğini, mahkemeye bu hususun bildirilerek davanın konusuz kaldığına karar verilmesi istenmesine rağmen mahkemenin davanın alacak davası olduğu ve davaya kayıt kabul davası olarak devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle İİK 235.

Maddesi gereğince usulden red kararı verilmesinin ve huzurdaki davanın alacak davası (Sıra Cetveline İtiraz) olduğu yönündeki tespitin yasa ve usule aykırı olduğunu, sıra cetveline itiraz davalarının; alacak kayıt talebinin reddedilmesi halinde alacaklıların açtığı davalar olup müvekkili şirketin talebinin iflas müdürlüğünce kabul edildiğini, Yargıtay 19. ve 23. Hukuk Dairelerinin yerleşik içtihatları ile finansal kiralama sözleşmesi malların mülkiyetinin kiralayan Leasing Şirketine ait olduğu,

masal malvarlığına dahil olmayacağı, iflas erteleme davalarında verilecek tedbir kararının borçlunun malvarlığı ile ilgili olarak verilebileceğini, finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve malın iadesi davalarının görülüp sonuçlandırılması gerektiğine karar verildiğini, mahkemenin kararında dayandığı YARGITAY 19. HD 2016/4573 E., 2017/2796 K. sayılı ilamının beyanlarını doğruladığını, kararda; ‘’ dava konusu alacak iflas masasına bildirilmiş ve masaca kabul edilmişse mal iade davasının konusu kalmaz.

Ancak iflas idaresince kabul edilmez ise husumet iflas idaresine yöneltilerek davaya kayıt kabul davası olarak devam edilir’’ hükmünü içerdiğini, kararda İflas Müdürlüğünce dava konusu malın tefrikine karar verilmesi halinde davanın konusuz kalacağının açıkça belirtildiğini, usul ekonomisi ilkesi gereğince de davanın İstanbul Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, davanın finansal kiralama konusu malın iadesine ilişkin olup,

iş makinalarının teslim alınması ve iflas masasından tefrikine karar verilmesi nedeniyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf istinaf dilekçesine cevap vermemiştir.

GEREKÇ E

Finansal kiralama konusu menkullerin aynen iadesi taleple davada, mahkemece davanın iflas kararından sonra açıldığı, kayıt kabul davası olarak görülmesi gerektiği ve İİK 235. Maddesi gereğince yetkinin kesin yetki olduğu gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, talep halinde dosyanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Mahkemece, hakkında iflas kararı verilen şirketin iflas idare memurlarına tebligat yapılmaksızın ve davaya cevap imkanı tanınmaksızın dosya üzerinde yapılan inceleme ile yetkisizlik kararı verilmiştir. Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

Müflis davalı hakkında Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/286 Esas sayılı ilamına istinaden 16/07/2021 tarihinde iflas kararı verildiği, davanın 20/08/2021 tarihinde iflas kararından sonra açıldığı anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanununun 33/4.

Maddesi hükmü gereğince, kiracıya temerrüt ihtarnamesi gönderilerek 60 gün içerisinde borcun ödenmesinin ihtar olunduğunu, verilen sürede borcun ödenmemesi nedeniyle fesih ihtarnamesi ile sona erdiğini beyanla, sözleşme konusu malların aynen iade edilmesini, aynen iade konusunda fiilen imkansızlık olması durumunda değerinin tahsilini talep etmiştir. Davacı vekilinin 15/09/2021 tarihli dilekçesiyle Ankara ... İflas Müdürlüğü'nün...

İflas sayılı dosyasından iş makinesinin tefrikine karar verildiğini ve davadan sonra 15/09/2021 tarihinde dava konusu iş makinesinin teslim alındığını, davanın konusuz kaldığını beyan ettiği anlaşılmıştır.

Dava alacak davasına ilişkin olmayıp, davacı tarafça üzerinde mülkiyet hakkı bulunduğu ileri sürülen makinenin iadesine ilişkin olduğu göz önüne alınarak, mahkemece davanın kayıt kabul davası olarak nitelendirilerek kesin yetki kuralının varlığı düşüncesiyle resen yetkisizlik kararı verilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın yargılamaya devam edilmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3-6 maddeleri gereğince, İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 20/09/2021 tarihli 2021/551 E. - 2021/587 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan.