İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1074 K.2024/253

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin oğlu ... davalı şirketle iş ortaklığı kurulacağından dolayı Haziran 2016'da davalı şirketin adresine gittiğini, müvekkilinin oğlunun iş tecrübesinin olmaması nedeniyle teminat senedi verilmesinin zorunlu olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin ve oğlunun ikna olması üzerine davalı şirket yetkililerine dört adet bonoya isim, rakamla 50.000-TL yazmak ve imza atmak suretiyle verdiğini, 11/01/2017 tarihinde müvekkilinin aranarak şirket merkezine çağrıldığını, müvekkilinin oğlu ile birlikte teminat senetlerinin iade edileceği düşüncesiyle şirkete gittiğini,

davalı şirket yetkilisinin bonoların vadesinde ödenmemesi nedeniyle icra takibinde bulunduklarını ve takibin kesinleştiğini bildirdiğini, bunun üzerine Bakırköy ... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı takip dosyasını incelediklerini, 27/6/2016 tarihinde kambiyo senedine özgü icra takibi başlatıldığını ve ödeme emrinin 12/08/2016 tarihinde muhtara bırakılarak tebliğ edildiğini gördüklerini, icra takibinden önce alacaklı tarafın Bakırköy 3.ATM 'den 2016/318 D.iş, 2016/37 karar sayılı ihtiyati haciz kararı aldığını ve 3 adet toplamda 150.000-TL'lik bononun takibe konulduğunu tespit ettiklerini, bonoların incelenmesinde 50.000-TL'nin önüne "1" rakamının eklenerek 150.000-TL hale getirildiğini, bonolarda tahrifat yapıldığını, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine,

icra takibinin iptaline, haksız ve kötüniyetli takip nedeniyle tazminata, davanın devamı esnasında tahsil halinde davaya istirdat davası olarak devam edilerek tahsil edilen paranın icra veznesine girdiği ve tahsil edildiği tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek ticari faizi ile birlikte istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taraflarla girmiş olduğu ticari ilişkiden doğan davaya konu senede bağlanmış alacağının 2 yıldır senetlerde tahrifat iddiaları ile ödenmediğini, ortaklık ve kurumsal yapısı ve büyüklüğü itibarı ile resmi evrakta tahrifat/sahtecilik yapacak bir firma olmadığını, davacının müvekkili şirket ile ortaklık çerçevesinde kendisini emekli, sosyal konumu ve gelir kaynakları itibariyle bu senetleri veremeyecek bir kişi oğlu ...'yı ise tecrübesiz, mesleki gelişimi zaman alacak, birikimi olmayan,

hesapları hareket görmeyen sosyal konumu ve gelir kaynakları itibariyle böyle bir borca girme imkanı olmayan bir kişi olarak gösterdiğini, müvekkili şirketin takibe konu 3 adet bonoyu lehdarı ... ciro yolu ile devraldığını, ... 20.000,00 TL sermaye ile kurulmuş ...Tic. Ltd.

Şirketi unvanlı şirketin müdürü ve tek ortağı olduğunu, bu nedenle davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, kendilerini tanıtmaya yönelik beyanları değerlendirildiğinde dürüst davranmadığı, olaylar ve taleplerle ilgili doğruyu söylemediği,

tümüyle kötü niyetli davrandığı sonucunun ortaya çıkmakta olduğunu, davacının bu şekilde borçtan kurtulmaya çalıştığını, hakkın kötüye kullanımı niteliğindeki bu davranışa hukuken izin verilemeyeceğini, senet bir ödeme vasıtası olup davacının keşide etmiş olduğu senetlerin bedelini ödediğini kanıtlaması gerektiğini, bu anlamda ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının herhangi bir imza inkarının da bulunmadığını, müvekkili şirketin senetlerin hamili sıfatıyla iyi niyetli üçüncü şahıs konumunda olduğunu, keşideci ile lehtar arasındaki talep ve iddiaların müvekkili şirketi bağlamayacağını,

müvekkilinin senetleri mevcut halleriyle teslim aldığını, kaldı ki senetlere bakıldığında bir tahrifat olmadığının açık olduğunu, dava dilekçesindeki anlatıma göre davacının tevil yollu da olsa aradaki ticari ilişkiyi, senetleri bizzat tanzim ederek verdiğini açıkça beyan ve ikrar ettiğini, senetlerin teminat senedi değil borç senedi olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI

"... davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibe ve davaya konu Alacaklısı ..., borçlusu ... olan, 11/06/2015 düzenlenme, 22/09/2015 ödeme tarihli, 150.000 TL bedelli senet,, Alacaklısı ..., borçlusu ... olan, 11/06/2015 düzenlenme, 22/10/2015 ödeme tarihli, 150.000 TL bedelli senet,Alacaklısı ..., borçlusu ... olan, 11/06/2015 düzenlenme, 22/11/2015 ödeme tarihli, 150.000 TL bedelli senetlerden dolayı 100.000,00-TL lik kısmından ayrı olmak üzere toplam 300.000,00-TL lik kısmından davacının borçlu olmadığının tespitine, davacının senet bedelleri yönünden (3 adet senet toplam 150.000,00-TL) bedelleri yönünden fazlaya ilişkin talebinin reddine,

davacının şartların oluşmamış olması nedeniyle kötüniyet tazminatı talebinin reddine, davalının şartların oluşmaması nedeniyle kötüniyet tazminatı talebinin reddine ... " şeklinde karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KARARI

Dairemizin 2020/2252 esas, 2022/1860Karar sayılı, 04.11.2022 Tarihli kararında; " Bakırköy 24.Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/462 Esas sayılı dosyasında; "inceleme konusu senetlerde miktar bölümlerinde iddia doğrultusunda tahrifat yapıldığını gösterir yeterlilik ve nitelikte bulgu saptanmadığı bildirildiğinden sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin, yeterli ve inandırıcı delil bulunmayıp sanığın müsnet suçu işlediği sabit olmadığından" beraat karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda senetlerde sonradan ekleme yapıldığı/yapılmadığı iddiası yönünden somut bir vakıa tespiti olmadığı somut dosyadaki rapor ile ATK raporu arasında çelişki olduğu dikkate alınarak çelişkiyi giderecek şekilde grafoloji alanında uzman üç kişilik yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle davalı vekillerinin istinaf isteminin bu gerekçe ile kısmen kabulüne,

ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına sair hususların ve davacının esasa ilişkin istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına" şeklindeki gerekçe ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

DAİREMİZ KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:İlk derece mahkemesinin istinafa konu 2022/1056Esas, 2023/479 Karar sayılı ilamında; "-Davanın REDDİNE, -Davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Kararın eksik incelemeye dayandığını, dosyaya sunulan raporların esas alınarak ve davaya konu senetteki yazı ve imzaların esas alınarak davanın esasına girilmeksizin karar verildiğini,Davalının süresinde olmayan cevap dilekçesinde ; şirketin taraflarla girmiş olduğu ticari ilişkiden doğan ve ...senetlere bağlanmış alacak...tan bahsedildiğini, davalının müvekkili ile olan ticari ilişkiyi kanıtlaması gerektiğini, ispat külfetinin kendisine geçtiğini,Soruşturma dosyasında ise;

davaya konu senetlerin kendi huzurlarında davacının oğlu tarafından düzenlendiğini, annesi olan davacıya kefil sıfatı ile bizzat kendileri tarafından imzalatıldığını ifade ettiğini, davalı ile ticari ilişkisi olan davacının dava dışı oğlu ... olduğunun açık olması karşısında bu hususun da dikkate alınması gerektiğini, soruşturma ifadesinde bonoların müvekkilinden kefil sıfatı ile alındığını ikrar ettiğini, bu durumun bononun teminat bonosu olduğunu açıklar nitelikte olduğunu, Davalının açık ikrarı karşısında teminat senedi olduğunun kanıtlandığını,

mahkemenin bu hususu dikkate alması gerekirken ceza davasındaki beraat kararı ile yetinerek bonoların aynı el ile yazılmış olduğundan bahisle başkaca inceleme yapmadan esasa ilişkin iddiaları değerlendirmeden karar verdiğini,Davalının kendi beyanına göre herhangi bir ticari ilişki olmadığı ortaya koyulduğunu, İspat yükü davalıda olduğundan davanın kabulü gerektiğini,... lehtarın ... olduğunu, davacı ile oğlu ... arasındaki bonolarda toplam paranın alınıp alınmadığının incelenmemesinin eksik inceleme olduğunu, müvekkilinin emekli ve başka geliri olmayan biri olduğunu,

dava dışı oğlundan yüksek meblağlı senet karşılığı para almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, miktarın dikkate alınması halinde paranın hangi hesaplardan alındığı, verildiğinin araştırılması gerektiğini, eksik inceleme ile karar evrildiğinden kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.

Maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta, Dairemiz kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi heyeti raporuna göre; dava konusu üç adet senedin önyüzündeki miktara ait 150.000 ve YÜZELLİBİN yazı ve rakamlarının aynı kalemle ve bir defada yazılmış oldukları, rakam miktar hanesinde "1" rakamının yazı ile miktar hanesindeki "YÜZ" yazısının sonradan eklendiğine dair bir bulgunun mevcut olmadığı yönünde görüş bildirilmiş olup bilirkişi raporu kesinleşen ceza dosyasındaki kabul ve bilirkişi raporu ile aynı doğrultudadır.

Davacı vekili ise istinafında; mahkemenin esasa ilişkin diğer delilleri değerlendirmesi gerektiğini ve ceza dosyasındaki beyanlara göre ispat yükünün davalıda olduğunu ileri sürmüştür.Davacı, dava konusu senetlerin oğlu ...'nın davalı ile yapacağı iş ortaklığı nedeni ile 50.000TL bedelli ve teminat senedi olarak düzenlendiğini ileri sürmüştür.

Davalı iş bu davadaki beyanında, senedin dava dışı ... ile aralarındaki iş ilişkisi gereğince ödenmiş olan bedelin karşılığı olduğunu, dava dışı ... edimini yerine getirmediği gibi aldığı parayı da iade etmediğini ileri sürmüş; ceza dosyasındaki beyanında da çeklerin kendisine doldurulmuş halde verildiğini, dava dışı ... proje ortaklık ilişkisi gereği ödeme yaptığını beyan etmiştir.Bu durumda nakden kaydı olan senetlerin ihdas nedeninin talili söz konusu olmadığından; ispat yükü davacıdadır.

Açıklanan nedenle mahkemece neticeten davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacının istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.