İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1116 K.2024/213

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 20/10/2014 tarihli konsept danışmanlığı isim kullanım hakkı sözleşmesi uyarınca müvekkili tarafından işletilen ...

Kozyatağı otelinde kurulacak olan ... konseptinin yaratılması, buna bağlı olarak mekanın dekor ve menüsünün oluşturulmasında danışmanlık vermek suretiyle organizasyonu sağlamak, salon ve mutfak ekiplerinin oluşumunu sağlamak, belirli günlerde danışmanlık hizmeti verilmesi konularında anlaştıklarını, isim hakkının kullanımı hususunda marka sahibi olan diğer davalı ... ile sözleşmeye göre danışmanlık hizmeti verecek olan ...'nin yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, sözleşme uyarınca müvekkil tarafından davalı şirkete ödeme yapılmış ise de,

davalıların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, ... danışmanlık için geldiği esnada mekanda sigara içtiğini, sorumluluğunu yerine getirmediğini, yine bu davalıya olumsuzluklar mail yoluyla bildirilmiş ise de gereğinin yapılmadığını, bunun üzerine sözleşmenin fesih edilerek ödenen 100.000-TL bedelin iadesinin talep edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine başlatılan icra takibine karşı haksız yere itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptaliyle takibin devamına, asgari %20 inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar-karşı davacılar vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nin marka sahibi olduğu ...'ın isim hakkını 5 yıl süre ile karşı tarafa kiralandığını, kullanım hakkı olarak 100.000 USD konusunda anlaşıldığını, bir kısım bedel ödenmiş ise de bakiyenin ödenmediğini, müvekkillerinden ... konsept dekorasyon ve sair hususlarda sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek asıl davanın reddini savunmuş;

karşı davasında 5 yıl süre ile davacı karşı davalıya kiralanan isim kullanım hakkı 100.000 USD'nin 20/10/2014 tarihli 265.500 TL bedelli fatura ile karşı taraftan talep edildiğini, faturaya herhangi bir itiraz edilmediğini belirterek ödenmeyen 165.500 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davacı karşı davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince 01/03/2017 tarih ve 2015/60 E- 2017/172 K. sayılı, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne dair verilen karar. Dairemizin 25/09/2020 tarih ve 2017/5047 E- 2020/1478 K.sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararından sonra karşı dava tefrik edilerek, asıl davaya yönünden yapılan yargılama sonucunda.

Bölge Adliye Mahkeme kararı sonrasında dosyada üçlü bilirkişi heyetinden rapor alındığı, raporda; davalı tarafın sözleşemeye aykırılıklarının, davacı açısından çekilemez hal alan bir durum olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesinde bu durumunda davacı tarafa haklı fesih hakkı tanıdığınının tespit edildiği, davalının fesih tarihine kadar yapmış olduğu işlerin tutarının 20.000-TL olduğu, davacından bu tutarı isteyebileceğinin tespit edildiği, alınan bilirkişi raporları ile birlikte tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında bar konsept sözleşmesi kurulduğu,

davacı tarafın kendi edimi olan 100.000-TL bedeli davalı tarafa ödediği, davalı tarafın sözleşmesindeki yükümlülüğünü yerine getiremeyerek sözleşmeye aykırı davrandığı, sözleşmeye aykırı davranışların sözleşmenin 7. maddesinde düzenlenen çekilemez hal alan bir durum kapsamında kaldığı feshin de bu duruma dayandığı, davacının sözleşmedeki tek taraflı haklı fesih hakkını kullandığı, davalı tarafın fesih tarihine kadar yapmış olduğu işlerin bedelinin 20.000-TL'yi davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen kabulü ile 80.000-TL asıl alacak 358,90-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.358,90- TL üzerinden devamına; alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı isteminin reddine; davacının kötü niyeti ispat edilemediği ve şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde yargılama sırasındaki bir kısım beyanlarını istinaf dilekçesinde tekrar ederek; davacının faturaya itiraz etmediğini, faturayı defterine işleyerek ...Ltd.Şti'ye 100.000-TL ödeme yaptığını, adı geçen şirket hesabına yatan ödemenin davalılardan istenemeyeceğini, ancak paranın gönderildiği hesap sahibinden istenebileceğini, müvekkilinin "..." markasını davacıya kiralayarak 24 ay boyunca Anadolu yakasında bir başka işletmede kullanmama taahhüdünü yerine getirdiğini, iki taraflı isim hakkının kullanılması sözleşmesinin tek taraflı feshinin mümkün olmadığını,

müvekkilinin konsept danışmanlığına ilişkin sözleşmede kararlaştırılan edimini yerine getirdiğini, kaldı ki müvekkili ... sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirmediği farzedilse dahi TBK'nın 117/1.maddesi uyarınca temerrüde düşürmesi ve TBK'nın 123.maddesi uyarınca ifa için uygun süre vermesi gerektiğini, hükme esas alınan ve dava ile hiçbir ilgisi olmayan, hatta davacının taleplerini bile irdelemeyen bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, bu nedenle eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sözleşmenin feshine dayalı olarak, davacı tarafından davalıya ödenmiş sözleşme bedelinin tahsili talebiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Taraflar arasında 20/10/2014 tarihinde imzalanan "Konsept Danışmanlığı-İsim Hakkı Sözleşmesi"nin 2.maddesinde sözleşmenin konusu; davacı tarafından işletilen otel bünyesinde kurulacak olan ... konseptinin yaratılması için danışman atanması, danışmanın sorumluluklarının düzenlenmesi ve isim hakkının verilmesi olarak tanımlanmıştır. Sözleşmenin 3.maddesinde davalıların yükümlülükleri; ... Tic.

Ltd Şti'nin tüm danışmanlık hizmetini bu konseptin yaratıcısı olarak ...' den alacağı, ve ... de bu hizmeti vereceği ... tarafından verilecek hizmetlerin, davacı tarafından işletilen ... Kozyatağı adresinde açacağı ... bünyesindeki yer ile ilgili olarak.

Brasserie ... konseptinin yaratılması, bu konsepte bağlı olarak mekanın dekorasyon ve menüsünün oluşturulmasında danışmanlık verip operasyonun yürütülmesinin sağlanması, salon ve mutfak ekiplerinin oluşturulmasının sağlanması ve tüm bu konularda hafta da belirlenen günlerde hazır bulunarak danışmanlık hizmeti vermek üzere ... hazır bulunması, medya ve tanıtım işinin de düzgün bir şekilde yapılmasını düzenleme ve denetim işinin sağlanması,

...'nin de marka sahibi olduğu ...'ın isim kullanım hakkını 5 yıl süre ile kullanılmasına izin vermesi olarak belirtilmiştir.Taraflar arasındaki sözleşmede, davalılardan ... tarafından verilecek danışmanlık hizmeti, Brasserie ... konseptinin yaratılması, bu konsepte bağlı olarak mekanın dekorasyon ve menüsünün oluşturulmasında danışmanlık verip operasyonun yürütülmesinin sağlanması, salon ve mutfak ekiplerinin oluşturulmasının sağlanması ve haftada belirlenen günlerde danışmanlık hizmeti vermek üzere ... hazır bulunması,

medya ve tanıtım işinin de düzgün bir şekilde yapılmasını düzenleme ve denetim işinin sağlanması şeklinde ana başlıklar halinde belirtilmiş, smz konusu yükümlülüklere için ayrıntıya yer verilmemiş, konseptin hazırlanıp tam faaliyete geçmesi sözleşmede belirli bir süre öngörülmemiştir. Davacı taraf, Kadıköy ...

Noterliğinin 05/12/2014 tarihli ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile, davalılar tarafından sözleşmenin 5.maddesindeki sorumlulukların yerine getirilmediğini, işin sürüncemede bırakıldığı, bu nedenle yılbaşı arefesinde telafisi imkansız zararla ile karşı karşıya kaldıklarını, bu nedenle 20/10/2014 tarihli sözleşmeyi fesih ettiklerini belirterek, sözleşme uyarınca ödedikleri 100.000-TL’yi geri ödemelerini ihtar etmiştir.

Söz konusu ihtarnamede davacı taraf, somutlaştırma yapmaksızın, davalıların sözleşmenin 5.maddesindeki sorumluluklarını yerine getirmediğini, işin sürüncemede bırakıldığını belirtmekle yetinmiştir.

Davalı taraf ise, sözleşme ile üstlendikleri edimleri yerine getirdiklerini savunarak, konsepte ilişkin danışmanlık ve tanıtım hizmeti verdiklerine, menü hazırladıklarına dair bir kısım yazışmalar ibraz etmiştir.Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda, önceki bilirkişi heyetine sektör bilirkişisi eklenerek kök raporu düzenleyen bilirkişi heyetinden rapor alınmış, alınan rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda sözleşme imzalanmasından, fesih sürecine kadar geçen 45 günlük süre içerisinde yapılan çalışmalar incelendiğinde, davalı tarafın gereken önem ve hassasiyeti göstermediği, davalı ...'nin kapalı mekânda sürekli sigara içerek otel kurallarını ihlal ettiği, işletmenin yılbaşı gecesine hazır hale getirilmediği, davalı tarafın tesise ait ve kullanılmakta olan masaların yükseltilmesi, bir TV ünitesinin aynayla kaplanması ve ufak birkaç öneri dışında bir çalışma yapılmadığı, bu durumun davacı bakımından sözleşmeyi çekilmez hale getirdiği,

davacının bildirimsiz olarak sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiği belirtilmiştir.

Davaya konu sözleşmnin eser-vekalet karışımı sürekli edim içeren karma nitelikte bir sözleşme olduğu, sözleşmeye konu konseptin hazırlanması ve işletmenin faaliyetine başlaması için TBK'nın 117/2.maddesi anlamında taraflarca birlikte belirlenmiş bir vade kararlaştırılmadığı, bu nedenle TBK'nın 117/1.maddesi gereğince davalıların temerrüde düşürülmeleri için ihtarname çekilmesi gerektiği, davacının davalılara sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği 05/12/2014 tarihli ihtarnameden önce davalıları temerrüde düşüren bir ihtarname bulunmadığı,

bu nedenle söz konusu 05/12/2014 tarihli ihtarnamenin temerrüt ihtarnamesi olarak kabul edilmesi gerektiği, bu haliyle sözleşmenin süresinin 5 yıllık olduğu, 45 gün sonra sözleşmenin feshedildiği, sözleşmede konseptin hazırlanması için belirli bir süre öngörülmediği ve dolasıyla açılışın yılbaşına kadar yetiştirileceğine dair de düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, içinde sektör uzmanının da bulunduğu bilirkişi heyeti tarafından TBK'nın 471/2.maddesi uyarınca benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınarak,

söz konusu konseptin hazırlanması için gereken makul sürenin ne olduğu tespit edilerek, davalı tarafın menü hazırlanması ve tanıtım hizmetine dair ibraz ettiği belgeler de değerlendirilerek, kısacası davalı tarafın yüklendiği tüm edimlerin hangilerinin yerine getirildiği, hangilerinin yerine getirilmediği tek tek tespit edildikten sonra, fesih ihtarnamesinde ileri sürtülen sebepler de doğrultusunda, davalıların edimlerini yerine getirip getirmediğinin belirlenmesi, davalıların edimleri yerine getirilmediği tespit edilirse.

TBK'nın 124/1.maddesine göre, davalılara TBK'nın 123.maddesi uyarınca süre vermenin etkisiz olup olmayacağı değerlendirilerek, sonucuna göre TBK'nın 126.maddesine göre değerlendirme yapılması gerekirken, somutlaştırma ve edimlere ilişkin tek tek değerlendirme yapılmaksızın, somut olaya uymayan TBK'nın 369.maddesindeki kira sözleşmesi ve TBK'nın 639.maddesindeki adi ortaklığa ilişkin düzenlemelere atıf yapılarak genel ifadelerle sözleşmenin davacı için çekinilmez hal aldığına dair yetersiz ve denetime açık olmayan bilirkişi raporuna dayalı olarak,

eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.