İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1237 K.2025/520

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 30/12/1999 yılında kurulduğunu, kurulduğu tarihten bu yana da takviye gıda ürünleri ve doğal ürünlerin üretiminde faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin sahip olduğu markayı ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tescil numaraları ile Türk Patent Enstitüsü'ne tescil ettirdiğini ve tescil tarihlerinden bu yana faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin hizmet verdiği sektör bakımından tanınmış marka olduğunu, davacı müvekkilinin markası ile davalının markası arasında iltibas bulunduğunu,

müvekkili ile davalı markanın ürettiği mallar ve hizmetleri arasında benzerlik bulunduğunu, müvekkili marka ile davalı markasının tüketiciler nezdinde uyandırdığı izlenim benzer olduğunu, davacı müvekkilinin marka logosu ile davalı markasının logosunda da benzerlikler bulunduğunu, davacı müvekkilinin markası ile davalı markada kullanılan kelimeler arasında benzerlik mevcut olduğunu, davalı marka ile müvekkili marka arasındaki benzerlik sebebi ile müvekkilinin zarara uğramış olup, davalı aleyhine maddi ve manevi tazminatla birlikte itibar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle, davalının haksız tecavüzünün tespitine,

durdurulmasına, önlenmesine, men'ine, müvekkili markasının uğramış olduğu zararın tazmini için davalı aleyhine 10.000,00 TL maddi, 20.000,00 TL itibar tazminatı ve 30.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, dava sonucunda dava konusu ürünlere el konulmasına, satışının ve üretiminin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının markaları ile davalının markaları arasında, iltibas oluşturacak kadar aynılık veya benzerlik bulunmadığını, ayırt edilemeyecek derecede benzerlik tespit edilirken, ortalama tüketiciler esas alınmalı ve incelenen başvuru ile önceki markalar arasında, markaların asli ayırt edici unsurları bakımından tereddüde yer vermeyecek derecede benzerlik durumu olup olmadığı araştırılası gerektiğini, dava konusu markaları sıradan tüketicilerin dahi karıştırma ihtimali bulunmadığını, davacının, markalarının tanınmış marka olduğunu iddia ettiğini, davacının bu iddiasının da doğru olmadığını,

davacının "tanınmışlık" iddiasının büyük bir hayalden ibaret olduğunu, davacının kelime olarak benzerlik ve işitsel benzerlik iddialarının da nazarı itibara alınmamasını talep ettiklerini, her iki markanın son kısmında yer alan "..." kelimesi "hayati, hayat için gerekli, hayatı devam ettirici, gerekli, elzem" gibi anlamlara gelmekte olup "..." ile "..." markalarında tıpkı "... - ..." markalarında olduğu gibi ürün grubunu temsil ettiğini, asıl ayırt ediciliği olan unsurlar "..." ve "..." ibareleri olduğunu, davalı markasının, davacıya herhangi bir zararı veya marka tecavüzü söz konusu olmadığını açıklanan nedenlerle,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...Somut olayda, davacının davaya dayanak markaları "..., "...", "...", "..., ...", "...", "... ve ...", "..." ve "..." unsurlarından oluşmaktadır. Davalının fiili markasal kullanımları ise "..." ve "..." şeklindedir. Taraf markaları "besin takviyeleri" bakımından sınıfsal ayniyet içermektedir. Bu durumda markalar görsel, fonetik ve kavramsal olarak kıyaslanmalıdır. Davacı markalarının ortak unsuru "..." kelime unsurudur.

Söz konusu unsur aynı zamanda davacı markaların da asli ve ayırdedicidir. Davalının ise fiili markasal kullanımlarında "..." kelime unsuru bulunmakta ve yine söz konusu unsur davalı markalarında asli ve ayırdedici biçimde yer almaktadır. Taraf markalarında ortak bulunan "..." kelimesi ingilizce olup, "yaşamsal, hayati, yaşamsal önemde" anlamına gelmektedir.

Söz konusu kelimenin bilinirliği yüksek ve davalının fiili kullanımlarının bulunduğu "..." emtiaları bakımından kullanımı yoğundur. Aynı zamanda aynı emtia grubu bakımından da zayıf ayırdediciliği düşük bir kelimedir. Markasında zayıf unsurlar seçen tarafın kural olarak esaslı olmayan değişikliklere markasal kullanım ve tescillere katlanmak durumunda olduğu kabul edilir.

Davaya konu olayda, taraf markalarının asli unsurlarının "..." kelimesi hariç "..." ve "..." olduğu, bu kelimelerin ilk harflerinin aynı olması dışında görsel ve anlamsal benzerlik içermediği, işitsel benzerliğin kısmi ve düşük olduğu,

bütün bunlara mukabil, taraf markalarının hitap ettiği tüketici kitlesinin, her ne kadar gıda takviyeleri reçetesiz satılsa da, ürünler konusunda ortalama tüketiciden daha fazla bilgi ve dikkat düzeyine sahip olması gerektiği, bu nedenle taraf markaları arasında karıştırma ihtimalinin bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. ...Her ne kadar davacı tanınmışlık iddiasında bulunmuşsa da her somut olayda ayrıca bu iddiaya dayanan tarafın ispat yükümlülüğünde bulunduğu, bu iddiasını ispata yarayacak delillerini sunamadığı ve bu hususu ispatlayamadığı anlaşılmıştır." şeklinde gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle.

Bilirkişi raporuna itirazların reddedilerek eksik inceleme ile karar verildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda mahkemenin ön inceleme celsesinde rapor tanzim edilmesine karar verdiği hususlardan olan "marka haklarına tecavüz ve itibar tazminatı" koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, bilirkişi raporunda marka tescil sınıflarının yazılması ile yetinildiğini, Raporda, markaların bütünsel karşılaştırılmaları denilmişse de markaların karşılaştırılmaları raporda yer almadığını, hangi gerekçelerle iltibasın bulunmadığına ilişkin değerlendirme yapıldığı açıklanmadığını,

raporda marka esas unsurları olarak belirtilen kelimeler üzerinde inceleme yapılmamış, harf benzerlikleri, emtia sınıfları çakışmaları dikkate alınmamış olduğunu, raporun eksik incelemeye dayalı olduğunu,Davacı markası ile davalı markasında kullanılan kelimeler arasında benzerlik bulunduğunu, dava konusu marka sınıflarının çakıştığını, Mahkemece İlk harflerin aynı olması dışında görsel ve anlamsal benzerlik bulunmadığı ifade edilmişse de halihazırda incelenen kelimeler 4 ve 3 harfli olup iki harfin aynı olduğunu, Davalı markanın müvekkili markasından farklı tek bir harfi bulunduğunu,

... ile davalı marka ..'de Vital kelimesinin yanı sıra ilk kelimede de benzerlikler olduğunu, Mahkemece dava konusu markaların hitap ettiği tüketici kitlesinin ürünler konusunda ortalama bir tüketiciden daha fazla bilgi ve dikkat düzeyine sahip olması gerektiği şeklinde değerlendirilmede bulunulmasının hatalı olduğunu, dava konusu ürünlerin reçetesiz olarak eczanelerden direkt alınabilecek ürünler olduğunu, markalar arasında iltibas oluştuğunun kabulü için ortalama tüketici kitlesinin tamamının markaları karıştırma tehlikesine maruz kalması gerekmediğini,

Görsel bakımından inceleme yapılırken dava konusu markalarda bulunan işaretler ilk derece mahkemesi ve bilirkişi tarafından dikkate alınmadığını, Davacı müvekkilinin logosu incelendiğinde, turuncu, sarı ve yeşil renklerinin ağırlıklı olarak kullanıldığı;

... markasının logosu incelendiğinde de yine turuncu ve yeşil renklerinin ağırlıklı olarak kullanıldığı görüleceğini, davalı tarafın, aynı alıcı çevresine sahip ve tescilli olan bir marka ile özdeşleşmiş renkleri kullanarak iltibas oluşturduğunu, Müvekkilinin zarara uğradığını mahkemenin delilleri toplamadığını, Davalı tarafından tescil başvurusunda bulunulan ... markası, davacı müvekkili markasına benzerliğinden ötürü piyasada kullanıcı ve bazı satıcılar tarafından, hatta kullanmasa dahi markayı tanıyanlar tarafından da davacıya ait marka sanılmakta olduğunu, Davalının,

müvekkili markanın tanınmışlığından yararlanması ve haksız rekabete sebebiyet vermesinin yanı sıra ürün hakkında yapılan şikayetlerle müvekkil markanın itibarı ve tanınmışlığı zedelenmekte olduğunu, mahkemeden işbu şikayetlerin celbi için ilgili internet sitelerine müzekkere yazılmasını talep edilmişse de kabul edilmediğini, Müvekkilinin hizmet verdiği sektör bakımından tanınmış bir marka olduğunu, Mahkemece, tanınmışlık iddiasına ilişkin delil sunulamadığı ve iddianın ispatlanamadığı belirtilmişse de cevaba cevap dilekçemiz ekinde sunduğumuz ekran görüntüleri dikkate alınmadığını,

bilirkişi raporuna itiraz dilekçemizde "internet arama motorunda "..." yazıldığında arama motoru yanlış yazıldığını düşünerek "..." sonuçlarını göstermekte olduğunu, sosyal medya üzerindeki tanınırlığı ifade eden delilleri eklememize rağmen hem tanınmışlık iddiamız hem de ek rapor talebimiz reddedilmiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, marka tecavüzün tespiti, meni refi ve maddi, manevi, itibar tazminatı istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davalının ... ibareli sıvı besin takviyesi ürünlerindeki kullanımları davacının ... markasının tescilli olduğu 05.nolu emtia sınıfı kapsamında ise de; mahkemece hükme esas alınan raporda yer verildiği üzere ... ibaresinin bilinirliği yüksek olup "yaşamsal, hayati, yaşamsal önemde" anlamına geldiği, "besin takviyeleri" emtiaları bakımından kullanımı yoğun ve ayırt ediciliği zayıf bir kelime olduğu,

davacının markasının esas unsurunun ..., davalının ... olduğu, bütünsel karşılaştırma yapıldığında ortalama tüketici nezdinde iltibas oluştuğundan söz edilemeyeceği, keza davacı vekili müvekkilinin logosunda turuncu, sarı ve yeşil renklerinin ağırlıklı olarak kullanıldığını,... markasının logosu incelendiğinde de yine turuncu ve yeşil renklerinin ağırlıklı olarak kullanıldığını, davalı tarafın, aynı alıcı çevresine sahip ve tescilli olan bir marka ile özdeşleşmiş renkleri kullanarak iltibas oluşturduğunu ileri sürmüş ise de,

davacı yanca sunulan deliller ve marka kaydına göre turuncu ve yeşil rengin davacı markası ile özdeşleştiğinden söz edilemeyeceği gibi davacı yanca davalının kullanımına ilişkin sunulan görsellere göre de davacının tescilli markaları arasında iltibas oluşmayacağı, davacının tanınmışlık iddiasının ispatlanamadığı dikkate alındığında mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353.1.b.1. Maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.