İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1326 K.2024/207

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin mirasbırakan ... mirasçıları olduğunu, davalı ...'nun ise muris ... kız kardeşi ... eşi olduğunu, murisin ölümünden yaklaşık 10 yıl önce imzaladığı boş senedi ele geçiren davalı ...'nun kötü niyetle bu senedi kendi alacaklı gibi doldurmak suretiyle müvekkilleri aleyhine Bakırköy .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, aslında senedin 2001 yılında düzenlendiğini, 2009 yılında düzenlenmediğini, üzerindeki damga pulundan bunun anlaşıldığını, davalı ...'nun senette sahtecilik yaptığını, müvekkillerinin bu senetten dolayı davalıya borçlu olmadıklarını ileri sürerek icra takibinin ve senedin iptaline, %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların aynı dilekçe ile Bakırköy 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/713 Esas sayılı dosyası ile aynı taleple dava açtığını, bu nedenle derdestlik itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin tacir olmadığını ve davanın hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğinden iş bölümü itirazlarının bulunduğunu, davacıların senedin varlığından daha önce haberdar olduklarını, müvekkilinin davacıların murisine arsa parası verdiğini savunarak davanın reddi ile kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin 28/03/2017 tarih ve 2013/307 E- 2017/327 K. sayılı davanın reddine dair karar; davacı tarafın istinafı üzerine Dairemizin 30/01/2020 tarih ve 2017/3795 E- 2020/195 K sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.

İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda; davacıların miras bırakanları İsmail'in ölümünden yaklaşık 10 yıl önce imzaladığı boş senedi ele geçiren davalının kötüniyetle kendisini alacaklı göstererek doldurmak suretiyle icra takibine konu ettiğini iddia ettiğini, davalının ise miras bırakana para verdiğini, borçlarını ödediğini savunduğu,

davacıların dava konusu imzalı boş senedin davalı tarafından haksız ele geçirildiğini ispat edemedikleri, imzalı ve boş olarak verilen senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunun ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa aitt olduğunu, ancak davacıların bu yöndeki iddialarını ispat edecek delil sunmadıkları, senetteki ihdas nedeni olan nakden kaydı ile davalı savunması aynı doğrultuda olduğundan ispat külfetinin yer değiştirmediği,

icra takip dosyasında yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verildiği ve tedbirin de uygulandığı gerekçesiyle, davanın reddine, davalı lehine davacılar aleyhine takipteki asıl alacak tutarının %20'si oranında kötü niyet tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin sözlü yargılama için süre taleplerini değerlendirmediğini, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararına gerekçe gösterdiği ve davalının Yargıtay bozması sonrası yürüyen Bakırköy 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2021/488 Esas sayılı dosyasının, yargılama sırasında davalı sanık ...'nun ölmesi nedeniyle düştüğünü, düşme kararına kadar ceza dosyasına sunulan tüm belge ve incelemelerin davanın haklılığını ortaya koyduğunu, senedin kambiyo vasfına haiz olmadığını, senedin ceza dosyasında sanık olarak yargılanan ... tarafından doldurulduğunu,

SGK emeklisi bir şahsın davacı müvekkillerinin murislerine 90.000-USD gibi yüksek bir meblağ ödeme yaptığını beyan etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu hususun ancak yazılı delille ispat edilebileceğine ilişkin savunmanın da dürüstlük kuralına aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davanın 10/06/2013 tensip zaptında davanın yazılı yargılama usulüne tabi olduğu belirtilmiş, 28/03/2017 tarihli duruşmasında da HMK'nın 186.maddesi uyarınca sözlü yargılamaya geçilerek yargılamaya son verilmiştir. Dairemizin kaldırma kararından sonra da, yargılamaya basit yargılama usulüne göre devam edildiğine dair herhangi bir karara rastlanmamıştır.

Dolayısıyla yargılama yazılı yargılama usulüne göre yürütülmüştür.Dairemizin kaldırma kararından sonra yargılamanın 09/03/2023 tarihli duruşmasında dosyaya sunulan ve celbedilen belgeler belirtildikten sonra davacı vekili ve davalı vekilinin beyanları alınmış, davacı vekili yeniden söz alarak, "Yazılı beyanda bulunacağız, sözlü yargılama için süre talep ediyoruz" şeklindeki talebinden sonra yargılamaya son verilmiştir.

HMK'nın 184.maddesine göre; "(1) Hâkim, tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz verir.

(2) Mahkeme tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın bittiğini taraflara tefhim eder." HMK'nın 186.maddesine göre; "(1)Mahkeme, tahkikatın bittiğini tefhim ettikten sonra aynı duruşmada sözlü yargılama aşamasına geçer. Bu durumda taraflardan birinin talebi üzerine duruşma iki haftadan az olmamak üzere ertelenir.

Hazır bulunsun veya bulunmasın sözlü yargılama için taraflara ayrıca davetiye gönderilmez. (2) Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir." Mahkemece 09/03/2023 tarihli duruşmada, tahkikatın bittiği bildirilmemiş, sözlü yargılama aşamasına geçilmemiş, davacı vekilinin sözlü yargılama için süre talebi hakkında da olumlu olumsuz herhangi bir karar verilmemiştir.

Emredici nitelikteki HMK'nın 184.maddesi ve 186.maddesindeki usul kurallarına uyulmadan verilen karar, adil yargılanma hakkına ve hukuki dinlenilme hakkına aykırı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin usule ilişkin istinaf itirazları yerinde görülerek, istinaf itirazının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kaldırma sebep ve şekline göre davacı vekilinin esasa ilişkin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.