İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1370 K.2025/594

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1988 yılından beri otomotiv contaları ve sızdırmazlık elemanları üretimi yaptığını, müvekkili şirketin TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli "...+ŞEKİL" ibareli markayı kendi adına tescil ettirdiğini, davalının ise TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli "...+ŞEKİL" ibareli markayı kendi adına tescil ettirdiğini, davalı markası ile müvekkili şirket adına tescilli markaların aynı sınıflarda tescilli olduklarını, markaların görsel, işitsel ve kavramsal açıdan birbirlerine benzediklerini, markaların ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, söz konusu markalar arasında,

tüketici kitlesi nezdinde karıştırılma ihtimalinin çok kuvvetli olduğunu ve davalının marka tescilinin müvekkilinin markasından doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, davalı adına ... sayı ile tescilli "...+ŞEKİL" ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve 40.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin uzun yıllardır otomotiv contaları üretimi yaptığını, müvekkilinin TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli "..." ibareli markayı kendi adına tescil ettirdiğini, müvekkili markasının esas unsurunun "..." ibaresi olduğunu, davacının markaları ile müvekkili markası arasında bir benzerlik bulunmadığını, aynı zamanda iltibasa neden olacak nitelikte de bir benzerlik olmadığını ve davacı iddialarının mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...Markalar görsel açıdan incelendiğinde. Davacı markası kelime ve şekil unsuruna sahiptir. Markadaki “...” kelimesi ve figüratif olarak ifade edilişi bir bütün olarak esas unsuru oluşturmaktadır. Alt zemin sarı, ... sözcüğü ise koyu siyah harflerle ifade edilmiştir. Sarı zemin üzerinde yer alan .. harfinin ... harfine göre daha küçük olduğu görülmektedir. ... söz konusudur.

Söz konusu marka “...” ve “...” marka olup, ayırtedicilik vasfı oldukça yüksektir. ... markası da kelime ve şekil unsuruna sahiptir. Kelime kısmını “...” oluşturmaktadır. Markadaki “...” kelimesi ve figüratif olarak ifade edilişi bir bütün olarak esas unsuru oluşturmaktadır. Burada ise “...” ibaresinden ziyade vurgu ve öne çıkan çıkan kısım “...” kısmıdır. Alt zemin sarı, ... sözcüğü ise koyu siyah harflerle ifade edilmiştir.

Sarı zemin üzerinde yer alan İ harfinin K harfine göre daha küçük olduğu görülmektedir. ... söz konusudur. Markaların genel görünümü ve dizaynı nazara alındığında taraf markaları yüksek derecede benzer görünüm arz etmektedir. Gözde bıraktıkları genel intiba nazara alındığında taraf markalarının yüksek derecede benzer olduğu ve iltibasa sebebiyet verebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Markalar işitsel açıdan incelendiğinde.

Taraf markalarında yer alan “...” ve “...“ kelimeleri, “...” ibaresi ile bir parça farklılaşmakta ise de “...” ve “...” kelimelerinde sadece tek harf farklılığı söz konusudur ve işitsel açıdan orta derecede benzerlik söz konusudur. Bu açıdan genel anlamda iltibasın oluşacağı sonucuna ulaşılmıştır. Markalar anlamsal benzerlik açısından(kavramsal) incelendiğinde.

Kavramsal benzerlik, iki markanın ortalama tüketici nezdinde, bu kişilerin zihinlerinde bıraktıkları imaj bakımından söz konusu olabilmektedir. “...” kelimesi ve “...” kelimeleri Türkçe’de herhangi bir anlam ifade etmemektedirler.

Gerek her 2 markanın bıraktığı görsel etki gerekse de işitsel bakımdan benzerlik nedeniyle, tüketici zihninde yarattığı imaj nedeniyle taraf markaları arasında kavramsal bağlantı kurulabileceği, bu açıdan genel anlamda iltibasın oluşacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Karşılaştırılan markaların bir bütün olarak bıraktıkları genel izlenime bakıldığında, davacının tescil önceliği de dikkate alınarak, görsel, işitsel ve anlamsal açıdan taraf markalarının benzerlik içermesi nedeniyle tüketici zihninde yarattığı imaj nedeniyle taraf markaları arasında kavramsal bağlantı kurulabileceği, ortalama tüketicinin davaya konu davalı markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden bunun hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen davacı markalarından farklı olduğunu algılayamayacağı ve bu bakımdan bir yanılgıya düşebileceği,

zira renk kombinasyonunun ve kelime unsurunun markadaki konumlandırılışı ve figüratif olarak ifade edilişinin davalı markasında da aynı şekilde yer almakta olduğu ve bu haliyle ortalama tüketicinin bu markaları taşıyan malların aynı işletmeden geldiği ya da bunların üreticileri arasında işletmesel bir bağlantı olduğunu düşünebileceği ve bu açılardan markaların karıştırılabileceği, tespit sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Dolayısıyla işbu tespit neticesinde, davalı markası açısından SMK m.6/1 kapsamında, markalar arasında örtüşen 06. Ve 12 Sınıf açısından kısmi hükümsüzlük şartlarının gerçekleştiği sonucuna varılmıştır....

Somut olayda, Davacı markasının SMK m.6/4 kapsamında davacı markasının Paris Sözleşmesi anlamında tanınmış marka olduğuna ya da SMK m.6/5 kapsamında tanınmışlık düzeyine ulaştığına dair soyut beyan dışında yeterli delil ibraz edilmediğinden davacı vekilinin bu yöndeki talebi yerinde görülmemiştir... Somut olay bu bilgiler ışığında değerlendirildiğinde.

Davacının hak sahibi olduğu “...” markasının, bir bütün olarak esas ve ayırtedici unsuru olan “...” kelimesi ve figüratif olarak ifade edilişinin, davalı tarafça, ”...” kelimesi altında, renk kombinasyonu, kelime unsurunun markadaki konumlandırılışı ve figüratif olarak aynı şekilde ifade edilmek suretiyle tescil ettirilmiş olması, ilk bakışta markaların birebir aynı olması,

davacı markasının özgünlüğü ve yaratıcılığı, tarafların aynı alanda ticari faaliyette bulunuyor olması ve davalının davacı markasından habersiz olarak tesadüfen markayı tescil ettirilmiş olmasının hayatın olağan akışına uygun düşmemesi ve bilirkişi raporunda değinilen sair hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı tescilinin kötüniyetli olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Kötüniyetin bölünmezliği ilkesi gözetilerek davacının hükümsüzlüğe dair davasının kabulüyle davalı adına tescilli markanın tescilli olduğu bütün sınıflar yönünden hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının hükmün ilanına dair talebi yönünden yapılan değerlendirmede, SMK 'nun 149/1g bendi uyarınca hükmün ilanı markaya tecavüz halinde söz konusu olacağından ve tecavüze dair bir talep bulunmadığından, keza kurum bülteninde hükümsüzlük yayımlanacağından davacının bu yöndeki talebi yerinde görülmemiştir.

Davacının manevi tazminat talebine gelince; dava dilekçesinde davalının marka tescili dışında fiili kullanımı ve marka haklarına tecavüzüne ilişkin bir maddi vakıa ileri sürülmediği gibi tecavüze ilişkin bir talebi de bulunmamaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararlarına göre de kötüniyetli olsa dahi tek başına marka tescili tecavüz sayılmaz. Bu bağlamda tazminat gerektirmez. ( Yargıtay 11HD.

2008/8495 Esas 2009/12863 Karar sayılı ilamı.) Bu itibarla koşullar oluşmadığından; -Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil nolu markanın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, 2-Davacının manevi tazminat ile hükmün ilanına dair talebinin REDDİNE, " Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf isteminde.

Müvekkili şirketin ... markasını ... tescil numarası ile 06,12,17 mal ve hizmet sınıfların da TPMK nezdinde tescilli olup markanın esas unsuru "..." ibaresi olduğunu, markanın uzun zamandan beri müvekkilleri tarafından kullanıldığını, davacı şirket markasının yalnızca 12 ve 17. Sınıflarda tescilli olduğunu,Davacı markası ... ile müvekkili markası ... arasında iltibasa neden olacak nitelikte benzerlik olmadığını, "..." ve "..." kelimeleri, üç harfli olduğundan bir harf değişikliği dahi söyleyişinde farklılık oluşturduğunu, Markanın da ... değil ... olduğunu, logo benzerliği sözcük benzerliği anlamına gelmeyeceğini,

marka ile birlikte logonun da tescilli olduğu düşünüldüğünde logo bakımından hükümsüzlük kararının verilebileceği, düz yazı şeklindeki marka bakımından ise hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı yönünde karar verilmesi gerektiğini, logoda müvekkilinin marka ismini çevreleyen dairenin çevresine yerleştirilen yıldızlar ve ... ibaresinin logonun esas unsurunu teşkil etmesi ortalama bir tüketici açısından karıştırılmaya yol açmayacak nitelikte büyük farklılıklardan olduğunu, Rapora itirazların dikkate alınmadığını, denetime elverişli olmayan raporun hükme esas alındığını,

global/bütüncül değerlendirme yapılması gerektiğini,Müvekkili şirketin tescilli markalarına uzun zamandan beri yatırım yaptığını, bu yatırımlar sonucunda ... markası sektörde yoğun bir kullanım hacmine eriştiğini, bu hususun araştırılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, ... numaralı "...+ŞEKİL" ibareli markanın hükümsüzlüğü ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; dosyada mevcut bilirkişi raporu yeterli ve hükme elverişli nitelikte olup davalı markasının tescilli halinde ... harfleri ile birlikte şekil unsurunun öne çıktığı, davacının markasında ise ... ibaresi ile şekil unsurunun ön planda olduğu, markalar şekil ve kelime unsurları ile birlikte bütünsel olarak karşılaştırıldığında markalar arasında benzerlik olduğunun yerinde olarak tespit edildiği,

markaların 06, 12 sınıflarda tescil sınıflarının örtüştüğü, bununla birlikte tarafların aynı alanda ticari faaliyette bulunmakta oldukları, davalının markasında davası markasındaki şekil unsurunun, renk kombinasyonun ve harf ve şekil konumlandırılmasının aynen korunarak tescil ettirildiği birlikte değerlendirildiğinde tescilde kötüniyet kabul edilerek SMK 6/9 maddesi gereğince tüm sınıflar yönünden hükümsüzlük kararı verilmesinin de yerinde olduğu kanaatine varılmış davalı vekilinin istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.