İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1770 K.2023/2006

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili özetle; müvekkili ile davalılar arasında aralarında hiç bir ticari ve ticaret dışı ilişki mevcut olmadığını, müvekkilinin 24.07.2023 tarihli 50.000 TL bedelli ... Mecidiyeköy İstanbul şubesi çekini ticari danışmanlığını yapan ... iş bağlantısı yapması üzerine bu firmayla yapılacak işin avans çeki olarak düzenlediğini, danışmana işin yapılması halinde ... Tic. Ltd.

Şti. verilmek üzere, 01 .06.2023 tarihinde teslim ettiğini, dava dışı ... adına görüşmeleri yaparken ... ve ... adlı şahıslar çekleri alıp bir daha geri dönüş yapmadıklarını, çekin ödeme gününe kadar çekler taraflarına iade edilmediği gibi davalı ... oradan da ...

A.Ş'ye verildiğini, davalı ...'dan davalı ... kesilmiş her hangi bir fatura mevcut olmadığını, mal alışverişive para alışverişi olmadığını, davalı ... ile de hiç bir bağın olmadığını, işbu çekin ödemesinin durdurulmasına yönelik ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini ve verilecek kararın bankaya bildirilmesine, bu talebin kabul edilmediği takdirde, İhtiyati hacizde dahil olmak üzere icra takip konusu yapılmasının önlenmesine yönelik olarak, İİK 72/2.maddesi gereğince, takdir edilecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulması için ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ TEDBİR KARARI

İstanbul 20.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/07/2023 tarih ve 2023/446 Esas sayılı ara kararıyla; "...somut durumda 24.07.2023 tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... Mecidiyeköy Şubesi'ait olan çekin davalı tarafça açılmış veya açılacak icra takiplerinin durdurulması ve çekin üçüncü şahıslara ödenmesinin önlenmesi amacıyla uygun bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş olmakla; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile;

çek bedeli olan 50.000,00 TL'nin %15'i olan 7.500,00 TL nakdi veya gayri nakdi teminat sunulması halinde dava konusu kılınan 24.07.2023 tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekin tahsilinin, dava tarihinden önce takibe geçilmemiş olması kaydı ve ayrıca iyi niyetli üçüncü kişilerin haklarını etkilememek ve iyi niyetli üçüncü kişiler yönünden sonuç doğurmamak kaydı ile icra takibinin davacı yönünden tedbiren durdurulması" kararı verilmiştir.

İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ

İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ... A.Ş. vekili itiraz dilekçesinde; davacı tarafça iptali talep edilen çekin, faktoring sözleşmesi kapsamında müvekkili şirketin müşterisi olan diğer davalı ... Tic. Ltd.

Şti.'den alacağı tevsik eden fatura ve alacak bildirim formu, ödeme araçları tevdi bordrosu, ön ödeme talimatı karşılığında temlik alındığını, ilgili tutarın müşterinin hesabına ödendiğini, müvekkilinin dava konusu çekin iktisabında mevzuatın öngördüğü bütün yükümlülüklere riayet ederek çeki iyi niyetle temlik aldığını, somut olayda da müvekkilinin müşterisi olan diğer davalılar .... Tic. Ltd. Şti. ile ... Ltd.

Şti. arasındaki ticari ilişkinin fatura ile tevsik edildiğini, somut olayda, diğer davalılar arasındaki ticari ilişkinin gerçek bir ticari ilişki olduğunu ve bir mal satımından ileri geldiğinin sabit olduğunu, davacının şahsi def'i niteliğinde olan bedelsizlik def'inin müvekkilii şirkete karşı ileri sürmesinin olanaksız olduğunu, davacı tarafça dava dilekçesinde çekin avans olarak verildiği iddiası ile yetinilmiş bu iddiayı ispata yarar herhangi bir sözleşme, çek teslim tutanağı vb. sunulmadığını, davacı tarafça soyut anlatımlar dışında somut hiçbir delil sunulmamış olması karşısında ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığının sabit olduğunu,

tüm bu sebeplerle; sundukları deliller dikkate alınarak ihtiyati tedbir şartları oluşmadığından, haksız ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ... Tic. Ltd.Şti. vekili itiraz dilekçesinde; müvekkilinin çekteki ciro zincirine uygun, aralarındaki ticari ilişkiye dayanarak çeki yetkili hamil ... Ltd. Şti'nden aldığını, müvekkil ile ...Ltd.

Şti arasındaki ticari ilişkinin 30.05.2023 tarihli, ... nolu, 50.220,80 TL bedelli fatura ile sabit olduğunu, davacının davalılar arasında ticari ilişki bulunmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin somut olayda iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, aksinin ispatının davacı üzerinde olduğunu, davacının şahsi bir defi olan bedelsizlik iddiası doğrultusunda açılacak menfi tespit davasının yöneltileceği tek tarafın davalı ... Ltd.

Şti. olduğunu, davacının iddiasını destekleyecek hiçbir bilgi veya belge sunmadığını, tüm bu sebeplerle 27.07.2023 tarihinde verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN REDDİ KARARI

İstanbul 20.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/09/2023 tarih ve 2023/446 Esas sayılı ara kararıyla; "...Somut durumda 24.07.2023 tarihli, 50.000,00-TL bedelli, ... Mecidiyeköy Şubesi'ait olan çekin davalı tarafça açılmış veya açılacak icra takiplerinin durdurulması ve çekin üçüncü şahıslara ödenmesinin önlenmesi amacıyla uygun bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş olmakla; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile;

çek bedeli olan 50.000,00-TL'nin %15'i olan 7.500,00,00-TL nakdi veya gayri nakdi teminat sunulması halinde dava konusu kılınan 24.07.2023 tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekin tahsilinin dava tarihinden önce takibe geçilmemiş olması kaydı ve ayrıca iyi niyetli üçüncü kişilerin haklarını etkilememek ve iyi niyetli üçüncü kişiler yönünden sonuç doğurmamak kaydı ile icra takibinin davacı yönünden tedbiren durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir kararının yerinde olduğu anlaşılmakla ihtiyati tedbir kararına itiraz eden davalılar ...

Limited Şirketi ve ... Anonim Şirketi vekilleri tarafından ihtiyati tedbire itiraz edilmiş ise de; taraflar arasında görülen davanın menfi tespit davası olması nedeniyle İİK 72/2 maddesi ve HMK 389, 390/3 maddeleri gereğince verilen ihtiyati tedbir kararının yerinde olması ve yasada belirtilen koşullara uygun olmasından dolayı ihtiyati tedbire itirazın reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde.

"Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerektiğini, tedbir talep eden tarafın davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğunu, Davacı tarafça çekin avans olarak verildiği iddiası ile yetinilmiş, bu iddiayı ispata yarar herhangi bir sözleşme, çek teslim tutanağı vb. sunulmadığını, haklılığın yaklaşık olarak ispat edilemediğini,Müvekkilim şirket dava konusu çeki faktoring sözleşmesi kapsamında diğer davalıdan iyi niyetli olarak temlik aldığını,

davacı faktoring ilişkisinin dışında olduğundan şahsi defiini müvekkile karşı ileri süremeyeceğini, bu konuda emsal istinaf kararlarının sunulduğunu,Mahkemece davacının ihtiyati tedbir talebinin başlangıçta reddi gerekmekteyken tedbir kararı verilmesinin ve itirazımıza rağmen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmamış olmasının hatalı olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise, davalının ihtiyati tedbire itirazının reddi kararının istinafıdır.İlk derece mahkemesi tarafından.

"Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; çek bedeli olan 50.000,00 TL'nin %15'i olan 7.500,00 TL nakdi veya gayri nakdi teminat sunulması halinde dava konusu kılınan 24.07.2023 tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekin tahsilinin, dava tarihinden önce takibe geçilmemiş olması kaydı ve ayrıca iyi niyetli üçüncü kişilerin haklarını etkilememek ve iyi niyetli üçüncü kişiler yönünden sonuç doğurmamak kaydı ile icra takibinin davacı yönünden tedbiren durdurulmasına." karar verilmiş;

karara davalılar tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkemece duruşmalı olarak yapılan inceleme ile ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir.Karar davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İİK 72/2 maddesinde.

"İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Mahkemece dosya kapsamına sunulan deliller değerlendirilerek, davanın takipten önce açıldığı ve sadece taraflar arasında sonuç doğuracak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesinde ve teminat miktarının takdirinde usule aykırılık olmadığından, davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.