İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1807 K.2025/899

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ...'un sahibi olduğu ... markası altında 2019 yılının Ocak ayında kendi tasarımları olan bir eseri ürettiğini ve kendi sosyal medya hesaplarında yayınladığını, işbu paylaşımlardan en geç olanının 183 hafta önce paylaşıldığını, işbu tarihim 2019 yılının Ocak ayını işaret ettiğini, davalı ...'in sahibi olduğu,

... ve ... adlı instagram hesaplarından ilgili ürünün müvekkilince çekilmiş resimlerini de aynen kullandığını ve kendisinin ürettiğini belirttiğini, ... ve ... isimleriyle 11.03.2022 tarihinde paylaştığını ve yurt içinde ... ve yurt dışında ... adlı e-ticaret sitesi üzerinden de satışa sunduğunu, davalının 11.03.2022 tarihinde paylaşmış olduğu ilgili linklerin ve satışa sunduğu e-ticaret sitelerinin dilekçede sunulduğunu, fakat ihtarnamenin tebliğinden sonra,

davalı tarafın ilgili paylaşımları kaldırarak gizlemeye çalıştığını beyan ederek FSEK m. 68 uyarınca izinsiz yayınlanan ve satışa sunulan ürün, fotoğraf ve görsel için 1.500 TL'den toplam 6.000 TL'nin, 11.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tazminine, FSEK m. 70/1 uyarınca ihlal edilen manevi haklara karşılık 18.000 TL'nin 11.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tazminine, FSEK madde 70/3 uyarınca, davalının ilgili ürünlerden temin ettiği karın müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...'in "..." ve "..." adlı instagram hesaplarının yöneticisi olduğunu, hususi imal edilen ürünlerin bu hesaplarda paylaşılarak yurt içinde "..." ve yurt dışında "..." adlı e-ticaret siteleri üzerinden satış yapıldığını, "..." unvanlı hesapta paylaşılan görüntünün, dava konusu ürünün bir eseri ve tasarımı olmadığını, davacı tarafın ihtarı neticesinde görüntülerin kaldırılması hassasiyetin de müvekkilinin iyi niyetini gösterdiğini, davacının "..." markasının kanun çerçevesinde korunduğunu ispat etmesi gerektiğini, tasarımın ise ilgili mevzuat gereği yeni ve ayırt edici olmak zorunda olduğunu,

dava konusu ürünün bu hususları haiz olmadığını, ürünün yeni ve ayırt edici olmadığını, e-ticaret sitelerinde "...", “..." araması yapıldığında ortaya çıkan neticelerle bile görülebileceğini, dava konusu ürünün tasarım olarak kabul edilse bile ilk kez Türkiye'de kamuya sunulan bir ürün olmadığını, gerek ülkemizde gerekse yurt dışında tescil tarihinden daha önce kamuya sunulduğu hususlarının bilirkişi raporuyla da ortaya çıkacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...Davacı taraf 5846 sayılı yasaya dayandığından öncelikle davacının tasarımlarının eser olup olmadığı hususu üzerinde durulması gerekir.

Mahkememizce hükme esas alınan ve ayrıntılı incelemeyi içeren 01/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davaya konu söz konusu tasarımların "...", "...", "..." gibi isimlerle yapılan online aramalarda yer alan tasarımlarla benzer nitelikte olduğu, tasarımların herhangi bir ayırt edici özelliğinin, şeklinin, özgünlüğünün ve yaratıcılığının olmadığı, bu doğrultuda FSEK m. 4 kapsamında estetik değere de sahip olmadığı, FSEK m. 1/B'de belirtilen şekliyle herhangi bir hususiyet taşımadığı,

tasarımların bu haliyle eser niteliğinin bulunmadığı ve bu noktada eser sahipliğinden söz edilemeyeceği anlaşılmakla davacının FSEK'e dayalı olarak talepte bulunamayacağı kanaatine varılmıştır. Bu doğrultuda maddi ve manevi tazminat talebini içeren davanın tümden reddine" şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Müvekkiline ait tasarım ile dosyaya sunulan ve davalıya ait olan instagram görselleri yer alan tasarımların benzer olduklarının sabit olduğunu, Davalı tarafça sergilenen ve satışa sunulan ürün/eser herhangi bir ürün/eser olmayıp birebir olarak müvekkilinin meydana getirdiği eser ve yaptığı paylaşım olduğunu,müvekkiline ait paylaşımı kopyalayıp kendi sitesinde kendi ürünüymüş gibi gösterdiğini,Yurt içinde ... ve yurt dışında ... adlı e-ticaret siteleri üzerinden de satışa sunduğunu,Raporun hatalı olduğunu, davaya konu eserin led ürün tasarımı olarak tanımlandığını,

ancak iş bu davaya konu eserin neon tasarım olduğunu, bilirkişilerce yapılan değerlendirmede sadece neon taca odaklanılmış olup eserin tamamına ait bir değerlendirme yapılmadığını, Dosyaya sunulan görsellere bakıldığında dava konusunun sadece taç olmadığını, fakat, bilirkişilerce sadece taca yönelik bir değerlendirme yapıldığını,Raporda eserin hususiyet taşımamasının sebebi internette eserin benzerlerinin bulunması olarak belirtilmişse de müvekkilinin eserine benzer bir görsel de hiçbir şekilde bulunmadığını, Bilirkişilerce,

hangi sebeple estetik olmadığı ve hususiyet taşımadığı kanaatine varıldığı açık olmadığını,Rapora itirazların değerlendirilmediğini, adil yargılanma ilkesinin ihlal edildiğini, dosyanın yeninden bilirkişiye gönderilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını davanın kabulünü talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan haklarının ihlal edildiği iddiası ile FSEK 68.maddesi gereğince üç kat tazminat, FSEK 70/3 maddesi gereğince davalının elde ettiği karın ödenmesi, FSEK 70/1maddesi uyarınca manevi tazminata hükmedilmesi istemlerine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi HMK 355.maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin ilkeler ve davacının istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı, 2019 yılı Ocak ayında kendi tasarımı olan bir eser üreterek sosyal medyada paylaştığını, davalının ise 11.03.2022'de ürünün müvekkili tarafından kullanılan fotoğraflarını kullanarak, satışa sunduğunu, bu durumun eserden kaynaklanan haklarını ihlal ettiğini ileri sürmüş ise de;

dosyada mevcut bilirkişi raporunda yansıyan tespitlere göre davalı hesabındaki fotoğraf ile davacı hesabındaki fotoğrafın aynı olmadığı, eser yönünden yapılan değerlendirmede iddia konusu tasarımın FSEK 1/B maddesi gereğince sahibinin hususiyetini taşımadığı, FSEK 4.maddesi gereğince estetik değere haiz olmadığı, eser niteliğinde olmadığı belirlenmiş olmakla mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerekmiştir.