İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/261 K.2024/1422

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREKÇE

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... bank A.Ş. tarafından Adana ... İcra Müdürlüğü’nün ... Talimat ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyalarıyla dava dışı ... aleyhine icra takibi başlatıldığını, icra dosyasındaki borçlunun davacı olmadığını, davalı tarafından Adana ... İcra Müdürlüğü’nün ...

Talimat sayılı dosyası ile 05.02.2020 tarihinde borçlu olmayan ve üçüncü şahıs konumunda bulunan davacının faaliyet gösterdiği ... isimli iş yeri olan ... Mah. ... Sk. No:... Seyhan/ADANA adresinde haciz işlemi yapıldığını, dava dışı ... ile davacıların kardeş olup bunun dışında ... Mah. ... Sk. No: ..

Seyhan/ADANA- ...-... arasında hiçbir ilişki bulunmadığını, davalı yan takip dayanağında borçlu, dava dışı ... olmasına ve belirtilen adres davacıların adresi olmasına rağmen davacı iş yerinde 05.02.2020 ve 05.08.2020 tarihlerinde haciz işlemi gerçekleştirdiğini, davacının haciz yapılacağı ve mallarının kaldırılacağı korkusuyla ve haciz sırasında davalının istemiyle borçlunun borcuna istinaden davalıya 10.000 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, davacılar adına haciz sırasında ödeme taahhütnamesi ve ayrıca 75.690 TL tutarlı 05.08.2020 vadeli bir bono düzenlendiğini,

davacı ... tarafından davalıya ödenen 10.000 TL'nin ödeme tarihi olan 05.08.2020 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacı ...'ye ödenmesine karar verilmesini 25/09/2020 tarihli dilekçesinde ise haciz tehdidi altında imzalan 05.08.2020 tarihli taahhütname/protokol ile 05.08.2020 vade ve 75.690 TL bononun geçersizliği ile müvekkillerin borçlu olmadıklarının tespitine, dava açıldıktan sonra 05.08.2020 vade tarihli bonoya ilişkin İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, 15.09.2020 tarihinde haciz sırasında davacının üzerinden haczedilen 450,00 TL'nin ve pos hesabından haczedilen 3.724,47 TL'nin ödeme tarihi olan 15.09.2020 tarihinden itibaren ve yine haciz tehdidi altında davacı ... tarafından davalıya ödenen 10.000 TL'nin ödeme tarihi olan 05.08.2020 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacı ...'ye ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacılar ve müvekkili şirket yetkilisi ile düzenledikleri 05/08/2020 tarihli protokolün ve bononun usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/12/2022 tarih ve 2022/28 Esas - 2022/858 Karar sayılı kararıyla; "...Davacı yan dava konusu protokolün ve kambiyo senedinin haciz baskısı altında verildiğini iddia etmişse de, alınan senet ve protokol haciz zaptından ayrı olarak düzenlenmiş olup, icra kefaleti olarak değerlendirilemeyecektir.

Haciz tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belge niteliğinde olduğu gözetildiğinde, davaya konu 05/08/2020 vade tarihli ve 75.690 TL bedelli bononun hukuka aykırı şekilde alındığı yönündeki davacı iddiası ispatlanamamıştır.

Davacı yanca haciz baskısından bahsedilmişse de haciz zaptından bu yönde bir sonuca ulaşılamaması, davacının istihkak iddiasında bulunmuş olduğu ve Adana 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/261 esas, 2022/235 karar sayılı kararıyla davacının istihkak davasının kabulüne karar verildiği, tanık anlatımlarının ise yazılı belgenin aksini ispat noktasında tek başına yeterli olmaması, borcun imzası inkar edilmeyen protokol ve kambiyo senedi ile davacı yanca kabul edilmiş olması karşısında davacı yanın menfi tespit ve istirdat talebinin yerinde olmadığı,

her ne kadar davalı yanca tazminat talebinde bulunulmuşsa da davacı yanın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olması karşısında İİK'nun 72/4.maddesindeki şartların da oluşmadığı sonucuna varılmış, davanın ve şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde Davalı ... A.Ş. 'nin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyalarıyla dava dışı ... aleyhine icra takibi başlatıldığı.

İcra dosyasındaki borçlunun müvekkilleri olmadığını, haciz adresinin müvekkillerin adresi olmasına rağmen müvekkil iş yerinde 05/02/2020 ve 05/08/2020 tarihlerinde haciz işlemi gerçekleştirildiği, haciz yapılacağı ve mallarının kaldırılacağı korkusuyla ve haciz sırasında davalının istemiyle borçlunun borcuna istinaden davalıya 10.000 TL ödeme yapmak zorunda kaldığı ödeme taahhütnamesi ve 75.690 TL Tutarlı,

05.08.2020 vadeli bir bono düzenlendiği aynı gün ve aynı anda yapılan her iki işlem dolayısıyla müvekkillerin baskı altında olmadığı gerekçeleri hayatın olağan akışına aykırı olduğu haciz sırasında müvekkiller baskı altında olduğu senet ve protokol düzenlenme işlemi müvekkil iş yerine haciz yapıldığı 05.08.2020 tarihinden başka bir tarihte olsaydı mahkeme kararı isabetli olabileceği Ancak aynı gün yapılan haciz işlemi sırasında hacze son verme vaadi ve baskısıyla müvekkillerden 10.000 TL para alındığı vev aynı gün ve saatte müvekkillerine senet ve protokol imzalatıldığı kararı istinaf ettiklerini bildirmiştir.

İSTİNAF DİLEKÇESİNE CEVAP

Dava dışı borçlu ... (...)'dan olan alacağı nedeniyle İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığı bu dosyadan alınan talimat ile 05.02.2020 tarihinde Adana ...İcra Müdürlüğünün...

Talimat sayılı dosyasından borçlunun adresine hacze gidildiği, haciz esnasında davacıların borcunu ödemek istediklerini belirterek borcu kabul ederek borca kefil oldukları 05.08.2020 tarihli PROTOKOL ve bono davacılar tarafından düzenlenerek verildiği İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile ve İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatdığı haciz baskısı altında düzenlenmemiş, haciz işlemi bittikten sonra tamamen tarafların özgür iradeleri ile düzenlendiği ayrıca tacir olan ve ticaretle uğraşan davacıların basiretli bir tacir gibi hareket ettiklerinin kabulü gerektiği huzurdaki davanın işbu protokolün ve bononun düzenlenmesinde 50 gün sonra açılması da davacıların iradesinin sakatlanmadığını ve davacıların tamamen kendi özgür iradeleri ile hareket ettiklerini gösterdiğini bu nedenlerle istinaf başvurusunun reddi talep edilmiştir.

DELİLLER

1.Adana .. İcra Müdürlüğü’nün ... Talimat 05/02'/2020 ve 05/08/2020 arihli haciz tutanakları ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyaları, 05/08/2020 vade tarihli ve 75.690 TL bedelli bono, 05.08.2020 tarihli protokol.

Davacı tanığı ...'yi mahalleden komşu olması nedeniyle tanıdığını ... mahallede market işlettiğini haciz mahaline gittiğini Haciz yapıldığı 75.000,00-TL borç olduğu bir avukat ...'a ya borcu ödeyeceksiniz ya da senet vereceksiniz yoksa malları kaldırırız dediği birinci senedin birinci taksidi olmak üzere 10.000,00-TL haciz mahalinde esnaf arkadaşlardan toparlandığı ve ödendiği bir tane senet düzenlendiği 75.000,00-TL borcun taksitlere bölündüğünü ilk ödemenin 10.000,00-TL'ye isabet ettiği beyan ettiği, Davacı tanığı ...

Yapılan takip borçlusu olduğunu fakat hiç ilgisi olmayan kardeşine ait markette haciz yapıldığı kardeşinin bu borçla ilgisi olmadığını Marketle de bir ilgisi olmadığını haciz günü haciz mahalinde olmadığını beyan ettiği 5 Ocak vergi dairesi 20.04.2022 tarihli yazıda borçlu ... 05.10.2007 tarihinde ... mah ... cad. ... market parakende.. Kaydının başladığı 31.08.2019 tarihinde faliyetini terk ettiği belirtilmiştir.

Adana 1. İcra Hukuk mah 2020/261 Esas 2022/235 Karar sayılı dosyasından davacı ... nı istikak davasının kabulune karar verilmiştir.İstinaf incelemesinde olduğu uyap dosya yazı cevapları arasındadır.

GEREKÇE

Dava menfi tespit ve yapılan ödemenin iadesi davasıdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacıları vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacılar vekili müvekkillerinin davaya konu 05.08.2020 tarihli PROTOKOL ; bono ve davacı ... tarafından davalıya 10.000,00 TL ödeme haciz baskısı altında yapıldığı, borcu üstlenme iradelerinin bulunmadığı beyan edilmiştir. Davacı ... dava dışı borçlunun icra takibine konu borcundan 10.000,00TL ödeyen 3. kişi konumundadır.

İcra takibine konu borcun 3.kişi tarafından ödenmiş olması halinde dahi İİK.nun 72. maddesine göre ödenen bu paranın borçlu olunmadığından bahisle istirdatına ilişkin geri ödenme talebinde bulunmak hakkı vardır. Davalı ... bank A.Ş. 'nin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı icra takip dosyasıyla dava dışı ... aleyhine icra takibi başlatıldığı Adana ...İcra Müdürlüğünün ...

Talimat sayılı dosyasından borçlunun adresine hacze gidildiği, 05.02.2020 ve 05.08.2020 tarihlerinde haciz işlemi gerçekleştirildiği haciz yapılacağı ve mallarının kaldırılacağı korkusuyla ve 05/08/2020 tarihli haciz sırasında davalının istemiyle borçlunun borcuna istinaden davalıya 10.000,00 TL ödeme yapmak zorunda kaldığı ödeme protokolü bono düzenlendiği aynı gün ve aynı anda yapılan her iki işlem dolayısıyla müvekkillerin baskı altında oldukları belirtilmiş ise de haciz tehdidi iddiasının ancak borçlu tarafından ileri sürülebileceği,

davacılar protokol imzalarken ve ödeme yaparken ihtirazi kayıt düşmedikleri ayrıca davacıların eyleminin TBK'nun 195 ve devamı maddeleri kapsamında borcun üstlenmesi niteliğinde olduğu borcun sona erdiği ve imzalanan protokolün hükümsüz kaldığı da davacılar tarafından ispat edilmediği anlaşılmakla istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.