İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/484 K.2023/694

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; borçlu tarafından müvekkiline verilen 30.04.2022 tarihli 50.000TL bedelli çekin ödenmediğini, takibe konulduğunu, mal kaçırma kastı ile hareket edildiğine dair ciddi istihbaratlar alındığını belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 24.05.2022 Tarihli kararı ile; ihtiyati haciz isteminin %15 teminat ile kabulüne karar verilmiştir. Karşı taraflardan ... Şti'nin itirazı müraafalı olarak incelenmiştir. İlk derece mahkemesinin 27.07.2022 Tarihli ek kararı ile itiraz eden ... Şti'nin itirazının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati Hacze İtiraz eden ...

Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; çekteki imznaın ve çek teyit belgesindeki imzanın müvekkiline ait olmaıdğını, çekin arkasında da karşılıksız kaşesi olmayıp imza uyuşmadığına dair kaşe olduğunu, ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkeme aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafın ikametgahının bulunduğu mahkemeler olduğunu, müvekkili şirketin kanuni ikametgahı icra takibinde ve ticaret sicil gazetesinde Trabzon olduğunu, diğer borçlunun ikametgah adresinin ve çekin keşide yerinin de Trabzon olduğunu, bu nedenle yetkili Mahkemenin Trabzon olduğunu, müvekkilinin ciranta konumundaki kişiye herhangi bir borcu bulunmadığını,

müvekkili şirket alacaklı durumda bulunduğunu, YHGK 2017/12-741, 2019/382 K; Y.19HD.

2017/1037E, 2017/3223 K sayılı ilamlarının dikkate alınması gerektiğini, çekin muhattaba ibrazı ile aramanın tüketildiğinden söz edilemeyeceğini, çekte karşılıksız kaşesi olmadığından mahkemenin gerekçesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin borçlu olup olmadığının yargılamay a muhtaç olduğunu, ihtiyati haciz koşullarının oluşmaması ve mahkemenin yetkili olmaması nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

İhtiyati haciz talep eden vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket dava konusu çeke ilişkin alacağı devralırken keşideci ... Nakliyat İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.

Ve bir sonraki ciranta olan ... arasındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ile tavsik edildiği, müvekkili şirket alacağı usul ve yasaya uygun olarak üstlendiğini, alacaklı sıfatını kazandığını, müvekkilinin iyiniyetli son meşru hamil olduğunu, ... ile aralarındaki faktoring sözleşmesi gereği İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, ...'ın itirazda bulunmadığını, yaklaşık ispat koşullarının gerçekleştiğini, Y.11HD 2016/12481, 2016/8797 K sayılı ilamında bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliğine dönüştüğünün belirtildiğini,

ödeme yasağı kararının ihtiyati haciz istemine engel olmadığını, ihtiyati haciz isteminde bulunulurken faktoring sözleşmesi, fatura, alacak bildirim formu ve ön ödeme talimatına ilişkin tüm belgelerin ibraz edildiğini, borçlunun imzaya itirazlarının itiraz nedenlerinden olmadığını belirterek istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME

... banaksı Trabzon Şubesi'ne ait 50.000TL bedelli 30.04.2022 Tarihli çekte keşideciye atfen ... İNŞAAT TAAHÜT LTD ŞTİ, lehtar ciranta ..., ... Faktoring AŞ ciroları mevcut olup çekin 05.05.2022 de ibraz edildiği, çekte keşideci imzası uyuşmadığından çek üzerinden işlem yapılmadığı şerhi düşüldüğü, hesap bakiyesinin 0 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür. Keşidecinin adresi: Trabzon /merkez, lehtar cirantanın adresi ise Tonya/Trabzon'dur. Talep eden vekilince ... ile akdedilen faktoring sözleşmesi, ekleri, e-fatura sureti sunulmuştur.

GEREKÇE Talep ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Dairemiz önüne gelen somut uyuşmazlık; ihtiyati hacze itirazın reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için TBK’nın 89/1. hükmü uygulanamaz. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. (Benzer yönde Y.19.HD, 2017/1037, 2017/3223K, 24.04.2017 Tarihli kararı.

Y.12HD 2022/8177E, 2023/919K, 16.02.2023 Tarihli kararı, YHGK 2017/12-741E, 2019/382 K, 21.12.2022 Tarihli kararı) Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin keşide yeri, muhatap bankanın bulunduğu yer, keşideci ve lehtar cirantanın yerleşim yerinin Trabzon olduğu, itiraz eden ... Şti'nin çekte görünürde keşideci konumunda olup Faktoring sözleşmesine taraf olmadığı dikkate alındığında karşı taraf ...

ŞTİ yönünden yetki itirazının kabulü ile itiraz eden yönünden ihtiyati haczin kaldıırlmasına karar verilmesi gerekirken itirazın reddi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenle karşı taraf ...Şti'nin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kaldırma sebebine göre esasa ilişkin istinaf isteminin incelenmesine yer olmadığına HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin itiraz eden yönünden kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.