İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/732 K.2024/1788

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından, davacılar hakkında İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından 04.11.2019 tarihinde ... Bankası Merkez Şubesi 25/10/2019 ödeme tarihli ...

Seri No.lu 150.000,00 TL bedelli çeke istinaden kambiyo senetlerine mahsus ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının şikayeti üzerine davacı ... hakkında çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan 06.11.2019 tarihinde İstanbul Anadolu 19. İcra Ceza Mahkemesi'nde 2019/473 E. numaralı dosyasından ceza davası açılmış olduğunu, davacı ...'in, söz konusu kambiyo takibinin başlatılmasından sonra icra dosyasına konu borcun kapatılmasına yönelik olarak sahibi/yetkilisi olduğu diğer davacı ....

Şti şirket hesabından davalı firma hesabına 08.11.2019 tarihinde 25.000 TL ve 21.11.2019 tarihinde 90.000 TL olmak üzere toplam 115.000 TL ödeme gerçekleştirildiğini, İstanbul Anadolu 19. İcra Ceza Mahkemesi'nde 2019/473 Esas sayılı dosyasından görülmekte olan ceza davasında davalı firmanın; davacı ... şirketinin yapmış olduğu ödemelerden bahsetmemiş ve dava süresince çek bedelinin tamamının ödenmediğinden bahisle davacı ...' in cezalandırılmasını talep ettiğini, yine aynı şekilde davacılar hakkında İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyadan başlatmış olduğu icra takibine haricen tahsil bildirimi yapmaksızın devam edildiğini, davalı firmanın icra ceza yargılaması ve icra takibi süresince kötü niyetli hareket ettiğini, davacının yapmış olduğu ödemelerden hiçbir şekilde mahkemeyi/icra dairesini haberdar etmediğini, bu suretle davacılardan haksız kazanç elde etmeye çalıştığını,

İstanbul Anadolu 19. İcra Ceza Mahkemesi'nin 13.02.2020 tarih 2020/130 E. 2020/130 K. sayılı kararıyla banka tarafından davalıya ödenen karşılıksız çek bedelini mahsup etmek suretiyle davacının çek bedelinin tamamı olan 147.970,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, İstanbul Anadolu 19. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/473 Esas sayılı dosyasından görülmekte olan davanın 02.03.2020 tarihinde kesinleştiğini, her ne kadar gerekçeli kararda davacını 147.970,00 TL adli para cezası ödemesine hükmedilmişse de söz konusu adli para cezası gerçeği yansıtmadığını,

İstanbul Anadolu 19. İcra Ceza Mahkemesi 09.09.2021 tarihli ek kararıyla.

7333 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5941 sayılı Çek Kanunu'na eklenen geçici madde 5 ile getirilen değişiklik uyarınca ilgili çek bedelinin 18/07/2021 tarihi itibariyle ödenmeyen kısmının 30/6/2022 tarihine kadar onda birinin ödenmek zorunda olduğunu, kalan kısmını 30/6/2022 tarihinden itibaren ikişer ay arayla on beş eşit taksitle ödenmesi durumunda ceza mahkumiyetinin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verileceğinin davacıya ihtar edilmesine karar verildiğini, davacı ...' e ihtarı akabinde davacının söz konusu durumdan haberdar olduğunu,

davacı ... şirketinin yapmış olduğu ödemelere ilişkin dekontların İstanbul Anadolu 19. İcra Ceza Mahkemesi'nde 2019/473 E. Sayılı dosyasına 06.10.2021 tarihinde sunulmuş Olduğunu, müvekkil ....

Şti' nin yapmış olduğu ödemelerin dikkate alınarak müvekkil ..hakkında hükmolunan adli para cezasından düşülmesine karar verilmesi talep edildiğini, Bu talep üzerine İstanbul Anadolu 19. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/473 Esas sayılı dosyasında cezanın düşürülmesi talebinin reddine, ödemeye ilişkin beyan ve dekontların infaz savcılığına bildirilmesine,

İstanbul Anadolu 19. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/473 Esas sayılı dosyasından verilen karar kesinleştiğinden bu dosyada işlem yapılması imkanı kalmamış olup davacı ...'in gerçekte borçlu olduğu miktarın tespiti bakımından menfi tespit davasının açılması zorunlu hale gelmiş olduğunu, yine aynı şekilde alacaklı vekili İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyaya göndermiş olduğunu 03.02.2021 tarihli haciz konulması talepli yazısında borçlu davacı ...'in banka hesaplarına 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmesini talebinde bulunulduğunu, yine aynı tarihli haciz konulması talepli yazısında ...şirketinde çalışan borçlu davacı ...'in maaşının 1/4'üne haciz konulması talep edildiğini fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla. Menfi tespit davasının kabulüne, ... Bankası Merkez Şubesi 25/10/2019 ödeme tarihli ...

Seri No.lu 150.000 TL bedelli çeke ilişin olarak davalıya ödenen 115.000 TL ve ödeme tarihi itibariyle işlemiş faizinin şimdilik 10.000 TL’si bakımından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalıya çek verdiğini, bu çek konusunda karşılıksız işlemine sebebiyet vermek suretiyle semeresiz bırakıldığı, davacının alacak hakkının bir kısmının haricen ödendiğini iddia ederek işbu davayı ikame ettiğini, icra takibi Kesinleştiğini, menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, icra takibine konu çek bedeli 147.970 TL olup, takip çıkışı itibariyle bütün alacağın

ödenmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, icra takibinin kapatılması için bütün alacağın ferileri ile birlikte ödenmesi gerektiği, dosya borcu ödemeyen davacılar tarafından ikame edilen işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacıların, davalıya teslim edilen çek için karşılıksızdır işlemine sebebiyet verdiğini, davanın usulden reddine, olmadığı takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2023 tarih ve 2021/808 Esas - 2023/71 Karar sayılı kararıyla; "... davacı vekilince açılan dava kısmi dava olduğundan ve davacı tarafından ıslah talebinde de bulunulmadığından davacının dava konusu senet nedeniyle davalıya toplam 115.000 TL ödeme yapmış olduğu anlaşılmış ve taleple bağlı kalınarak fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmak kaydı ile davacının .... Sayılı dosyasına konu borcun 10.000,00 TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde;ilk derece mahkemesinin 23/03/2022 tarihli ön inceleme duruşmasında "Davacı vekiline dava menfi tespit davası olduğundan dolayı ve kısmi dava olarak açılamayacağından harcını tamamlaması için 2 hafta kesin süre verilmesine, aksi takdirde HMK 150 mad.

Gereğince işlemden kaldırılacağının ihtarına," yönünde hüküm kurularak menfi tespit davasının kısmi dava olarak açılamayacağına hükmetmişken gerekçeli kararda davanın kısmi dava olduğunun belirtilmesinin hatalı olduğunu, eksik harcın süresi içerisinde tamamlandığını, Yargıtay 11. HD, E. 2021/379 K. 2022/4355 T. 2.6.2022 kararının da bu yönde olduğunu, ilk derece mahkemesinin rapor doğrultusunda karar verilmesini, kararın kaldırılarak ...

Bankası Merkez Şubesi 25/10/2019 ödeme tarihli ... Seri No'lu 150.000,00 TL bedelli çeke ilişin olarak davalıya ödenen 115.000 TL ve ödeme tarihi itibariyle işlemiş faizi bakımından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Menfi tespit istemi; icra dosyasına konu alacağa ilişkin olup davacı tarafça dava dilekçesinde takibe konu 150.000TL bedelli senedin 10.000TL'si yönünden menfi tespit talep edilmiş ise de, kambiyo senedine dayalı takibe ilişkin menfi tespit davasının kısmi dava olarak açılması mümkün değildir.

İlk derece mahkemesinin 23/03/2022 Tarihli ara kararında da bu hususa değinilerek davacıya harç ikmali için süre verilmiş, davacı süresinde harcı tamamlamıştır.

Ancak mahkemenin gerekçeli kararında ise bu husus dikkate alınmayarak usule aykırı olarak davanın kısmi dava olarak kabulü ile hüküm kurulması yerinde görülmemiş, kararın bu yönden HMK 355.maddesi gereğince re'sen de kaldırılması gerekmiştir.Açıklanan nedenle davacılar vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 355, 353.1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.