Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/733 K.2024/1158

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;taraflar arasında 21.02.2023 tarihinde imzalanan sözleşme ile davalı, sözleşmeye ekli listede sayılan ve bilgileri yer alan 15 farklı parça malı belirlenen bedel karşılığında satmayı ve malların davacı şirketin adresine (RUSYA) kargolanmasını, davacı ... da bu mallar karşılığında belirlenen bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini, sözleşme gereği ödenmesi gereken toplam miktar 48.500-USD olarak belirlenmiş olup, davacı şirket yetkilisi ...‘nın , davalı şirkete 08.3.2023 tarihinde 10 bin USD elden ödeme yaptığını, davacı şirket, davalı ile iletişim kurmakta sıkıntı yaşamış olup,

davalı ile iletişim kurabildiğinde malların akıbetini öğrenmek istediğini, davalı ... malların akıbeti ile ilgili açıklayıcı net bir cevap vermediğini, dava dışı .... Ltd.

Şti. yetkilisi ..., davalı şirketin adresine giderek malların durumunu sorduğunu, davalı ... , malların durumu ile ilgili net bir cevap veremediğini, dava dışı ...‘ın , davacı ... ödediği 10 bin USD'nin ne olacağını sorduğunu, davalı ... , ödenilen paranın yaklaşık %50 si kadarını iade edebileceklerini zira bu parayla kumaş satın aldıklarını, masraf ettiklerini belirttiğini,dava dışı ..., paranın bir kısmıyla alınan kumaş vb. ürünlerin faturalarıyla birlikte davacıya verilmesini ve kalan miktarın iade edilmesi istediğini, bu tekliften sonra davalı, aslında kumaş vb. satın almadıklarını zira kendilerinin bu malları satmadığını,

kendilerinin de başka firmadan tedarik ettikten sonra üretime başlayacaklarını, işe hiç başlamadıklarını söylediklerini, davalı ile Küçükçekmece .... arabuluculuk dosya numarasından yapılan görüşmeler 13.7.2023 tarihinde anlaşma sağlanamayarak tamamlanmış olup davalının borcunu ifa etmeyerek temerrüde düştüğünü, iddia ve beyan eden davacı ... açıklandığı üzere davacı şirket ile davalı şirket arasında 21.2.2023 tarihinde sözleşme imzalandığını, taraflar arasındaki sözleşme Rusça-İngilizce olarak düzenlenmiş olup, sözleşmenin bilirkişi marifetiyle Türkçe diline çevirisinin yaptırılmasını ,

sözleşme gereği ödenmesi gereken toplam miktar 48.500-USD olup, belirlenen bu miktardan davacı şirket yetkilisi ...., davalı şirkete 08.3.2023 tarihinde 10 bin USD elden ödeme yaptığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin gereklilikleri yerine getirilmemiş olup, davalı ile Küçükçekmece .... arabuluculuk numarasından yapılan görüşmeler 13.7.2023 tarihinde anlaşma sağlanamayarak tamamlanmış olup davalının borcunu ifa etmeyerek temerrüde düştüğünü, temerrüde düşen borçlu davalı, davacının ifa çağrısını yerine getirmeyerek sözleşme gereği ödenen miktarı da iade etmediğinden davalının TBK md. 77 uyarınca sebepsiz zenginleştiğini,

fazlasını talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla HMK md. 109 gereği şimdilik (3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca) 10.00-(USD) Amerikan Dolarının 13.7.2023 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsil tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsiline , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı ... teminat göstermek zorunda olduğunu, davanın taraf sıfatı yoksunluğundan (aktif husumet yönünden) reddedilmesi gerektiğini,Türkiye’de merkez veya şubesi bulunmayan yabancı bir ticari işletme adına geçici de olsa yurt içinde işlem yapanlar hakkında acentelik hükümler uygulandığını,davanın görevsizlik nedeniyle ve de davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davaya konu edilen para proje bedeli olarak alınmış olup davacı tarafça dosyaya sunulan tahsilat makbuzu da proje bedeline ilişkin olduğunu, davacı ... davalı şirketten talep edebileceği hiç bir bedel olmadığını,

davalı şirket davacı ... tüm istek ve taleplerini tüm emek ve mesailerini harcayarak layıkıyla yerine getirmiş olup davacı ... davalı şirkete vermiş olduğu özel üretim ürün siparişini hiç bir neden göstermeksizin tamamıyla kötü niyetli olarak iptal etmiş olup asıl davacı ... davalı şirketin zararlarını karşılaması gerektiğini, davacı ... davalı şirkete özel üretim ürün siparişi vermiş olup , istek ve taleplerini davalı şirkete ilettiğini,davalı şirketin yapılacak özel üretime ilişkin proje hazırlayacaklarını , bu projenin bedelini peşin almaları gerektiğini davacı ... ilettiğini,

davacı ... dosyaya sunulan sözleşme taslak bir sözleşme olup işbu sözleşme incelendiğinde de görüleceği üzere sözleşmenin toplam bedeli vergiler hariç 48.000 usd olarak belirlenerek malın sipariş onayı davacı ... verildikten sonra 120 gün içerisinde ürünlerin hazır edileceği ve davacı ... belirleyeceği kargo şirketine verileceği, ihracatın satıcı tarafından yapılacağı, ödeme ve sözleşmenin para biriminin usd olduğu;

ürünler için ödemelerin %50 ön ödeme koşulu ile satıcının hesabına doğrudan banka havalesi yolu ile yapılacağı gibi temel şartlar ile belirlendiğini, davalı şirkete proje bedeli olarak 10.000 usd ödenmiş olup davalı şirket tarafından proje hazırlandığını, söz konusu siparişe özel hazırlanan ...

Projenin hazırlanabilmesi için davacı yanla müvekkil şirket personeli sürekli ... kanalı ile iletişim içerisinde olduğunu,siparişe ilişkin detaylar davacı ... ... üzerinden gönderildiğini,.... model hazırlıklarının devam ettiğinin bildirildiğini , 17 martta personel tarafından davacı ... ... üzerinden 3 de tasarım videoları gönderildiğini , 10.000 USD karşılığı projenin davacı ... teslim edildiğini, 24 martta gönderilen ... mesajı ile davacı ... asıl sözleşmenin hazırlanmakta olduğunun belirtildiğini,

27 martta personel tarafından atılan mesaj ile davacı ... onay verilmesi halinde üretime geçilebileceği bildirilmiş olup personele davacının son siparişi ... üzerinden gönderilmiş ve üretime başlayabileceklerinin söylendiğini, davacının kararsızlığı ve ön ödemeyi yapmaması nedeni ile üretime başlanamadığını, teyitleşilen hususlarda fabrikaya siparişler geçilerek hammadde/kumaş teminine başlandığını, siparişlerin özel üretime yönelik olması kullanılacak malzemeyi de özel kılmakta olup malzemeler davacının talepleri üzerine sipariş edildiğini,

7 nisanda ... kontrat detayları davacıya gönderilmiş olup 10 nisanda da davacı ürünler üzerinde bir takım değişiklikler yapması vb. hususlarda personelle yazıştığını,bu arada pdf olarak davacı ... talep ettiği 2 d görüntüleri pdf olarak davacıya gönderdiğini,2 d çalışma davacı talebi üzerine ekstra yapıldığını, davacı ...

13 nisanda "divanlar" hariç olmak üzere diğer konularda personele onay maili gönderdiğini, 27 Nisana kadar ürünler ve proje konusunda yazışmalar devam etmiş olup 27 nisanda davacı ... personele para iadesi talebinde bulunduklarını belirttiğini,28 nisanda davacı ... üretim sürecine geçildiği ayrıca 3 d tasarım ve proje için 3 ay harcandığını paranın iade edilemeyeceğini ,mimarların proje üzerinde ciddi çalışmalar yaptıkları, bu iş için ciddi zaman ve para harcandığını, siparişi iptal etmek istiyorlarsa durumu bildirmeleri gerektiğinin söylendiğini, davacı ... iddia ve taleplerini kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile,

davacı ... dosyaya sunulan sözleşmenin kurucu unsuru davalı şirketin banka hesabına %50 ön ödeme gönderilmesi olup , davacı ... üretim aşaması için davalı ... hiç bir ödemede bulunmadığını ,taraflar arasındaki satış sözleşmesi kurulmadığını, davalı firmanın ürünleri kargoya verebilmesi için alıcı tarafından davalı firmaya tercih edilen kargo şirketi bilgisi verilmesi gerekmekte olup, alıcı şirketin davalı firmaya iletmiş olduğu bir kargo şirketi bilgisi mevcut olmadığını,

henüz ifa günü gelmediği için davalı şirketin borcu zamanında ifa etmeyip temerrüde düşmesi söz konusu olmayıp sözleşmenin alıcı tarafında yer alan ... şirketinin sözleşmeyi haksız yere feshettiğini, alıcı firma ile davalı firma arasında gerçekleşen konuşmalarda, davalı şirket ürünlere ait 3 boyutlu tasarımları ...'e iletmiş olup , üretim aşamasına geçmek için alıcı şirket olan ...' in onayını beklediğini, ... yetkilisinin 27 mart saat 16.00 da müvekkil şirkete üretime başlamaları noktasında onay verdiğini , davalı şirket,

alıcının onayı doğrultusunda ürünlerin üretimi için gereken işlemleri ve satın almaları gerçekleştirmiş olup alıcı şirket onay verdikten epey uzun bir süre sonra ürünleri teslim almaktan vazgeçtiğini bildirdiğini, alıcı firmanın ürünleri almaktan vazgeçmesi davalı şirketin herhangi bir kusuruna dayanmamakta olup tamamen alacaklının keyfıyetinden kaynaklandığını, iddia ve beyan eden davalı ... izah olunan nedenlerle davanın taraf sıfatı yokluğu başta olmak üzere usul yönünden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine,

mahkemece davalı şirkete ödenen bedelin proje bedeli olarak kabul edilememesi halinde bilirkişi incelemesi ile davalı şirketin gerçekleştirdiği /yarattığı proje, harcadığı emek, mesai, verdiği ürün siparişleri nedeni ile uğradığı zarar vb.hususlar incelenerek davalının uğradığı zararın konusunda uzman teknik bilirkişilerden ( iç mimar , mimar, mali müşavir ) oluşacak heyetten gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınarak tespiti ile davalı şirket zararının tespitine ve davacı talebinden mahsup edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında edimlerin yerine getirilip getirilmediği, davacı tarafça ödenen 10.000,00 USD'nin neye karşılık verildiği, davalının iddia ettiği gibi proje bedeline ilişkin olup olmadığı, davacının alacak iddiasında haklı olup olmadığı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme gereği davalı 15 farklı parça malı satmayı ve Rusya'ya kargolanmasını, davacının da belirlenen bedeli ödemeyi üstlendiği, sözleşme bedelinin 48.500 USD olarak belirlendiği anlaşılmakla uyuşmazlık konusu davacı tarafça elden ödenen 10.000 USD bedelin proje bedeline ilişkin olup olmadığı, bu bedelin iadesi gerekip gerekmediğine ilişkindir.

Mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmış ve tanıklar dinlenmiştir.

Sözleşmenin konusunda ; satıcı, bu sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan şartnameye uygun olarak şartnamedeki ürünleri eksiksiz teslim edeceği, alıcının da bu ürünleri satın alacağı, belirtilmiş olup, sözleşme konusu içinde ve de sözleşme içeriğinde ayrı bir madde olarak , şartnamede yer alan ürünlerin projelendirilmesi , 2 ve 3 boyutlu görsellerin ayrı değerlendirileceği, fiyatlandıracağı yönünde her hangi bir açıklamanın, ifadenin yer almadığı,

sözleşmede yazan toplam 48.500 USD bedelin , şartnamede yer alan 15 kalem ürünün Total bedeli olarak belirtilen $ 48.500.000 ile örtüştüğü, mimari hizmet veya projelendirme için ayrı bir bedele yer verilmediği, davacı tarafından davalıya 08.03.2023 tarihinde tahsilat makbuz ile elden nakit olarak yapılan 10.000,00 USD lik ödeme hususunda bir husumet bulunmadığı, bu ödemenin tarafların kabulünde olduğu tespit edilmiştir.

Davalı tanık beyanlarında 10.000 USD bedelin proje başlangıç ve tasarım ücreti olarak verildiği belirtilmişse de 10.000 USD ödeme makbuzunda bu paranın ne için ödendiği konusunda bir açıklama olmadığı, sözleşme bedeli ile şartnamedeki ürün total bedelinin birbiriyle örtüştüğü, sözleşmede mimari hizmet ve projelendirme için ayrı bir bedele yer verilmediği, buna göre bu bedelin sözleşmenin kurulmasına yönelik TBK 177. Maddesi kapsamında bağlanma parası olarak verildiğinin kabulü gerektiği, sözleşme kapsamında davacıya teslim edilen bir ürün de bulunmadığı anlaşılmakla ödenen bedelin iadesi gerektiği anlaşılmıştır ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır