İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/780 K.2024/177

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında Finansal Kurumlar Birliği'nin sözleşme tescil numarası: ..., sözleşme tescil tarihi: 13/07/2015, sözleşme numarası: ..., sözleşme tarihi: 01/07/2015 olan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında;"1 ADET 2016 model ... seri no:..."finansal kurumlar birliği'nin sözleşme tescil numarası: ..., sözleşme tescil tarihi: 14/12/2015, sözleşme numarası: ..., sözleşme tarihi: 27/08/2015 olan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında;" 1 adet 2015 model çöp torbası üretim hattı ..., ... no: ... ... seri no:..., ... seri no:...,

... seri no: ..."finansal kurumlar birliği'nin sözleşme tescil numarası: ..., sözleşme tescil tarihi: 29/12/2016, sözleşme numarası: ..., sözleşme tarihi: 28/12/2016 olan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında.

"1 set 2017 model yüksek hızlı plastik film ekstrüzyon hattı ... film line roller: 1400 mm seri no:... set 2017 model büzgülü çöp torbası üretim ve serim hattı ... system, ... seri noları: ... set 2017 model çöp torbası sıcak kesim dilimleme ve serim makinesi ... seri noları: ..." finansal kurumlar birliği'nin sözleşme tescil numarası: ..., sözleşme tescil tarihi: 03/01/2018, sözleşme numarası: ..., sözleşme tarihi: 02/01/2018 olan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında.

"1 adet satıcısı ... san ve tic.ltd.şti olan, 2018 model, ... marka, ... tipi, ... seri nolu nonstop film makinesi, 1 adet satıcısı ... san.ve dış tic.ltd.şti olan, 2017 model, ... tipi, cms ... seri nolu, ambron servo kontrollü tam otomatik makine"finansal kurumlar birliği'nin sözleşme tescil numarası: ..., sözleşme tescil tarihi: 25/08/2017, sözleşme numarası: 17010016, sözleşme tarihi: 24/08/2017 olan finansal kiralama sözleşmesi kapsamında.

"1 adet satıcısı ... san.ve tic.ltd.şti olan, 2017 model, ... marka, ... tipi, ... seri nolu, universal takviyeli torba kesme makinesi (fotosel servo yan kesim) 1 adet satıcısı ... san ve tic.ltd.şti olan, 2017 model, ... tipi, ... seri nolu perfore makinesi,1 adet satıcısı ... tic.ltd.şti olan, 2017 model, ... tipi, ... seri nolu, kaplama makinesi"nin tüm ekipmanları ile birlikte davalıya teslim edildiğini, davalı kiracının sözleşmelerden doğan kira bedelleri toplamı ve temerrüt faizlerini vadesinde ödemediğinden temerrüde düştüğünü ve aleyhine Beşiktaş ...Noterliği'nin 20/06/2018 tarihli ..., ..., ...,

... ve ... yevmiye sayılı ihtarnamelerinin keşide edildiğini, ihtarnameler ile vadesi gelmiş tüm borçların 60 günlük yasal süre içinde ödenmediği takdirde sözleşmelerin münfesih olacağı ve fesihten itibaren 3 günlük süre içinde sözleşmelere konu malların davacı şirkete teslim edilmesi,

tüm borçların ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnamelerin davalı kiracıya 22/06/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalının 60 günlük yasal süre sonunda verilen 3 günlük süre zarfında davacı şirkete olan borçlarını ödemediğini ve sözleşme konusu malların teslim edilmediğini, bu nedenle davalı aleyhine İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/102 D.iş sayılı dosyası ile mallar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini, anılan nedenlerle sözleşme konusu mallar üzerinde davalı kiracının haksız ve kötü niyetli zilyetliğine son verilmesine,

istihkak taleplerinin kabulüne, mülkiyeti davacı şirkete ait bulunan menkul malların teslim alındığı şekilde iadesine karar verilmesine, ihtiyati tedbir kararının mahkeme kararı kesinleşinceye kadar devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı cevap vermemiştir.

DAİREMİZ KARARI

İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2019 tarih ve 2019/45 Esas - 2019/870 Karar sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 04/07/2022 tarih ve 2020/1507 Esas - 2022/1249 Karar sayılı ilamı ile.

"Davacı tarafça dava konusu finansal kiralama sözleşmesine konu malların değeriyle ilgili olarak 11/06/2019 tarihli dilekçe ekinde 25/04/2019 tarihli makine değerleme raporunun sunulduğu, söz konusu raporda, finansal kiralama konusu malların piyasa değerinin toplam 3.018.000-TL olduğu yolunda görüş bildirildiği görülmüştür. Davacı taraf huzurdaki davayı açarken harca esas değeri 500.000-TL olarak göstermiş ve bu miktar üzerinde peşin harcın yatırıldığı anlaşılmıştır.

Finansal kiralama konusu malın iadesi davaları nispi harca tabi davalardan olup, iadesi istenilen malların değeri davacı tarafça sunulan değerleme raporunda 3.018.000-TL olarak gösterilmiş olup, söz konusu raporda belirtilen değer gözetilerek harcın tamamlatılması ve davaya bundan sonra devam edilmesi gerekirken bu yön göz ardı edilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Açıklanan bu husus itibariyle davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü gerekmiş, bu aşamada sair istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/11/2022 tarih ve 2022/490 Esas - 2022/731 Karar sayılı kararıyla; "...

Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmelerinden kaynaklanan kira borçlarının keşide edilen ihtarnamelere ve ihtarnameler ile tanınan 60 günlük süre içerisinde davalı şirket tarafından ödenmemiş olduğu, davacının sözleşmeler uyarınca kiralananın teslim borcunu yerine getirdiği, davalı yanın ise sözleşmeler ile yükümlendiği kira bedellerini ödeme edimini yerine getirmediği, buna ilişkin olarak keşide edilen ihtarnamelerin sonuçsuz kaldığı,

bu nedenle de sözleşmelerin davacı yanca haklı nedenle feshedilmiş bulunduğu, davalının temerrüte düştüğü ve Finansal Kiralama Kanunu ve Finansal Kiralama Sözleşmeleri gereği keşide edilen ihtarlara rağmen de davalı ediminin yerine getirildiğine dair kanıt ibraz edilmediği,

davacı tarafından istinaf ilamında belirtilen şekilde dava konusu menkullerin ikinci el rayiç değeri üzerinden harç ikmalinin de yapıldığı anlaşılmakla, davacı tarafından açılan dava sabit olmakla kabulü ile finansal kiralama sözleşmelerine konu malların davacıya iadesine, İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/102 D.iş sayılı dosyasından verilen tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına " karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

"Davacı 3226 sayılı Finansal Kiralama K'nın 23/1 maddesi uyarınca 60'ar gün süreyi içeren ihtarnameleri müvekkil şirkete gönderdiğini ve usulüne uygun şekilde tebliğ yapıldığını belirtmişse de dosyanızda mevcut olan ve ihtarname tebliğ parçasında görüleceği üzere ihtarname tebligatı aynı adreste birlikte çalışan ...'e yapıldığını, müvekkil şirketin bu isimde bir yetkilisi bulunmadığını, bahsi geçen şahsın şirketin çalışanı olduğunu, Tebligat Kanununun 12 ve 13. maddelerinden açıkça anlaşıldığı üzere;

tüzel kişilerin tebliğ almaya yetkili memur veya müstahdemlerine tebliğ yapılabilmesi için tüzel kişilerin salahiyetli kişilerinin herhangi bir sebeple mutad iş saatlerinde iş yerinde bulunmamaları ve tebliğ edilecek evrakı bizzat alamayacak bir halde olmaları gerektiğini, bu hususun tebliğ memuru tarafından bizzat araştırılıp tebliğ tutanağına yazılması gerektiğini, aksi takdirde yapılan tebliğin usulsüz olacağını,12059 sayılı Tebligat Tüzüğünde tüzel kişilere tebligat usulünü düzenleyen hükümler 17. ve 18. maddelerde benzer düzenlemeler bulunduğunu,

Davacı tarafından dosyaya delil olarak sunulan ihtarname tebliğ mazbatasında açıkça görüleceği üzere yapılan tebliğ işlemi tebligat kanunu ve tebligat tüzüğüne uygun olmadğını ve usulsüz tebligat söz konusu olduğunu, 3226 sayılı Finansal Kiralama K'nın 23/1 maddesi uyarınca 60'ar gün süreyi içeren ihtarname usulsüz olduğundan müvekkil firmaya ödeme için verilmesi gereken asgari 60 günlük sürenin başlamadığını,

çünkü Finansal Kiralama Kanunu açıkça ihtarname tebliğini zorunlu kıldığını (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 30.10.2013 2013/13512 Esas 2013/16667 Karar ve YHGK 2012/19-1203,2013/429 Karar ) hal böyle olunca usulüne uygun bir şekilde hesap katı ve mal iade talebi gerçekleşmediğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE

Dava, finansal kiralama konusu malların iadesi talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemenin 13/11/2019 tarih ve 2019/45 Esas - 2019/870 Karar sayılı kabul kararının istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 04/07/2022 tarih ve 2020/1507 Esas - 2022/1249 Karar sayılı ilamı ile. "Davacı taraf huzurdaki davayı açarken harca esas değeri 500.000-TL olarak göstermiş ve bu miktar üzerinde peşin harcın yatırıldığı anlaşılmıştır.

Finansal kiralama konusu malın iadesi davaları nispi harca tabi davalardan olup, iadesi istenilen malların değeri davacı tarafça sunulan değerleme raporunda 3.018.000-TL olarak gösterilmiş olup, söz konusu raporda belirtilen değer gözetilerek harcın tamamlatılması ve davaya bundan sonra devam edilmesi gerektiğinden davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına." karar verilerek dosya mahkemesine iade edilmiştir.

İstinaf kararı sonrası devam eden yargılamada mahkemece harcın ikmali sağlanmış ve akabinde karar verilmiştir. 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti davacı finansal kiralama şirketine aittir. Sözleşmenin sona ermesiyle davacının malın iadesini isteme hakkı mevcuttur.

Somut olayda, davalının finansal kira sözleşmelerinden doğan borç taksitlerini ödemeyerek temerrüde düştüğü, davacı tarafından gönderilen "Borçların 60 günlük süre içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmelerin feshedilmiş olacağı, kiralanan malların 5 gün içinde teslim edilmesi gerektiği." içerikli noter ihtarnamesinin davalının ticaret sicildeki ve sözleşmede yer alan adresine tebliğ edildiği, yapılan tebliğ işleminin usulüne uygun olduğu, davacı tarafından verilen sürede davalı tarafından yapılan bir ödemenin bulunmadığı,

tüm bu hususlar gözetildiğinde ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.