İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/874 K.2024/248

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Bursa ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayıl dosyasında müvekkilinin aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkiline ödeme emri usulsüz olarak tebliğ edilmiş e bu takibe karşı itiraz etme imkanının olmadığını, icra takibine konulan 11/02/2015 tarihli ve ... seri numaralı 20.060,00 TL bedelli faturanın ticari teamülde "Kapalı Fatura" olarak tabir edilen, bedeli ödenmiş olan ve bedeli peşinen ödenmiş olduğu için alacaklı tarafından altı kaşelenip imzalanan fatura olduğunu, faturanın bedelinin peşinen ödenmiş faturanın altı kaşelenmiş ve imzalanmış olduğundan müvekkilinin böyle bir faturadan alacağının bulunmadığını,

13/02/2015 tarihli ve ... seri numaralı 23.676,70 TL bedelli olan diğer faturada da "13/02/2015 tarihli ve Faturada Belirtilen Bedel olan 23.676,70 TL bedelli tahsilat makbuzu" ile ödediğini, Tahsilat makbuzu ile fatura bedelinin de tam örtüştüğünü müvekkilinin iki faturadan kaynaklanan herhangi bir borcu bulunmadığını, davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe konu 11/02/2015 tarih ve ... seri nolu 20.060,00 TL bedelli faturanın kapalı fatura olmasının tek başına faturaya konu bedelin ödendiğini ispat etmediğini, müvekkil şirketin ticari defterleri incelendiğinde dava konusu faturanın ödenmediğinin görüleceğini, 13/02/2015 tarih e ... seri nolu ve 23.676,70 Tl bedelli faturanın da ödeme makbuzu ile ödendiğine dair iddiayı da kabul etmediklerini, söz konusu ödeme makbuzundaki imza müvekkil şirket yetkliisine ait olmadığını, müvekkil şirketçe imzanın kime ait olduğunun da bilinmediğini,

kimin tarafından imzalandığı belli olmayan ödeme makbuzunun yasal düzenlemeye de aykırı olduğundan ödemeyi ispata elverişli delil olmadığını, davacının tedbir talebinin reddini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, kötü niyetli davacı aleyhine dava değerini %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI

İlk derece mahkemesinin istinafa konu 2016/824E, 2017/588 Karar sayılı, 28/04/2017 tarihli ilamında; davanın reddine, koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar vermiştir.

DAİREMİZİN KARARI

Dairemizin 2017/5076 Esas, 2020/1504 karar sayılı 25/09/2020 tarihli ilamı ile; "...Davaya konu 11.02.2015 Tarihli ... seri nolu 20.60,00TL bedelli fatura; mahkemenin de kabulünde olduğu üzere kapalı faturadır. Kapalı fatura, fatura bedelinin ödendiğine karine olarak kabul edilir, ayrıca herhangi bir ödeme belgesi ibrazına gerek yoktur. Aksini iddia edenin iddiasını yazılı delil ile ispatlaması gereklidir.

(Aynı yönde Y.19HD, 2016/13834E, 2018/81 K, 17.01.2018 Tarihli ilamı) Bu nedenle, kapalı faturanın ödenmediği yönünden ispat yükü davalı tarafta iken, mahkemece aksi düşünce ile Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğince ödemenin banka veya finans kurumları aracılığıyla yapılmadığı da gerekçe gösterilmek sureti ile ispat yükünün davacıya yüklenmesi usul ve yasaya aykırıdır.Bununla birlikte davacı taraf, takibe konu 13.02.2015 tarihli 23.676,00TL bedelli faturaya ilişkin ödeme iddiası yönünden tahsilat makbuzu sunmuş ise de; mahkemece bu hususta yeterli inceleme yapılmamıştır.

Mahkemece, öncelikle tahsilat makbuzundaki imzanın kime ait olduğu davacı yandan sorularak davalı yanın beyanının alınması ve imzanın kabul edilmemesi halinde evrak aslının getirtilerek imza incelemesi hususunda rapor alınması gerekirken bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması nedeni ile davacı vekilinin istinaf istemi yerindedir.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına," şeklinde karar vermiştir.

DAİREMİZ KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:İlk derece mahkemesinin istinafa konu 2020/584E, 2023/140 Karar sayılı, 07/02/2023 tarihli ilamında; "1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Bursa ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasına konu 20.060 TL asıl alacak ve 4.188,70 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.248,70 TL alacak kısmı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-İİK 72. Maddesi uyarınca kötü niyet tazminatının koşulları oluştuğundan alacağın %20 si olan 4.849,74 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-İİK 72. Maddesi uyarınca davalı lehine kötü niyet tazminat koşulları oluşmadığından reddine" şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. 11.02.2015 tarihli ve 209622 seri numaralı 20.060,00.TL. bedelli faturanın kapalı fatura olduğunu, 13.02.2015 tarihli ve ... seri numaralı 23.676,70.TL. Bedelli faturanın ise 23.676,70.TL. bedelli tahsilat makbuzu ile ödendiğini,18.07.2022 tarihli bilirikişi raporunda ... Ltd.

Şti'nin yetkilisi olan ...ın imza yazı örnekleri incelenmiş ve tahsilat makbuzuna atılan imzanın, ... ait imza örneklerinden farklı olduğu kanaatine varıldığını, makbuzun ... şirketine ait olduğunu ve kaşenin bulunduğunu, müvekkilinin ödemeyi yaptığı tarihte şirketi temsile yetkili kişiyi bilecek durumda olmadığını, takibe konu faturalardaki imzaların tahsilat makbuzundaki imza ile benzer olduğunu, davanın aydınlatılması için bu yönde inceleme yapılması gerekirken bir bilirkişi raporu ve imza inlemesi yapılmaksızın karar verildiğini, TBK m. 46 ve 47 maddesinin değerlendirilmesi gerektiğini,

Yetkisiz temsilcinin iş ve işlemlerinin temsil olunan tarafından benimsenmiş olmasının da aynı sonucu doğurduğunu, Yüksek Mahkeme’nin bir kararında “Yetkisiz temsilcinin düzenlediği başka çekleri temsil edilen benimseyip ödediğine göre, dava konusu çekten sorumlu tutulmak gerekir.” ifadesine yer verdiğini, Davalı tarafın çelişkili beyanları da dikkate alındığında dürüstlük ve iyiniyet kuralına aykırı davranıldığı anlaşıldığını, müvekkillinin hiçbir borcu olmadığını,

Temsil olunanın zararı doğduysa her halükârda vekaletsiz iş görme sorumluluğuna gidilebileceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Kapalı faturanın ödemeye karine dahi teşkil etmediğini, Yargıtay 15. H.D.

2004/7262E.-2005-7171K., fatura bedeli 213 sayılı V.U.K. 'nu 332 nolu tebliğe göre 8.000 TL 'yi aşan tutarların ödeme ve tahsilatların banka finans kurumları aracılığı ile yerine getirilmesi gerekirken yalnızca faturanın kapalı düzenlendiğinden bahisle ödeme gerçekleştiğine karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, faturaların bedellerinin ödendiğini hiç bir şekilde ispatlanamadığını, dosyaya sunulu olan cari hesap ektresi düzenleyicisi tarafından tek taraflı hazırlanmış bir belge olup karşılıklı imzaları taşımadığı gibi ispat işlevi de olmadığını,

davacı tarafın ticari defter ve bağlı kayıtlarında yapılan smmm incelemesi neticesinde ödemeyi ispata yarayan herhangi bir evrak bulunamadığını, ispat yükü üstünde olan davacı tarafın iddiasını ispatlayamadığı da dikkate alınarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı ve davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dairemiz kaldırma kararında sonra mahkemece tahsilat makbuzu üzerindeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığına dair rapor alınmış, bilirkişi raporuna göre imzanın şirket yetkilisi eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.

Davacı vekili fatura ile ödeme makbuzunun aynı olduğunu, imza incelemesi yapılması gerektiğini, yetkisiz temsile ilişkin hükümlerin değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de; tahsilat makbuzundaki imza sahibinin davalı şirket adına ödeme almaya yetkili olduğuna dair herhangi bir delil ibraz edilmediği, taraflar arasındaki ticari teamülün bu yönde olduğuna dair somut delil bulunmadığı, davalının da bu yönde kabulü olmadığı görülmekle davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı vekili kapalı faturanın tek başına ödemeyi ispat etmediğini ileri sürmüş ise de; bu husus Dairemizin ilk kararında değerlendirilmiş olup davalının bu yöndeki istinafının esastan reddi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.