İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1282 K.2026/240

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Avusturya’da yerleşik olduğunu, enerji içecekleri başta olmak üzere tüm ürünlerinin yüksek tanınmışlığa ulaştığını, dünya çapında "..." markalarının tescilli olduğunu, ayrıca TPMK nezdinde tescilli ve tanınmış marka olarak kayıtlarının bulunduğunu, müvekkiline ait 18/11/2003 tescil tarihli, ...tescil numaralı, 20/04/2012 tescil tarihli, ... numaralı, ... ... tescil numaralı "...+Şekil" markasının 25, 28, 32, 41, 43. sınıflarda, ... numaralı "..." markasının 25, 28, 32, 41 ve 43. sınıflarda, ... "..." markasının 32. sınıfta tescilli olduklarını,

müvekkili şirketin davaya konu ... sayılı "..." markasından, ilgili markanın uluslararası tescil talebine konu edilmesi üzerine haberdar olduğunu, müvekkilinin davalı şirkete karşı Almanya'da yasal süreç başlattığını, Hamburg Bölge Mahkemesi'nin .... dosyasında 03/03/2023 tarihli karar ile davalı markasının, davacı şirketin marka hakkının ihlaline yol açtığı tespit edilerek, markayı ilgili mallarda kullanmasının yasaklandığını, davaya konu davalı tarafa ait ... numara ile tescilli "..." markasının müvekkilinin tanınmış markaları ile karıştırmaya ve iltibasa sebep olduğunu, SMK m.6/1 ve m.6/5’de belirtilen şartların oluştuğunu belirterek,

davalı adına kayıtlı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde ayrıca, dava dilekçelerinde müvekkilinin birtakım gerekçe markalarına hataen yer verilmediğini, gerekçe markalarının bir kısmının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 141. maddesi uyarınca işbu dilekçeyle değiştirildiğini, sonuç olarak, güncel haliyle, işbu davaya gerekçe markalarının... numaralı "...", ... numaralı "...+...", 25,28,32,41,43. sınıflarda tescilli... tescil numaralı "..." ve 25, 28,32,42,43. Sınıflarda tescilli ... numaralı "...+..." markası olduğunu, davalının markasının bu markalar ile de benzerliği nedeniyle hükümsüz kılınması gerektiğini beyan etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili markasının ayırt edici özelliklere sahip özgün bir marka olduğunu, tarafların farklı sektörlerde faaliyet gösterdiğini, yurt dışında alınan kararın henüz kesinleşmediğini, markalar arasında karıştırmaya sebebiyet verilmeyeceğini, açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 03/04/2024 tarihli 2023/99E. - 2024/67K. sayılı kararıyla; "...Somut olayda davacının davaya dayanak ... tescil numaralı markası "...", ..... tescil numaralı markası "... + şekil" ...tescil numaralı markası "...", ... tescil numaralı markası "... + şekil"; davalı adına kayıtlı ...... tescil numaralı marka "..." unsurlarından oluşmaktadır. Taraf markaları arasında "..." kelime unsuru ortaktır.

Ortak olan bu unsur nedeniyle markalar arasında kısmi olarak görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunmaktadır. Oluşan bu kısmi benzerlik taraf markalarının hitap ettikleri tüketicinin özel bir dikkat ve eğitim seviyesine sahip olmayan tüketici nezdinde, davacı markalarının yüksek bilinirlik ve tanınırlığı da nazara alındığında, işletmesel, idari ve ekonomik bir bağlantı kurma ihtimalini yarattığı kanaatine ulaşılmıştır.

Yukarıda yapılan benzerlik incelemesinin yanında sınıfsal benzerlik bakımından yapılan değerlendirmede ise, davalı markası, davacının davaya dayanak ... ve ..... tescil numaralı markaların da tescilli olduğu hizmet ve emtia grubunda, 25.sınıfta tescilli olması karşısında sınıfsal benzerliğin de oluştuğu anlaşılmakla, 6/1 maddesi kapsamında hükümsüzlük koşullarının somut olayda gerçekleştiği kanaatine ulaşılmıştır.

SMK'nun 6/5 maddesine göre: "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı,

benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir." Davacının davaya dayanak markalarından... ve ... tescil numara olanların tanınmış marka olarak TPMK nezdinde tescilli olduğu, sunulan deliller ile de bu tanınmışlığın somut olayda kabulünün gerektiği, davacının tanınmış "..." ibareli markası ile karıştırma ihtimali yaratabilecek benzerlik içeren "..." ibareli markanın, davacı markasından haksız yarar sağlaması, şöhretini sömürmesi,

itibarına zarar vermesi ya da onun ayırdedici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurması ihtimalinin bulunduğu ve SMK 6/5 kapsamında da hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF İSTEMLERİ

Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, davacı vekilinin "..." markasının 32. sınıfta 02/12/2021 tarihinde tescil edildiğini belirttiğini,

Müvekkilinin markasının davacının markasından önce başka bir sınıfta tescil edildiğini, Mahkemece "..." ortak unsuru nedeniyle markaların benzer olduğuna karar verilmişse de, "..." markasının müvekkilinin markasından sonra tescil edildiğinin göz ardı edildiğini,

Müvekkilinin markasının özgün bir marka olduğunu, beyaz fon üzerine siyah, ince ve büyük harflerle yazıldığını, davacının markasının ise küçük ve kalın harflerle yazıldığını,

"..." ibaresinin zayıf marka olduğunu, uygulamada bazı küçük eklemeler ile farklılık yaratılacağının kabul edildiğini,

Davacıya zayıf bir marka nedeniyle bu kadar geniş yetkiler tanınmasının doğru olmadığını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak, yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin katılma yollu istinaf dilekçesinde; İstinaf incelemesine konu olan ilk derece mahkemesi gerekçeli kararında 6100 sayılı HMK'nın 141. maddesi uyarınca cevaba cevap dilekçesiyle birlikte değiştirirmiş oldukları gerekçe markalara yer verilmediğini,

Dosya kapsamından görülebileceği üzere, 07.09.2023 tarihinde sunulmuş olan cevaba cevap dilekçeleriyle birlikte gerekçe markalarının... ve ... sayılı tanınmış markalar ile... sayılı "..." ve ... sayılı "...+..." markası olarak belirlendiğini,

Bu hususun, 29.02.2024 tarihinde sunulan rapora beyan dilekçelerinde de dile getirilmişse de, gerekçeli kararda güncellenmiş gerekçe markalarına değil yalnızca dava dilekçesinde bahsi geçen gerekçe markalara yer verildiğini,

Sundukları dilekçeleri çerçevesinde, dava dilekçelerinde sehven yer verdikleri ... sayılı "..." markası yerine, aynı mal ve hizmet sınıflarında, daha eski tarihten beri korunan ve aynı ibareyi içeren... sayılı "..." markasının, ..., ... sayılı markalara ek olarak dikkate alınmasını talep ettiklerini,

Bu çerçevede ilk derece mahkemesinden, anılan gerekçeyle herhangi bir "şekli" bozma ihtimalinin önüne geçmek adına, gerekçeli kararını talep ettikleri şekilde yeniden düzenleyerek taraflara tebliğ etmesinin talep edildiğini, ancak bu taleplerinin ilk derece mahkemesince "Talebe konu hususların hükmün tashihi, tavzihi yahut tamamlanması yolu ile değerlendirilmesinin mümkün olmadığı" gerekçesiyle reddedildiğini,

İşbu kapsamda, ilk derece mahkemesi kararının hüküm ve sonuç kısmına herhangi bir itirazları olmamakla birlikte, HMK madde 353/1(b)-2 bendi kapsamında, söz konusu kararın salt gerekçesinin düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesini talep etme gereği doğduğunu belirterek, açıklanan sebeplerle, davalı şirketin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun istinaf taleplerinin reddine, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak ve açıkladıkları kapsamda gerekçesi düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; 17/09/2018 başvuru, 13/02/2019 tescil tarihli, ... tescil numaralı "..." markasının 25. sınıfta; "Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler." için tescilli olduğu tespit edilmiştir.

Davacıya ait marka tescil kayıtları dosya içine getirtilmiş, incelendiğinde; ...numaralı "...", ... numaralı "...+...", 30/01/2019 başvuru, 04/12/2019 tescil tarihli, ... numaralı "..." markasının 25, 28, 32, 41 ve 43. sınıflarda, 08/03/2013 başvuru, 03/04/2014 tescil tarihli, ... tescil numaralı "...+..." markasının 25, 28, 32, 41, 43. sınıflarda, ... tescil numaralı "..." markasının 25, 28, 32, 41, 43. sınıflarda, 28/02/1995 başvuru, 01/12/1995 tescil tarihli, ... tescil numaralı, "..." markasının 03, 05, 12, 14, 16, 18, 20, 25, 26, 28, 29, 30, 32, 33, 34. sınıflarda tescil edildiği tespit edilmiştir.

İlk derece mahkemesince marka vekili bilirkişi ...'den alınan 16/02/2024 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; "...işaretsel benzerliğin ve sınıfsal benzerliğin söz konusu olduğu; karıştırılma ihtimali ve buna bağlı olarak gerçekleşecek hükümsüzlüğün varlığı için kural olarak hem işaret benzerliği hem de sınıfsal benzerlik gerektiğinden, belirtilen nedenlerle SMK M.6/1 anlamında hükümsüzlük şartlarının mevcut olduğu, davalının, davacı markasının tanınmışlığından haksız yarar sağlaması, şöhretini sömürmesi, itibarına zarar vermesi ya da onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurması ihtimalinin bulunduğu, bu durumda SMK. M.6/5’te sayılan hükümsüzlüğe ilişkin koşulların gerçekleşeceğinin kabulünün mümkün olduğu..." hususlarını tespit ve rapor ettiği anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava, SMK’nın 6/1. ve 6/5. maddeleri uyarınca açılan marka hükümsüzlüğü davasıdır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuşlardır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalı vekilinin istinaf talepleriyle ilgili dosya incelendiğinde; alınan bilirkişi raporu ile davalı adına 25. sınıfta tescilli "..." markasının, davacı adına tescilli... ve ... tescil numaralı ve aynı sınıfta tescilli "..." markaları ile iltibasa neden olacak derecede benzer olduklarının tespit edildiği, her iki tarafın markalarında da "..." unsurunun mevcut olduğu, davacının markalarının aynı zamanda tanınmış marka da olması nedeniyle, davalının bu tanınmışlıktan haksız olarak yararlanma ihtimalinin bulunduğu anlaşılmakla, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olup, davalı vekilinin hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığına dair istinaf talepleri kabul edilmemiştir.

Ancak, Mahkemece, davacı adına tescilli ... tescil numaralı "..." markasının yanı sıra ... tescil numaralı "..." markasının da 25. sınıfta tescilli olduğu ve davalının aynı sınıfta tescilli "..." markasının, davacının markası ile iltibasa neden olacak derecede benzer olduğu gerekçesine yer verilmişse de, davacıya ait ... tescil numaralı marka, davalının markasından daha sonraki tarihte tescil edilmiş olduğundan, SMK’nın 6/1. maddesi uyarınca davalının markasının hükümsüzlüğüne dayanak yapılamayacağından, Mahkemenin gerekçesi doğru olmamış, davalı vekilinin buna ilişkin istinaf talebi kabul edilmiştir.

D