İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1392 K.2024/1707

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı "... San. ve Tic. AŞ" unvanlı şirket tarafından keşide edildiği iddiasına dayalı olarak, müvekkilinin icra mahkemesinde karşılıksız çek keşide etme suçundan yargılandığını, müvekkilin anılan çekin keşide edildiğinden bilgisi olmadığı gibi, dava konusu iş bu çek altında yer alan imza da müvekkile ait olmadığını, müvekkilinin ceza alma baskısı altında olduğunu ileri sürerek, ...bank Üsküdar Şubesinden verilme, ... çek no'lu 31/03/2021 keşide tarihli 500.000-TL bedelli çek sebebiyle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığına ve borçlu olunmadığının tespitine, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davaya konu çekin keşidecisi ve lehdarı olan şirketlerin yetkilisi olduğunu, dava konusu çekin, lehdar ... AŞ. ile müvekkili şirket arasında 06/11/2019 tarihli sözleşme uyarınca verildiğini, davacının kocası ... isimli kişi de şirket yetkilisi olup, müşterek temsil kararı aldıktan sonra, dava konusu müvekkilde ki tek imzalı çekin ibrazının ve tahsilinin önüne geçerek müvekkili mağdur ettiklerini savunarak, davanın aktif taraf ehliyeti yönünden ve davacının hukuki yararının olmaması nedeniyle reddini, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; dava konusu çekin keşidecisinin dava dışı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, davacı ...'un dava konusu çek üzerinde çekten hukuki anlamda şahsen sorumlu olmasını gerektirecek bir sıfatının ve imzasının bulunmadığı, bu sebeple eldeki davada aktif husumetinin bulunmadığı, ceza yargılamasının ise eldeki davanın konusundan bağımsız olduğu, bu sebeple davacı hakkında icra ceza mahkemesi'nde karşılıksız çek keşide etme suçundan kaynaklı ceza davası görülmesinin eldeki davada davacıya aktif husumet kazandırmayacağı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıa ve iddialarını tekrar ederek; yerel mahkemece, aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmişse de müvekkillerin menfi tespit davası ikame ederek davaya konu çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini talep etmekte hukuki yararları bulunduğunu, karşılıksız kalan çekten ötürü müvekkilinin cezai ve mali anlamda sorumlu tutulması söz konusu olduğundan, ciddi tehdit altında bulunan müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davasını ikame etmkte hukuki yararlarının bulunduğunu,

müvekkilin yetkilisi olduğu dava dışı şirketteki yetkisini ve şirket ortaklığını devretmiş olması sebebiyle, dava dışı bu şirketin imza yetkililerinin ve de temsilcilerinin müvekkili olmadığı da değerlendirildiğinde, bahsi geçen davaların müvekkil tarafından şirket adına açılması ve yürütülmesi fiilen mümkün olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu çekin keşidecisinin dava dışı ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, keşide tarihinde keşideci şirket yetkilisi olan davacının çekten dolayı borçlu sıfatının bulunmadığı, davacı dava tarihinde ve halen çek keşidecisi dava dışı şirketin yetkilisi olup, davacı tarafından şirket adına dava açılmasının ve yürütülmesinin fiilen mümkün olmadığı yönündeki iddianın da yerinde olmadığı, bu nedenlerle davacının sıfat yokluğu (aktif husumet) nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.