İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1634 K.2026/495

BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNİN 2023/19 ESAS SAYILI DOSYASI

DAVANIN KONUSU

Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli) Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 01/08/2022

KARAR TARİHİ: 26/03/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Şirket tarafından 18.10.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... başvuru numaralı tasarım tescil başvurusu yapıldığını ve hemen akabinde ilgili tarihten itibaren söz konusu tasarımı içerir ürünlerin müvekkili şirket tarafından piyasaya arz edildiğini, ancak müvekkili şirketin başvurusu ve ilgili tasarımı içerir ürünleri piyasaya arzından hemen sonra, öncelikle müvekkili şirketin tasarımıyla ayniyet içeren taklitlerinin davalı ... ...Ltd.

Şti. tarafından üretildiğini ve ardından da yine ... tarafından piyasaya arz edildiğini, ... tarafından üretilen ve... tarafından kaplanan taklit tasarımı içerir ürünlerin ... tarafından diğer davalılar olan ... , ..., ... ve ...Ltd.

Şti.'ye satıldığını ve sipariş üzerine satılmaya da devam edildiğini, davalılar aleyhine gerçekleştirilen delil tespiti neticesinde hazırlanan bilirkişi raporlarında, davalıların tecavüz teşkil eden eylemleri ve davalı ...'in tasarım başvurusunun müvekkili şirkete ait ... başvuru numaralı tescil içeriğindeki tasarım ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğunun sabit olduğunu belirterek,

davalılar tarafından taklit tasarımı içerir ürünlerin üretimi ve satışının müvekkil şirketin tasarım başvurusundan doğan hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, söz konusu eylemlerin TTK anlamında haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, taklit tasarımlı ürünlerin üretim ile satışının durdurulmasına ve tecavüzün men'ine ve tecavüzün maddi sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davalıların adreslerinde bulunan taklit tasarımları içerir ürünlere tedbiren el konulmasına, toplatılması ve gerekli görülmesi halinde imhasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAPLAR

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde; davalı şirketin züccaciye ev eşyaları alanında faaliyette bulunduğunu, bu kapsamda bir çok firma ile çalıştığını, iltibas söz konusu olsa dahi davalı şirketin bunu bilmesine olanak olmadığını, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait tasarımın çok daha öncesinde piyasada varolan bir tasarım olduğunu, ...'nin bu ürünleri çok daha önce sattığını, davaya konu tasarımın yenilik ve ayırt edicilikten yoksun olduğunu, tasarımların davacıya ait olmadığını bilirkişi raporunu kabul etmediklerini beyan ederek, tedbir kapsamında el konulan ürünlerin iadesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapıldığı halde davaya cevap vermemişlerdir.

BİRLEŞEN 2023/19 ESAS SAYILI DAVADA TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından 18.10.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... başvuru numaralı tasarım tescil başvurusu yapıldığını ve hemen akabinde ilgili tarihten itibaren söz konusu tasarımı içerir ürünlerin müvekkili şirket tarafından piyasaya arz edildiğini, davalı tarafından davacıya ait tasarımı ihlal edilecek şekilde ürünlerin satışa sunulduğunu, bu durumun e tespit tutanağı ile de tespit edildiğini, davalının eyleminin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini belirterek, davalının müvekkil şirketin tescilli tasarımına tecavüz teşkil eden eylemlerinin tespiti ve durdurulması ile taklit tasarımların toplatılarak söz konusu taklit tasarımlara el konulmasını talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen, davaya cevap vermemiştir.

BİRLEŞTİRME KARARI

İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 19/11/2023 tarihli, 2023/19 Esas, 2023/248 Karar sayılı kararı ile Mahkemenin 2023/19 Esas sayılı dosyası ile mahkemenin 2022/164 Esas sayılı dosyası arasında dava konusu yönünden bağlantı bulunduğundan ve davaların birlikte görülmesinin usul ekonomisi yönünden daha isabetli olacağı anlaşıldığından iş bu davanın mahkemenin 2022/164 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği görüldü.

MAHKEME KARARI

İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 27/06/2024 tarihli 2022/164E. - 2024/131 K. sayılı kararıyla; "... İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının ... numaralı tasarımın tescilli sahibi olduğu, asıl davada davalı olarak gösterilen şahıs ve şirketlerin davacı tasarımına benzer ürünlere davalılardan ... tarafından üretildiği, diğer davalı ...

Metal tarafından kaplamasının yapıldığı, diğer davalılarca da satışınını yapıldığının belirtildiği birleşen mahkememizin 2023/19 esas sayılı dosyasında davalı görünen ...

Ltd Şti'nde tasarım ihlaline ilişkin ürünleri sattığı iddiası ile tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti talebinde bulunulduğu, davalılardan ... ismi ile gösterilen firmanın ticaret sicil kayıtlarına göre tüzel kişiliğinin olmaması sebebiyle taraf değişikliği yapıldığı ve işyerini işleten şahıs ...'nün davalı olarak eklendiği, Bakırköy 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/111 Değişik İş sayılı dosyası ile davalılardan ... ve ... (...) ait işyerlerinde yapılan tespitte tespiti yapılan ürünlerin davacı tasarımına benzer olarak değerlendirildiğine dair 02/06/2022 tarihli bilirkişi raporu alındığı,

Bakırköy 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/274 değişik iş sayılı dosyası üzerinden birleşen dava davacısı ... Ltd. Şti'nin işyerinde yaptırılan tespitte tespite konu ürünlerin davacı tasarımlarına benzer olduğu yönünde aldırılan 07/12/2022 tarihli bilirkişi raporuyla görüş bildirildiği, davalılardan... ve ...

Ltd Şti adreslerinde yapılan incelemede ise Yarı Mamül Ürünler tespit edildiği, bu ürünlerin davacı tasarımına benzer olduğu şeklinde 28/06/2022 tarihli Küçükçekmece 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/29 değişik iş sayılı dosyasından rapor alındığı, mahkememizce yaptırılan davalılardan ... porselen ve ...'ın adreslerinde yapılan incelemede tespiti yapılan ürünlerin davacı tasarımına benzer olarak algılandığı yönünde 11/11/2022 tarihli bilirkişi raporu sunulduğu,

esasa yönelik aldırılan 25/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda da davacı tarafından yaptırılan e tespit değişik iş tespitleri ve bilişim uzmanı tarafından yapılan tespitler bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalıların davacı tasarımına benzer ürün satışı yaptığı yönünde görüş bildirildiği buna göre de dava 6769 sayılı SMK nun 81. Maddesine dayalı tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti önlenmesi ve meni talebi olup davacının ... numaralı tasarımın tescilli sahibi olduğu, tasarımın hediyeli eşya emtiasına ilişkin olduğu,

davalılardan... ve ...'in davacı tasarımına benzer ürünü ürettikleri ve piyasaya sundukları, diğer davalılarında bu ürünleri hem fiziki hemde internet ortamında satışa sunmak suretiyle davacının tasarım hakkına yönelik tecavüzde bulundukları tasarıma yönelik değerlendirme konusunda uzman bilirkişi heyetlerince yapılmış ise de dosyaya sunulan delillerden çıplak gözle dahi incelendiğinde tasarımların benzer olduğu kanaatine ulaşıldığı tarafların benzer sektörde ticari faaliyetlerde bulunması sebebiyle bu durumun TTK kapsamında 55/1a 4 maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği gibi aynı zamanda ticari dürüstlüğe de uygun davranış olmadığı

kanaatine ulaşıldığından hem asıl dava bakımından hem de birleşen dava bakımından davanın tümden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

HÜKÜM

Asıl davanın ve birleşen davanın KABULÜ ile,

1-Asıl dava yönünden davalılar tarafından davacının tasarım hakkına yönelik olarak tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, önlenmesine ve refine, davalılar tarafından davacının tasarımına benzer ürün üretiminin tanıtımının pazarlaması ve satışının her türlü ortamda yasaklanmasına, davacı tasarımına benzer ürünlere ve buna ilişkin her türlü tanıtım malzemesi ve materyale el konulmasına,

2-Mahkememizin birleşen 2023/19 esas sayılı dosyası bakımından davalı tarafından davacının tasarım hakkına yönelik olarak tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, önlenmesine ve refine, davalılar tarafından davacının tasarımına benzer ürün üretiminin tanıtımının pazarlaması ve satışının her türlü ortamda yasaklanmasına, davacı tasarımına benzer ürünlere ve buna ilişkin her türlü tanıtım malzemesi ve materyale el konulmasına,

3-Hükmün infazı bakımından Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/111 Değişik iş sayılı dosyasındaki 02/06/2022 tarihli bilirkişi raporu, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/274 değişik iş sayılı dosyasından aldırılan 07/12/2022 mahkememiz esas sayılı dosyasından aldırılan 11/11/2022 ve 23/09/2023 tarihli Küçükçekmece 5 Sulh Hukuk Mahkemesince aldırılan 2022/29 Değişik İş sayılı dosyasından alınan 28/06/2022 tarihli bilirkişi raporlarının kararın eki sayılmasına..." karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMLERİ

Davalı ... ... süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davacının tasarım hakkına herhangi bir tecavüzde ve haksız rekabette bulunmadığından, İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/164 Esas, 2024/131 Karar sayılı kararının kendisi açısından kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd.Şti. süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davacının tasarım hakkına herhangi bir tecavüzde ve haksız rekabette bulunmadığından, İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/164 Esas, 2024/131 Karar sayılı kararının kendisi açısından kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ile ... vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; söz konusu tasarımların davacının tescil başvurusundan çok daha önce piyasada mevcut tasarımlar olduklarını, bu tasarımların davacıya ait olmadığını, buna ilişkin sundukları ürün görsellerinin ve beyanlarının Mahkemece dikkate alınmadığını,

Tasarımların piyasaya mal olmuş, kamuya açık tasarımlar olduklarını, bilirkişilerin bu konuda bir sayfayı doldurmayan değerlendirmeyle rapor hazırladıklarını, tasarımın daha önce kamuya sunulduğuna dair itirazlarıyla ilgili değerlendirme yapmadıklarını, üç kişilik yeni bir heyetten rapor alınmasına ilişkin taleplerinin Mahkemece gerekçesiz olarak reddettiğini,Davacının başkasına ait tasarımı tescil ettirerek, tasarım üzerinde hak iddia etmesinin kötüniyetli olduğunu,Söz konusu tasarımın ... adlı kişiye ve başkalarına ait olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığını,

Davacının tasarım tescilinin kötüniyetli olması, tasarımın başkasına ait olması nedeniyle SMK'nın 77. Maddesi uyarınca hükümsüz kılınması gerektiğini,

Ayrıca Mahkemece ... hakkında açılan davanın işbu dava ile irtibatlı olduğu gerekçesiyle birleştirme kararı verilmişse de, müvekkilinin ... ile hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını, verilen birleştirme kararının HMK'nın 166/1. maddesine aykırı olduğunu, kararın bu nedenle de kaldırılması gerektiğini belirterek, arz ve izah edilen ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle, usul ve yasaya aykırı Mahkeme kararının müvekkili şirketler yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada mevcut Türk Patent ve Marka Kurumu kaydı incelendiğinde; ... tescil numaralı tasarımın 18/10/2021 tarihinde davacı adına tescil edildiği tespit edilmiştir.

Bakırköy 2. Fikri ve sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/111 Değişik iş sayılı dosyası incelendiğinde; ...Ltd. Şirketi tarafından ... ile ... (...) aleyhine ... tescil numaralı tasarımına tecavüz edildiği iddiasıyla delil tespiti talebinde bulunulduğu, dosya üzerinden tasarım uzmanı ... ' ndan alınan 02/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak. Karşı taraflardan biri olan "..." firmasının olduğu iddia edilen "Mahmutbey Mah. 1 Ada, .... Sok. ...

Bağcılar/ İSTANBUL" adresinde yapılan incelemede tespite konu olan tasarımların çeşitli ürünlerin üzerinde aksesuar olarak kullanımlarının olduğunun tespit edildiği, karşı taraflardan diğeri olan "..." isimli firmanın olduğu iddia edilen "Mahmutbey Mah. .... Sok. ...

Bağcılar/'İSTANBUL" adresinde yapılan incelemede tespite konu olan tasarımların çeşitli ürünlerin üzerinde aksesuar olarak kullanımlarının olduğunun tespit edildiği, karşı tarafların adreslerinde yapılan yerinde incelemede tespit edilen tasarımların, tespit talep eden tarafa ait ... başvuru numaralı tescil içeriğindeki 1 nolu tasarım ile iltibas yaratacak derecede benzer oldukları, karşı tarafların tedarikçileri olarak beyan ettikleri "...

Limited Şirketi" isimli firmaya ait olduğu iddia edilen ... tescil numaralı tasarımın, tespit talep eden tarafa ait ... başvuru numaralı tescil içeriğindeki 1 nolu tasarım ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğuna dair rapor sunulduğu görülmüştür.

Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/274 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ...Ltd. Şirketi tarafından ... Ltd. Şirketi aleyhine ... tescil numaralı tasarımına tecavüz edildiği iddiasıyla delil tespiti talebinde bulunulduğu, dosya üzerinden tasarım uzmanı ...'ndan alınan 07/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; karşı tarafın "Mahmutbey mah. ... sok. Z Bloklar ... Bağcılar/İstanbul" adresinde yapılan incelemede tespite konu olan tasarımların çeşitli ürünler üzerinde aksesuar olarak kullanımlarının olduğunun tespit edildiği, tespit edilen tasarımların tespit talep eden tarafa ait ... başvuru numaralı tescil içeriğindeki 1 numaralı tasarım ile iltibas yaratacak derecede benzer olduklarına dair görüş bildirildiği tespit edilmiştir.

İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ...'den alınan 11/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda. Davacı tarafa ait ... (1) numaralı tasarım ile davalı ...Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde bulunan ürünler üzerinde yer alan aksesuarlar ve ...'e ait ... numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ...

(1) numaralı tasarım ile davalı ...'a ait iş yerinde bulunan ürünler üzerinde yer alan aksesuarlar arasında (resim 18) bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ...

(1) numaralı tasarım ile davalı ...'a ait iş yerinde bulunan ürünler üzerinde yer alan aksesuarlar (resim 19) arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları yönünde raporunu sunmuşlardır.

İlk derece mahkemesince tasarım uzmanları ... ve ... ile bilişim uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 25/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda; ...-1 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait tespit edilen ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ...-1 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait iptal edilmiş 03.03.2022 başvuru tarihli ...-1 numaralı tasarım tescili arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ...-1 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 18.10.2021 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğuna dair rapor sunmuşlardır.

GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulmasına ilişkindir.

Mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılardan ... ve ... Ltd.Şti. ile davalılar ... ile ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalılar ... ve ... Ltd. Şti., davacının tasarım haklarına tecavüz etmediklerini ve haksız rekabette bulunmadıklarını belirterek istinaf talebinde bulunmuşlarsa da, uzman bilirkişilerden alınan, denetime uygun bilirkişi raporları ile her iki davalının iş yerlerinde bulunan ürünlerin davacı adına tescilli ... numaralı tasarım ile benzer olduklarının tespit edildiği anlaşılmakla, her iki davalının istinaf taleplerinin de reddine karar verilmiştir.

Davalılar ... ile ... vekili ise, davacıya ait tasarımın tescil başvuru tarihinden önce başkaları tarafından kamuya sunulduğu, yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, davacının tasarımının hükümsüz kılınana kadar korumasının devam edeceği, davacının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin mevcut olup olmadığının işbu tasarım hakkına tecavüzün tespiti davasında incelenemeyeceği, davacının tasarımının hükümsüzlüğü için açılmış bir dava da bulunmadığından,

Mahkemece bu konuda bir inceleme yapılmaması yerindedir.Davalılar vekilinin birleştirme kararına ilişkin istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; her iki davada davacının ve davaların dayanağı olan tasarımların aynı oldukları, bu şekilde davalar arasında fiili ve hukuki irtibat bulunduğu, delillerin birlikte toplanması usul ekonomisine uygun olacağından davaların birleştirilmesinin usule aykırı olmadığı anlaşılmakla, davalılar ... ile ... vekilinin istinaf talebinin de reddine karar verilmiştir.