İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1670 K.2026/243

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasından dosya borçlusu aleyhine 20.12.2019 tarihli ve 18.850,00-TL bedelli çeke istinaden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlattığını, yine İstanbul ... İcra Müdürlüğünden Ankara ...

İcra Müdürlüğüne yazılan talimat ile ....01.2020 tarihinde dosya borçlusu olmayan ve üçüncü şahıs konumunda olan müvekkili şirketin ..... yolu ... km'deki adresine gelerek haciz işlemi gerçekleştirdiğini ve haczedilen taşınır malların yediemini olarak müvekkili şirket yetkilisinin oğlu ...'yi tayin ettiğini, haciz işlemi esnasında müvekkili şirketçe istihkak iddiasında bulunulduğunu, süresi içerisinde açılan istihkak davası devam ederken davalı şirketin haczedilen malların kaldırılması için tekrar müvekkili şirketin adresine geldiğini,

cebri icra tehdidi altında bulunan müvekkili şirketin ihtirazi kayıtla dosya borçlusu olmamasına rağmen icra dosyasına 39.000,00- TL ödeme gerçekleştirdiğini, görülmekte olan istihkak davasının yargılaması sonucunda davanın kabulüne ve hacizli taşınırların müvekkili şirkete teslimine karar verildiğini, davanın kabulü üzerine müvekkili şirketten haksız şekilde alınan meblağın tahsili amacıyla müvekkili tarafından davalı aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız takiplerde haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından haksız şekilde borca itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketin haksız ve dayanaksız itirazı neticesinde zarara uğradığını beyanla mağduriyetinin giderilmesi amacı ile İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, takip bedelinin %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

MAHKEME KARARI

İstanbul 16.Asliye Ticaret Mahkemesi 02/02/2022 tarihli 2021/722E. - 2022/59K. sayılı kararıyla; "... takip dosyasının tarafı olmayan davacı üçüncü kişilerin, ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme kurallarına göre takip dosyası borçlusundan geri isteme hakkı bulunmakla birlikte, somut dava yönünden davalı takip alacaklısının sebepsiz zenginleşen konumunda olmadığı görülmektedir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde, davacının icra takip dosyasına ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında dava dışı takip borçlusundan talep edebilmesi mümkün olmakla birlikte, davalı takip alacaklısından geri isteme hakkının bulunmadığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF KARARI

Dairemizin 11/03/2024 tarihli 2022/1201E. - 2024/486 K.sayılı kararıyla; ''...Davacı vekili müvekkilinin cebri icra tehdidi altında takip alacaklısına ödediği parayı geri isteyebileceğini, davada TBK’nun 78. maddesinin uygulanması gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur. Dosya içinde bulunan İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı takip dosyasındaki 30/06/2020 tarihli tahsilat makbuzu incelendiğinde, davacı tarafından haciz baskısı altında ihtirazi kayıtla ödeme yapıldığı belirtilmek suretiyle 39.000,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, davacıya ait iş yerinin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının borçlusu ile ilişkili olduğunun tespit edilemediği, davacının istihkak iddiasıyla ilgili talebinin İstanbul ....

İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/388 Esas, 2021/315 Karar sayılı kararı ile kabul edilerek, davacıya ait menkuller üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği, davacının ihtirazi kayıtla yapmış olduğu ödemenin kendisine iadesini sebepsiz zenginleşmiş olan davalıdan talep edebileceği, bu nedenle Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece tarafların delilleri toplanmak suretiyle, yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine iadesine..." karar verilmiştir.

KALDIRMA SONRASI MAHKEME KARARI

İstanbul 16.Asliye Ticaret Mahkemesi 22/05/2024 tarihli 2024/199E. - 2024/318K. sayılı kararıyla; "...TBK'nın 78. Maddesinde belirtildiği üzere borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. İstanbul BAM 16.Hukuk Dairesi'nin 11/03/2024 tarih ve 2022/1201Esas-2024/486 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi İstanbul 3. İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı takip dosyasındaki 30/06/2020 tarihli tahsilat makbuzuna göre davacının haciz baskısı altında ihtirazi kayıtla ödeme yaptığı, İstanbul ... İcra Müdürlüğü nün ... Esas sayılı takip dosyasının borçlusu ile davacının ilişkili olduğunun tespit edilemediği, davacının istihkak iddiasıyla ilgili talebinin İstanbul ....

İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/388 Esas, 2021/315 Karar sayılı kararı ile kabul edilerek, davacıya ait menkuller üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği, davacının ihtirazi kayıtla yapmış olduğu ödemenin kendisine iadesini sebepsiz zenginleşmiş olan davalıdan talep edebileceği anlaşılmakla ihtiraz i kayıtla yapılan ödemenin kendisine iadesini ve ödeme tarihinden itibaren işlemiş faiz talep etmeye hakkı olduğu anlaşılmakla icra dosyasına yapılan itirazın haksız olduğu anlaşıldığından; davanın kabulü ile, İstanbul....

İcra dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali ile, takibin aynı kayıt ve şartlarda devamına, Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK 67/2. Maddesi gereğince takdiren asıl alacağın %20 oranında hesaplanan 7.800,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair, açıklanan gerekçelerle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; a-) İstanbul ...... İcra dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali ile, takibin aynı kayıt ve şartlarda devamına, b-)Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle İİK 67/2. Maddesi gereğince takdiren asıl alacağın %20 oranında hesaplanan 7.800,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; İstanbul ..... İcra Hukuk Mahkemesince davacı tarafından dosyaya ödenen para hakkında hüküm kurulmamış olup, sadece haczedilen malların davacı tarafa iadesine karar verildiğini, istihkak davasının kabulü halinde, davanın kabulü durumunda mülkiyet hakkı söz konusu ise haczin kalkacağı ve malın üçüncü kişiye teslim edileceğini,

İcra dosyasına ödenen paranın söz konusu istihkak davası ile bağlantılı olmadığını, haksız ve hukuki mesnetten yoksun istihkak kararının taraflarınca istinaf edildiğini, ancak Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 2021/3104 dosyasında dava değerinin istinaf sınırını geçmediğinden bahisle istinaf taleplerinin reddine karar verildiğini, Davacının icra dosyasına yatırdığı miktarın 39.000,00-TL olduğunu, eğer ki bu miktar da istihkak davasına konu olsaydı istinaf sınırını geçiyor olması gerektiğini,

iş bu durumda mahkemece verilen kararın hatalı olduğunun açıkça ortada olduğunu,2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 12. maddesi gereğince takibe konu para alacağına mahsuben borçlu veya 3. şahıs tarafından yapılan ödemenin kabulünün zorunlu olduğunu, bununla borçlunun ödenen miktar kadar borcundan kurtulduğunu, anılan madde nedeni ile husumetin zenginleşen icra dosyası borçlularına yöneltilmesi gerektiğini, keza İİK'nın 72. maddesine göre açılacak bir istirdat davasının davacısının ancak borçlu olabileceğini,

takip alacaklısı müvekkilinin sebepsiz zenginleşen konumunda olmadığını,Davacının ilk olarak dava dilekçesinde müvekkilinin icra takibine ettiği itirazın kaldırılması talep edilirken, daha sonrasında yerel mahkemenin kararı istinaf edilirken davacı tarafından, davanın konusunun sebepsiz zenginleşme olduğunun beyan edildiğini, dava ve cevaba cevap dilekçelerinde talep edilmeyen, hakkında karar verilmesi davacının talebine bağlı olan ve mahkemenin kendiliğinden dikkate alamayacağı yan taleplerin de yasak kapsamına dâhil olduğunu,

söz konusu iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağının ihlal edildiğinin davacı tarafın dilekçelerinde açıkça görüldüğünü,HMK’nın 141. maddesi uyarınca davacı tarafın dayandığı tüm beyanlarını dava dilekçesine eklemesi gerektiğini, daha sonradan sunulacak beyanların dikkate alınamayacağını belirterek, arz ettikleri ve Mahkemece re’sen dikkate alınacak nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, istinaf taleplerinin kabulü ile, davacı üçüncü şahsın İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında yapılan takibin iptaline, davacının davasının haksız ve kötüniyetli olduğundan takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ...Limited Şirketi, borçlunun ...Anonim Şirketi olduğu, 39.000,00 TL asıl alacak, 6.562,68 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.562.68 TL için genel haciz yoluyla icra takibi yapıldığı, borçlunun süresinde borca ve takibe itiraz etmesi üzerine icra takibinin durduğu tespit edilmiştir. İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ...Anonim Şirketi, borçluların ..... .....Anonim Şirketi, ........-........ olduğu, toplam 18.921,31 TL alacak için 13/01/2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği, Ankara .... İcra Müdürlüğünün 2020/.... Tal. dayılı dosyasından .../01/2020 tarihinde davacının adresinde bir kısım menkullerin haczedildiği tespit edilmiştir.İstanbul ...

İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/388 Esas, 2021/315 Karar sayılı kararı incelendiğinde; davacının ...Limited Şirketi, davalının ...Anonim Şirketi olduğu, .../01/2020 tarihli haciz sırasında davacıya ait iş yerinde haczedilen menkullerle ilgili istihkak davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne ve mahcuzlar üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek 07/10/2021 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Dava; takipte taraf sıfatı bulunmayan davacı şirket tarafından haciz/muhafaza baskısı altında takip dosyasına ödendiği beyan edilen paranın, takip alacaklısı davalı şirketten tahsili istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı tarafça, cebri icra tehdidi altında takip alacaklısına ödediği paranın iadesi için icra takibi başlatmış olup, davalının itirazı üzerine takip durmuştur. Dosya içinde bulunan İstanbul ..... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı takip dosyasındaki 30/06/2020 tarihli tahsilat makbuzu incelendiğinde, davacı tarafından haciz baskısı altında ihtirazi kayıtla ödeme yapıldığı belirtilmek suretiyle 39.000,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Davacıya ait iş yerinin İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının borçlusu ile ilişkili olduğunun tespit edilemediği, davacının istihkak iddiasıyla ilgili talebinin İstanbul ....

İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/Esas, 2021/315 Karar sayılı kararı ile kabul edilerek, davacıya ait menkuller üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacının TBK’nın 78. maddesi uyarınca, ihtirazi kayıtla yapmış olduğu ödemenin kendisine iadesini sebepsiz zenginleşmiş olan davalıdan talep edebileceği, davacının itirazın iptaline ilişkin iddiasını genişletmediği, mahkemece de talep gibi itirazın iptaline karar verildiği, istihkak davasına konu edilen menkul malların değeri ile davacı tarafından davalı tarafa ihtirazi kayıtla ödenen tutarın birbirinden bağımsız oldukları, bu nedenle Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu kanaatine varılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.