İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1699 K.2026/582

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının aynı sektörde faaliyet gösterdiği müvekkil şirketi, sahibi olduğu dava konusu faydalı modelin haklarına tecavüz edildiği iddiası ile sürekli baskı altında tutmakta olduğunu ve bu konu ile ilgili müvekkiline dava açma hazırlığında bulunduğunu, ayrıca davalı taraf, piyasadaki diğer paydaşlara müvekkili şirket aleyhinde birtakım asılsız ithamlarda bulunmak suretiyle işbu dava konusu faydalı model üzerinden müvekkilin ticari itibarını ve kariyerini zedelediğini ileri sürerek, davalı adına tescilli ... Y numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı vekili cevap ve karşı dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... başvuru numaralı, ... başlıklı buluşunun, vinçlerde veya asansör sektöründe kuyu dibinde, kabin üzerinde veya makine dairesinde kullanılmak üzere geliştirilen alt kapağın ve üst kapağın menteşeli olması sayesinde montaj süresini kısaltılmasını ve güvenlik sorunlarının önüne geçilmesini sağlayan ... ile ilgili olduğunu, davacı tarafın ihtiyati tedbir kararı koruması altında müvekkilinin patent ve faydalı model haklarına tecavüz fiillerine devam ederek haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını, İstanbul 1. FSHHM'nin 2020/142 D.

İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapılarak alınan raporda, davalının davaya konu FM belgesinin tüm istemlerini ithal ederek veya üreterek pazarladığı ürünlerde kullandığının tespit edildiğini ileri sürerek, davalının eyleminin SMK uyarınca müvekkilin tescilli faydalı model haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasına ve men’ine, şimdilik 1.000-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine,

100.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı-karşı davalının hükümsülük talepleri değerlendirildiğinde, ... nolu “...” buluş başlıklı faydalı model belgesinin davalı-karşı davacı adına tescilli olduğu, yenilik unsuru yönünden alınan bilirkişi raporunda yapılan karşılaştırmada, ... ''...'' patent belgesine ait tarifname (D1 Delili) ile karşılaştırılması sonucunda 1,2,3,4 ve 5 numaralı istemler yönünden başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı yönündeki tespitler dikkate alındığında davalı-karşı davacı taraf adına tescilli faydalı modelin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru taşımadığı,

bu haliyle SMK'nın 144/1-b ve 142. maddesi gereği hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kabul edilmiş ve asıl davanın kabulüne karar vermek gerektiği, SMK'nın 145 ve 139. maddesine göre faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi hâlinde, kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olacağı ve faydalı model veya faydalı model başvurusuna bu kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır hükmü gereği baştan itibaren korumanın kalkacağı gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile davalı adına tescilli ... tescil numaralı faydalı model tescilinin SMK'nın 144/1-b ve 92. maddeleri gereği hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine,

karşı davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme tarafından eksik inceleme ile, yetkin olmayan ve özellikle mukayese edilen ürünleri ve işlevlerini tam olarak bilmeyen, sektör bilirkişisi olmayan bilirkişiler tarafından tanzim olunan bilirkişi raporlarının hükme esas alındığını, itirazlarımızı net bir şekilde değerlendirebilecek sektör uzman bilirkişinin görüşünün alınmadığını, kararın eksik inceleme ile verildiğini, karşı davadaki maddi tazminat talebinin salt tecavüz sebebiyle olmayıp, taraflar arasında imzalanmış olan ve dosyada mübrez 18/12/2020 tarihli "..." hükümlerine aykırılık dolayısıyla olduğunu,

mahkemece söz konusu ... ve davacının protokole aykırı davranıp davranmadığı değerlendirilmeksizin, karşı davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, faydalı modelin hükümsüzlüğü, karşı dava faydalı modele tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ile tazminat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Karar davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, 22/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı adına tescilli ... nolu “...” buluş başlıklı faydalı model belgesinin ... ''...'' patent belgesine ait tarifname ile arşılaştırılması sonucunda 1,2,3,4 ve 5 numaralı istemler yönünden başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığının tespit edildiği,

bilirkişi heyetinin elektrik-elektronik mühendisi, makine mühendisi ve aynı zamanda makine mühendisi olan marka patent vekilinden oluştuğu, dolayısıyla heyette sektör bilirkişisinin de bulunduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, bu nedenlerle asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, karşı davada davalı-karşı davacı vekilinin maddi tazminat talebine ilişkin açıklaması.

"Davalının davaya konu FM belgesinden kaynaklanan haklara tecavüzü nedeniyle davalının 2020 yılından itibaren ithal veya ihraç ettiği, ürettiği yada ürettirdiği, ticari amaçla elinde bulundurduğu tüm ürünlerin tespiti ile 18.12.2020 tarihli sözleşmeye göre müvekkilimin maddi tazminat hakkının tespitini" şeklinde olup, maddi tazminat talebinini FM belgesinden kaynaklanan haklara tecavüze dayandırdığı, hesaplamanın ise 18/12/2020 tarihli sözleşmeye göre yapılmasını talep ettiği, dolayısıyla karşı davadaki tazminat talebinin sözleşmeden kaynaklanan bir talep olmayıp, FM belgesinden kaynaklanan haklara tecavüze dayalı olduğu,

kaldı ki 18/12/2020 tarihli sözleşmenin de davalı adına tescilli olan ve hükümsüzlüğüne karar verilen FM belgesine dayalı olduğu, faydalı modelin hükümsüzlüğü sonrası söz konusu sözleşmedeki faydalı modele ilişkin haklara aykırı davranıldığından söz edilemeyeceği, davalı adına tescilli faydalı modelin hükümsüzlüğüne dair kararın sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olacağından, karşı davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı-karşı davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.