İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/436 K.2024/1203

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasından yazılan talimat uyarınca müvekkili şirkete hacze gelindiğini, takip dosyalarının müvekkili ile alakası olmadığını, müvekkili firmanın 3. kişi konumunda olduğunu, dosya borçlusu ...Hiz. Ltd.

Şti'nin ticaret sicil adresinin müvekkili firma ile aynı olması nedeniyle hacze gelindiğini, müvekkilinin haciz baskısı altında davalıya 163.500-TL ödeme gerçekleştirmek zorunda kaldığını, daha sonra sonra müvekkili firmaya bir çok hacze gelinerek haciz ve muhafaza işlemi yapıldığını, davalının davalının sürelerden feragat edip süresi içerisinde dava açmayarak istihkak iddialarını kabul ettiğini ve bu şekilde muhafaza altına alınan malların iade alındığını, icra dosyası borçlusu ...

Lojistik şirketinin adresle ilgisi kendisine kiralanmış olan 25 m2 odayı kullanmış olması ve dolayısıyla eski ticaret sicil adresinin bu adres gözükmesinden kaynaklandığını, bu nedenle müvekkili şirketin borçla bir ilgisinin bulunmadığını ileri sürerek, davanın kabulü ile 163.500-TL'nın avans faiziyle istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusu itibariyle istihkak davası olduğunu, görevli mahkemenin icra mahkemeleri olduğunu, istirdat istemine konu İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından davacı adresinde haciz ve muhafaza işlemi yapılmadığını, davacı şirket yetkilisinin haciz zaptını hiç bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin imzaladığını, davacının haciz ve muhafaza baskısı olduğunu ispat etmek adına müvekkil şirketin alacaklı olduğu başkaca bir icra dosyasını emsal gösterdiğini, müvekkilinin alacaklı olduğu dosyada sürelerden feragat etmesinin nedeninin davacı ile harici şifahi anlaşma yapıldığını ve müvekkil alacaklının tüm alacağının haricen ödeneceğinin şifahen taahhüt ettiğini,

borçlu ile 3. şahıs olan davacı şirket arasında iddiaların aksine çok açık bir şeklide organik bağ bulunduğunu, borçlu şirket yetkilisinin kendisine ait işletmesi bulunmasına rağmen davacı şirkette sigortalı çalışan olarak göründüğünü savunarak, davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacının istinafı üzerine verilen bu karar. Dairemizin 17/03/2022 gün ve 2021/1934 E-2022/453 K.sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Talimat sayılı dosyasından 28/03/2018 tarihinde davacı şirket iş yerinde yapılan haczin 12:10 da başlandığı, haczin bitiş tarihinin belirtilmediği, ödeme dekontunda ödeme saatinin 14:41 olarak belirtildiği, bu haliyle davacı iş yerinde yaklaşık iki buçuk saat kalındığı, ödeme alınması üzerine alacaklı tarafından başka işlem yapılmayarak haciz mahallinden ayrılındığı, ardından davacı işyerine 30/03/2018 tarihinde İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ...Talimat sayılı dosyası ile hacze gelindiği ve 19 sayfalık haciz tutanağı düzenlendiği davacı şirket vekili tarafından yapılan usulsüz hacze karşı haciz tutanağının 19. Sayfasında hukuki ve cezai haklarının saklı olduğuna dair beyan bulunduğu, haciz işleminin 30 Mart 2018 Cuma günü yapıldığı,

2 Mart 2018 Pazartesi günü davacının İİK 99. Maddesi uyarınca takibin durdurularak alacaklı vekiline istihkak davası açmak için süre verilmesi ve haczedilen menkullerin müvekkili şirket yetkilisine teslimini talep ettiği, akabinde icra müdürlüğü tarafından davalı/alacaklıya istihkak davası açmak için 7 günlük süre verildiği görülmekle haciz ve muhafaza baskısı altında davacıdan tahsil edilen ödemenin iadesini talep için davacının dava açmakta hukuki yararı ve aktif dava açma ehliyeti bulunduğu,

davalı/alacaklı tarafından dava dışı borçlusu ile ilgisi olmadığı halde, davacı adresine gelinerek haciz ve muhafaza baskısı altında davacı şirketten tahsilat yapıldığı, davacı şirket ile dava dışı borçlu şirket arasında herhangi bir organik bağın dosya kapsamı ile tespit edilemediği, davacı şirketin haciz esnasında fiili bir müzayaka altında olduğu kabul edilmesi gerektiği, haksız haciz ve muhafaza işlemini engellemek için ödeme yapmış olmasının makul ve olağan olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile, 163.500,00 TL alacağın 30/05/2018 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; -Asıl davada yerel mahkemenin hükme esas aldığı raporların eksik ve hatalı olduğunu, raporlara karşı itirazları değerlendirilmediğinden hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, -Takipte borçluluk sıfatı bulunmayan davacının hiç bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin yapmış olduğu ödemenin borcun üstlenilmesi kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, dosya kapsamında tüm somut veriler göz ardı edilerek hatalı ve eksik bilirkişi raporu çerçevesinde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, -İhtirazi kayıt konulmaksızın ve iradi olarak ödenen paranın istirdatı,

Yargıtay içtihatları çerçevesinde de mümkün değilken yerel mahkemenin hatalı rapor çerçevesinde böyle bir karar vermesinin doğru olmadığını, -Hacze gidilen adresin borçlunun ticaret sicil adresi ve ödeme emrinin tebliğ edildiği adres olduğunu, taraflar arasında organik bağın mevcut olduğunun açık ve tarafların alacaklılardan mal kaçırmak maksadıyla muvazaa içinde olduğunun da ortada olduğunu, -Davacının TBK 195 vd. maddeleri anlamında borcu üstenerek borcu ödemiş olduğundan davalıdan iadesini talep edemeyeceğini,

-Davacı ile yapılan anlaşma çerçevesinde istihkak iddiasına ilişkin dava açılmadığını ve davacının istihkak beyanının dosya kapsamında kabul edildiğini, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sebepsiz zenginleşmeye dayalı istirdat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı, haciz baskısı altında ödeme yaptığını ileri sürmüş ise de.

28/03/2018 tarihli tutanaktaki adresin dava dışı borçlunun o tarihte ticaret sicilde kayıtlı olan adresi olduğu, haciz tutanağında, adresteki şirket ile borçlu şirketin ilgisinin olmadığının beyan edildiği, yapılan evrak araştırmasında evraka rastlanmadığı, bunun üzerine alacaklı vekilinin şimdilik bir işlem yapılmamasını talep ettiği, mahallinde herhangi bir haciz işlemi yapılmadığı, davacı şirket yetkilisinin beyanının ve imzasının da yer aldığı tutanakta haciz tehdidi altında ödeme yapılacağına dair hiçbir açıklamanın yer almadığı,

davacı şirketin herhangi bir haciz işlemi yapılmamış olmasına rağmen aynı gün ihtirazi kayıt koymaksızın "İst... İcra ... E. ... Lojistik Adına Dosya Borcu" açıklaması ile yapılan ödemenin 3.kişinin borç ödemesi olarak kabul edilmesi gerektiği dikkate alındığında davanın reddine karar vermek gerekirken kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden Dairemizce davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.