İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/495 K.2024/767

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

16 Mayıs 2011 tarihli ... dergisinin kapağının müvekkili tarafından çizildiğini, ''...'' isimli illüstrasyon çalışması eserin sahibi olduğunu, müvekkilinin illüstrasyonlarında kullanmış olduğu imzasının orjinal eserin üzerinde de yer aldığını, davalı şirketin izin almaksızın söz konusu illüstrasyonu '...” adlı test kitabının 250. sayfasının içerisinde kullandığını, davalı şirketin yurtiçi mağazalarda ve internet sitelerinde söz konusu test kitabını piyasa sürerek ticari kar elde ettiğini, davalı şirketin bu eylemiyle müvekkiline ait basma hakkı, çoğaltma hakkı ve yayma haklarını ihlal ettiğini,

bu kullanımın FSEK kapsamında ihlal oluşturduğu gibi ayrıca Basın Kanunu kapsamında da ihlal oluşturduğunu ileri sürerek, FSEK m. 68/1 uyarınca, müvekkilinin sözleşme yapılması halinde isteyebileceği bedelin 3 katının bilirkişi raporu neticesinde tam ve kesin miktar belirlendiğinde artırılmak üzere 1000-TL’nin, söz konusu ihlalin gerçekleştiği 09/08/2018 tarihten itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

FSEK m. 70 uyarınca davalının davaya konu derginin satışı neticesinde elde etmiş olduğu kârın şimdilik 1000-TL’sinin söz konusu ihlalin gerçekleştiği tarih olan 09/08/2018 itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine FSEK m. 70 uyarınca ihlal edilen manevi hakları ayrı ayrı değerlendirilmesi suretiyle toplamda 8.000 TL manevi tazminatın 09/08/2018 tarihinden tarihlerinden itibaren işleyecek olan kanuni faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin adresinin Esenyurt/İstanbul'da olduğunu ve yetki itirazının bulunduğunu, dava konusu kitabın içeriğinin ihbar olunan yazar tarafından yazılmış olduğunu, davanın ...'e yöneltilmesi gerektiğini, 01/10/2017 tarihinde, davaya konu karikatürün de yer aldığı "..." kitabının da yer aldığı birtakım yayınlara ilişkin olarak yayıncı müvekkili şirket ile ihbar olunan arasında Mali Hakları Devir Sözleşmesi imzalandığını, davacıya ait olduğu iddia edilen karikatürün, hazırlanan soruya yazar tarafından eklendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için davacının iddiaları doğru kabul edilse dahi müvekkilinin herhangi bir kasıt olmaksızın hareket ettiğini ve durumdan haberdar olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; 12/09/2023 tarihli celsede FSEK hükümleri çerçevesinde FSEK uzmanı, grafik uzmanı, yayıncı ve mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, davacı vekiline bilirkişi ücretini yatırması için iki haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücretini yatırmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; -Yerel mahkemece, birinci celsede 2 haftalık kesin süre içerisinde 12.000 TL bilirkişi ücretinin 'gider avansı' olarak yatırılması yönünde süre verildiğini, 26/09/2023 tarihinde toplamda 6.100 TL bilirkişi ücretinin verilen yasal süre içerisinde yatırıldığını, müvekkilin ekonomik durumu nedeniyle kalan kısmın ise sonradan tamamlandığını, fakat ikinci celsede davanın reddine karar verildiğini, -Bilirkişi ücreti için 2 hafta kesin süre verildiği ve kesin süre bittikten sonra masraf yatırılmış ise de,

celse atlanmasına ve yargılamanın uzamasına sebebiyet verilmediğinden kesin süre sebebiyle davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, -Bilirkişi ücretinin 'gider avansı' olmayıp delil avansı niteliğinde olması ve delil avansının da dava şartı olmaması sebebiyle davanın reddi kararına gidilmezden önce, delilden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının FSEK'ten kaynaklı haklarına tecavüz iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, maddi tazminatın belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasının zorunlu olduğu, yargılamanın 12/09/2023 tarihli duruşmasında; bilirkişi incelemesi yapılmasına, her bir bilirkişi için 3.000-TL olmak üzere toplam 12.000-TL bilirkişi ücretini yatırmak üzere davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verildiği,

kesin süreye uyulmaması halinde davacının bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilerek dosyanın mevcut durumuna göre yargılamaya devam edileceğinin davacı vekiline ihtar edildiği, verilen kesin süre içinde bilirkişi ücretinin tamamının yatırılmadığı, bu nedenle bilirkişi incelemesi yapılamadığı, bilirkişi ücretinin bir sonraki duruşma günü olan 14/12/2023 tarihinden 2 gün önce-12/12/2023 tarihinde tamamlandığı, bilirkişi ücretine ilişkin verilen 2 haftalık sürenin makul olduğu, yatırılacak miktarın açık olarak belirtildiği, ara karada kesin süreye uyulmamasın müeyyidesinin belirtildiği,

bilirkişi ücretinin süresi içinde yatırılmadığı, davacı vekilinin iddiasının aksine, bilirkişi ücretinin duruşma gününden 2 gün önce tamamlanmış olmasının celse kaybına neden olduğu, anlaşılmakla, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.