İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/824 K.2025/1598

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin kurucusu ...'ın ülkemizin ilk üniversiteye hazırlık dershanesi olan ve ... Bilimleri Merkezi A.Ş. Tarafından kurulmuş olan "ÖZEL ... BİLİMLERİ MERKEZİ DERSHANESİ" isimli ticari işletmeyi 1997 yılında ... Bilimleri Merkezi A.Ş.' den devir aldığını daha sonra zamanla 140 şubeye ulaştığını, ... eğitim ve öğretim faaliyetlerinin yapılması amacıyla 1997 yılında ... BİLİMLERİ EĞİTİM YAYIMCILIK VE TURİZM HİZ.

A.Ş 2005 yılında ise ... BİLİMLERİ MERKEZİ EĞİTİM HİZ. A.Ş. 'yi kurduğunu ve müvekkili şirketinin dava dilekçesinde bahsettiği tescilli markalara sahip olduğunu, devamında ... Bilimleri esaslı unsur markaları devraldıktan sonra tanınmış marka haline getirdiğini, söz konusu işaretlerin ... Bilimleri Dershanesi ve ... Bilimleri Merkezi ibarelerinin tüm baskılı evrak ve tabelalarında kullanıldığını, şu anda Müvekkil şirketinin adına kayıtlı olan "...

BİLİMLERİ" markaları benzer isimleriyle veya aynen İstanbul ve Türkiye çapında haksız olarak başkaları tarafından kullanıldığını, daha önceki dava kararlarını emsal göstererek kendi işaretleri ve sembollerinin davalı tarafça kullanıldığını davalının eylemlerinin kötü niyetli olduğunu, İstanbul 3. FSHHM 2022/22 D.

İş sayılı dosyası ile davalının adresinde delil tespiti yapıldığını ve dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile davalının eylemlerinin müvekkili markalarına ayırt edilemeyecek düzeyde benzer olduğunun tespit edildiğini, ayrıca müvekkilinin ticari ünvanından doğan haklarının da ihlal edildiğini ileri sürerek müvekkilinin ... sayı ile tescilli ve tescilsiz marka haklarına, tescilli ticaret unvanı ve işletme adına karşı gerçekleştirilen tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesine, men'ine, durdurulmasına, kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin kullanımında olan "... ... BİLİMLERİ EĞİTİM KURUMLARI" markasının müteveffa ... ... adına 2017 yılında tescil edildiğini, bir diğer marka "... ...

BİLİMLERİ MERKEZİ" markasının da müteveffa ... ... adına 2007 yılında tescil edildiğini, Müvekkili şirketin yetkilisi Pervin ...'un müteveffa ... ...'un kızı olduğunu, ... ...'un hayattayken markaların lisans hakkını Pervin ...' a devrettiğini, hâlihazırda markaların müvekkili şirket yetkilisi Pervin ... adına tescilli olduklarını, bu sebeple davacının talepleri müvekkilinin "... ... BİLİMLERİ EĞİTİM KURUMLARI" ve "... ...

BİLİMLERİ MERKEZİ" markalarının kullanım hakkı sahibi olduğu dikkati nazara alınarak değerlendirme yapılması gerektiğini, müvekkilinin kullanımında olan markalarının ayırt edicilik unsurunun “...

BİLİMLRİ” olmayıp “...” olduğunu ve bunun Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2008/267 Esas ve 2011/131 Karar sayılı kararı ve Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2013/16337 Esas ve 2014/483 Karar sayılı kararı ile sabit olduğunu, markalar arasında benzerlik bulunmadığını, İstanbul 3.FSHHM'de alınan bilirkişi raporunun da savunmalarını destekler nitelikte olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde davacı adına tescilli dava dilekçesinde belirtilen markalar yönünden davalının tecavüz oluşturan kullanımlarının olduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı, dava açılmadan önce davacı tarafça İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/22 Değişik İş sayılı dosyasında davalının kullanımlarının tespiti yönünden delil tespiti ve ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, mahkemece delil tespiti talebinin kabulüne karar verildiği,

davalının iş yeri adresinde davalının kullanımları yönünden bilirkişilerce inceleme yapılarak rapor düzenlendiği, İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/22 Değişik İş sayılı dosyasındaki rapor ve mahkememizce alınan bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda davalının fiili kullanımlarının "bilim adamları fotoğrafı+... ... Bilimleri Eğitim Kurumları", "bilim adamları fotoğrafı+Özel ... ...

Bilimleri Kişisel Gelişim Kursu", "bilim adamları fotoğrafı+... ... Bilimleri" şeklinde olduğu, davacı adına tescilli olan ve dava dilekçesinde belirtilen markalardan ... numaralı markanın "tik işareti+bilim adamları fotoğrafı+... Bilimleri Okulları", 2016/53090 numaralı markanın "tik işareti+bilim adamları fotoğrafı+... Bilimleri Merkezi", ... numaralı markanın "tik işareti+bilim adamları fotoğrafı+...

Bilimleri" şekil ve ibarelerinden oluştuğu, bu markaların davalının da faaliyet gösterdiği eğitim öğretim hizmetinin bulunduğu sınıflarda tescilli oldukları, davacının yukarıda belirtilen markalarındaki ve dava dilekçesinde belirtilen diğer tescilli markalarındaki ortak unsurun "... Bilimleri" ibaresi olduğu, "...

Bilimleri" ibaresinin fizik, kimya, biyoloji bilimlerini belirten bir ibare olduğu, davacı markalarının tescilli olduğu ve davalının faaliyet gösterdiği eğitim öğretim hizmeti yönünden bu ibarenin ayırt ediciliğinin bulunmadığı, davacı markalarında ... bilimleri ibaresinin tek başına kullanılmadığı, davacının yukarıda belirtilen markalarında ... bilimleri ibaresine bilim adamları fotoğrafı, tik işareti ve ibareler eklenmek suretiyle markaların oluşturulduğu, bu şekilde davacı markalarının ayırt edici niteliğinin bulunduğu,

yukarıda belirtilen davacı markaları ile yukarıda belirtilen davalı kullanımları karşılaştırıldığında, davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde davalı kullanımlarının dava dışı ... ... adına tescilli 2016/55715 numaralı bilim adamları fotoğrafı ve ... ...

Bilimleri Eğitim Kurumları ibaresinden oluşan markaya ilişkin düzenlenen lisans sözleşmesine dayandığı beyan edilerek cevap dilekçesi ekinde lisans sözleşmesi sunulmuş ise de davacı adına tescilli yukarıda belirtilen 2016/53090 ve 2016/53091 numaralı markaların başvuru tarihlerinin, sunulan lisans sözleşmesine konu 2016/55715 numaralı markanın başvuru tarihinden önce olduğu bu nedenle davalının, kullanımlarının lisans sözleşmesi kapsamında tescilli markaya ilişkin olduğuna yönelik savunmayı 6769 sayılı SMK'nun 155.maddesindeki düzenleme kapsamında ileri süremeyeceği,

davalı kullanımlarının davacının yukarıda belirtilen markalarında bulunan bilim adamları fotoğrafı ile ... bilimleri ibaresine ... ibaresinin eklenmesi şeklinde olduğu, bilim adamları fotoğrafı ile ... bilimleri ibaresine ... ibaresinin eklenmesiyle kullanımının davacıya ait markalar yönünden karıştırılma ihmalini ortadan kaldıracak şekilde ayırt edici nitelik kazandırmayacağı, davalı kullanımlarında bilim adamları fotoğrafının daha büyük ve ön planda kullanıldığı, bazı kullanımlarında da ... ibaresinin ... bilimleri ibaresinin üzerinde daha küçük ... bilimleri ibaresi ile bilim adamları fotoğrafının ise daha büyük ve ön planda kullanıldığı,

davalının bu kullanımlarının davacının markası ile karıştırılma ihtimalinin bulunduğu ve davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu, davacının marka hakkına tecavüz oluşturan bu kullanımlarının 6102 sayılı TTK'nun 55/1-a-4 maddesi uyarınca haksız rekabet de oluşturacağı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere, 1-Davacı adına tescilli markalarda bulunan bilim adamları fotoğrafı ile ... bilimleri ibaresinin birlikte kullanıldığı davalı kullanımlarının davacı adına tescilli markalarından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, tecavüzün ve haksız rekabetin önlenmesine durdurulmasına ve kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden davalı tarafa ait reklam, broşür, tabela ve her türlü tanıtım vasıtalarına el konularak karar kesinleştiğinde imhasına, 2-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına, ..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde. Müvekkilinin kullanımında olan "... ... BİLİMLERİ EĞİTİM KURUMLARI" markasının, müteveffa ... ... adına 2016/55715 numarasıyla 03.01.2017 tarihinde tescil edildiğini, yine müvekkilinin kullanımında olan "... ...

BİLİMLERİ MERKEZİ" markasının müteveffa ... ... adına 2007/25472 numarasıyla 10.05.2007 tarihinde tescil edildiğini, taraf markaları arasında benzerlik bulunmadığını, emsal olarak kesinleşen Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2008/267 Esas ve 2011/131 Karar sayılı karara dayandıklarını, Yüksek Mahkemenin muhtelif uygulamalarına bakıldığında da işaretleri oluşturan esas unsurlar aynı olmasına rağmen markalarda yer alan tali nitelikteki şekilsel unsurların veya ek sözcüklerin varlığını,

işaretleri aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzer olmaktan çıkardığı ve artık bu noktadaki tartışmanın 6/1 maddesine göre yapılması gerektiğini kabul ettiğinin görüldüğünü, Müvekkili markasının özgünlük ihtiva ettiğini beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; Markaya tecavüz ile haksız rekabetin tespiti, men'i istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı markalarında ... bilimleri ibaresine bilim adamları fotoğrafı ve ibareler eklenmek suretiyle markaların oluşturulduğu, davacının ibareyi eğitim ve öğretim hizmetlerinde kullanım sonucu ayırt edici hale getirdiği, tarafların eğitim sektöründe faaliyet gösterdiği, davalı işyerinde "...

Bilimleri" ibaresi ve" şekil" unsuru ihtiva eden görsellerin, davacı adına tescilli markalara benzer olup, ortalama tüketici nezdinde iltibasa neden olacağı, davacı adına tescilli ... numaralı marka başvuru tarihlerinin, dava dışı ... ... adına tescilli ve lisans sözleşmesine konu ... sayılı marka başvuru tarihinden önce olduğu,

savunmaya dayanak diğer 2007 25472 numaralı markanın ise şekil/figür unsurunu ihtiva etmemesi karşısında kullanımda öncelik hakkı sağlamadığının anlaşılması karşısında ilk derece mahkeme kararı yerinde olup, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.