İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/844 K.2025/1703

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde; alacaklı olarak gözüken ... ve çekin arkasında ciroları bulunan hiçbir kişi ile ticaretinin olmadığını, Şanlıurfa Asliye ticaret Mahkemesi'nin 2021/1055 ve Gebze 7.Asliye Hukuk mahkemesinde 2021/268 sayılı devam eden davaya söz konusu alacak evrakın tüm gerekçeleri mahkeme tarafından menfi tespit ve istirdat davası açıldığını, keşideci olduğu evrakı şahsının ...'a verdiğini, ... ile halen resmi ticaretin devam ettiğini, şahsın çeki iradesi dışında elinden çıkması sonucu doğan dava nedeni ile ... keşide sahibi olduğu evrağa durdurma ve istirdat davası açtığını,

davacıya herhangi bir borcu ve ticari ilişkisinin bulunmadığını, bu nedenlerle ... nolu Anadolu 24. İcrası Mahkemesinin başlatmış olduğu haczine itiraz ve kaldırılması talep ettiklerini belirterek talebin kabul ile davalı ... ile şahsı arasında mevcut ve geçerli bir ticari ve resmi gayri resmi bulunmadığının tespitine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bu dava sebebiyle uğramış olduğu zararlardan davalı ...'den yasa gereği kötü niyetli davalıdan alınarak tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, menfi tespit davası için yetkili yerin İstanbul Anadolu Adliyesi Mahkemeleri olduğunu, davaya ilişkin dava dilekçesinde mevcut anlam karmaşaları olması ve açık ifadelere yer verilmemesi sebebiyle davacının talep ve beyanlarını taraflarınca tam anlaşılmadığını, keşidecisi davacı ... Bilişim Tekstil Temizlik Nakliyat İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti olan ...

Bankası'na ait 30/10/2021 tarihli ... seri numaralı 80.000TL bedelli çekin Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1055 E. Sayılı dosyasından 27/10/2021 tarihinde verilen tedbir kararı gereği banka tarafından ödemesi yapılmadığını, söz konusu çekin banka tarafından ödemesinin yapılmaması sebebiyle tahsili amacıyla taraflarınca İstanbul Anadolu 24.İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, İstanbul Anadolu 24.İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı takibin dayanağı çek ciro edilerek dava dışı... tarafından müvekkile verildiğini, müvekkili ile davacı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığını, davacı her ne kadar dava dilekçesi ile çeki dava dışı ...'a vermiş olduğunu iddia etmekte ise de dava dışı ...'un söz konusu çek üzerinde herhangi bir cirosu bulunmadığını, bu sebeple davacı tarafın iddialarının kabul edilmesi mümkün olmadığını, müvekkili ciro silsilesine göre iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, böyle bir husustan haberdar olması mümkün olmadığını, dava dışı ...,

davacı tarafından keşide edilmiş uyuşmazlığa konu çekin rızası olmaksızın elinden çıkmasına ilişkin Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/27473 Soruşturma dosyasından şikayet hakkını kullanmışsa da söz konusu dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, bu sebeple davacının uyuşmazlığa konu çekin dava dışı ...'un elinden rızasına aykırı olarak elinden çıktığına yönelik iddiası mesnetten yoksun olup tarafınca kabul edilmesi de mümkün olmadığını, iş bu arz ve izah edilen sebeplerle, usule ilişkin itirazlarının kabulü ile öncelikle davanın usulden ve yetkisizlik sebebiyle reddine,

mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan ve tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"... davacı tarafından keşide edilerek son hamili davalı olan çeke dayalı başlatılan icra takibine konu borçtan sorumlu olunmadığı iddiasına esas hususun temel ilişki yani bedelsizlik iddiası olduğu, davacının bu iddiasını ileri sürebileceği kişinin çeki keşide ederek teslim ettiğini iddia ettiği... isimli takip borçlusu olabileceği, dava dışı ... isimli şahıs söz konusu çeke dayalı olarak iptal ve menfi tespit istemli davalar açmış olsa da takibe konu çek üzerinde bu kişinin yetkili hamil olduğunu gösterir ibarenin yer almadığı, yani çek ciro silsilesinde isminin bulunmadığı,

dolayısıyla anılan kişi tarafından açılan davaların işbu davadaki uyuşmazlık noktasına bir etkisinin bulunmadığı, kaldı ki anılan davaların da benzer sebeplerle reddedildiği, TMK m.6 ve HMK m.194 hükümleri gereğince ispat ve somutlaştırma yükünün huzurdaki davada davacıya ait olduğu ancak keşideci sıfatındaki davacının ciro silsilesinde hamil olan davalı bedelsizlik iddiasını ileri süremeyeceği gibi bu iddiasını ispat edebilecek herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla Davanın reddine, " Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Müvekkilinin keşideci olduğu ... Siverek şubesine ait ... seri numaralı çekin, dava dışı ...

Asansör yetkilisi olan ...'a ''Dormak Asansör'' isimli Asansör firmasından Asansör malzemeleri alması için verilmiş olduğunu, davaya konu çekin bedeli olan 80.000 TL'nin tamamının müvekkil tarafından ...'a ödendiğini, ...'un da bu durumu kabul ettiğini, Çek icraya konulmadan ...'un çekin elinden rızası dışında arkadaşı olan... tarafından alındığı gerekçesiyle Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunduğunu ve Gebze 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/268 Esas sayılı dosyasında, menfi tespit davası açtığını, Soruşturma kapsamında ifadesi alınan...'in de, çekteki ilk ciranta olup,

çeki ... isimli şahıstan teslim aldığını beyan ve kabul ettiğini, böylelikle müvekkilinin davaya konu çeki ...'a teslim ettiği kesinlik kazandığını, hesap hareketleriyle de çek bedelinin tamamının ödendiği sabit olduğunu, mahkemenin bu hususu incelemediğini, iddianın ispatlandığını, davanın kabulü gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı keşideci çekteki imzasını inkar etmemiştir.

Davacı çeki ...'a verdiğini, ...'un elinden rıza dışı olarak... tarafından alındığını, borcun ...'a ödendiğini ileri sürmüş ise de; davacının şahsi definin iyiniyetli yetkili hamil konumunda olan davalıya ileri süremeyeceği dikkate alındığında mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.