İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/873 K.2025/1691

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı-alacaklı tarafından Küçükçekmece 3. İcra Dairesi'nin...

Esas sayılı dosyadan davacı müvekkili de dahil olmak üzere 10.02.2020 tarihinde icra takibi başlatıldığını, bu takip devam ederken müvekkili hakkında haciz işlemleri yapılması nedeni ile takip işlemlerinin durdurulması bakımından alacaklı taraf vekili ile yapılan şifahi anlaşma sonucu alacaklının bu takipteki vekili olan Av. ... hesabına ödemeler yapıldığını, müvekkili adına ve müvekkili tarafından olmak üzere alacaklının takipteki vekilinin Türkiye ...

Bankası hesabına 10.11.2021 tarihinde 5.000 TL, 31.01.2022 tarihinde 5.000 TL, 19.06.2020 tarihinde 3.190 TL, 10.11.2021 tarihinde 5.000 TL, 28.12.2021 tarihinde 6.000 TL gönderildiğini, bu takip dosyası dışında da müvekkilinin davalı tarafla ve onun adına ödemeleri alan vekili ile ilgili başka bir dosyası da bulunmadığını, söz konusu ödemeler alacaklının vekili tarafından takip dosyasına bildirilmediği gibi bu ödemeler yapıldıktan sonra kalan alacağın çok üzerinde meblağ için haciz ve takip işlemleri de tüm borçlular yönünden devam ettiğini, bu haliyle müvekkilinin haciz baskısı altında olduğunu,

bu kapsamda dosya borcuna karşılık olarak alacaklı vekiline yaptığı ödeme tutarları karşılığı borcu olmadığının tespitinin gerektiğini ileri sürerek Küçükçekmece 3. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosya ile başlatılan takibin tedbiren dava sonuna kadar durdurulmasını, davanın kabulü ile takip dosyası için yapılan toplam 24.190 TL yönünden davacının Küçükçekmece 3. İcra Dairesi'nin...

Esas sayılı icra dosyasından borçlu olmadığının tespitine, davalının icra işlemlerine devamı ile kötüniyetli olmasından dolayı %20 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından yapılan ödemelerin taraflarınca icra dosyalarına bildirildiğini, bildirilen ödemeler bakımından davanın konusuz kaldığını, mezkur icra dosyası incelendiğinde "Dosya borcuna istinaden 26.000,00 TL 11.02.2022 tarihinde (06/08/2020 tarihli 5.000 10/11/2021 5.000 TL 28/12/2021 tarihli 6.000 TL 04/01/2022 tarihli 2.000 TL 31/01/2022 5.000 TL 11/02/2022 tarihli 3.000 TL ) haricen tahsil edilmiştir." denmek sureti ile yapılan ödemeler taraflarınca bildirildiğini, davacı tarafından bildirilen ödemelerin gerçeği yansıtmadığını, davanın bu bakımdan reddi gerektiğini, davacı yan,

hem başka icra dosyasına ilişkin yapılan bir ödemeyi hem de tekrara düşerek aynı dekontu iki kere dosyaya sunduğunu, hesaplamaya işbu tutarları da kattığını savunarak işbu haksız davada karar vermeye yer olmadığı kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esasatan reddini, davacının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/10/2023 tarih, 2023/115 Esas, 2023/948 Karar sayılı kararıyla; "...Davacı tarafça, davalı tarafından kendileri aleyhine başlatılan takipte davalı vekilinin hesabına haricen takip borcuna mahsuben 24.190,00 TL para gönderildiği, ancak söz konusu ödemenin davalı vekili tarafından icra dosyasına bildirilmemesi nedeniyle söz konusu miktar yönünden borçlu olmadığının tespiti talep edilmiş ise de;

yaptırılan bilirkişi incelemesinde söz konusu ödemelerin düşülmesinden sonra dahi davacının borcunun devam ettiği, davacının dava açıldıktan sonra 23.173,44 TL ödeyerek borcu kapattığı, davacının borcun varlığına yönelik bir itirazının olmadığı anlaşıldığından borçlu olmadığının tespiti şeklinde karar verilmesinin mümkün olmadığı, davacının dava tarihinde borç sona ermemesi nedeniyle söz konusu davayı açmakta hukuki menfaatinin olmadığı,

ödemeleri icra dairesine kendisinin de bildirebileceği, inkâr edilmesi halinde İcra Hukuk Mahkemesine başvurabileceği, borcun varlığına yönelik bir itiraz olmadığından söz konusu takipten borçlu olmadığının tespiti talep edilemeyeceği ve davalının takipte kötü niyetli olduğuna dair tespit olmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H ÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle.

1-DAVANIN REDDİNE,..." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde. İcra Dosyasına Yapılan Ödemelerin Davalı/Alacaklı Tarafından Dosyaya Bildirilmediğinden hukuki yararaları bulunduğunu, müvekkili tarafından olmak üzere alacaklının takipteki vekilinin Türkiye ...

Bankası ... ...IBAN no'lu hesabına 10.11.2021 tarihinde 5.000 TL, 31.01.2022 tarihinde 5.000 TL, 06.08.2020 tarihinde 5.000 TL, 8.12.2021 tarihinde 6.000 TL, 04.01.2022 tarihinde 2.000 TL, 11.02.2022 tarihinde 3.000 TL ödemeler yapıldığını, haricen yapılan bu ödemeler davalı/alacaklı tarafından dosyaya bildirilmediğinden dosya nezdinde borçluluğun devam ettiğini, ödediği miktar kadarıyla sınırlı olmak üzere borçlu olmadığının tespiti talep edildiğini, haricen tahsil edildiği iddia edilen ödemelerin borçlunun talebi üzerine dikkate alınmasının mümkün bulunmadığını,

bilirkişi tarafından hem kök rapor hem de ek raporda yapılan değerlendirmede müvekilinin borçlu olmadığı tespit edilmişse de yerel mahkeme tarafından raporlara itibar edilmeyerek davanızın reddine karar verildiğini beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava.

Menfi Tespit istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.Karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı tarafından, icra takip dosyasına 10.11.2021 tarihinde 5.000,00-TL, 31.01.2022 tarihinde 5.000,00-TL, 19.06.202 tarihinde 3.190,00-TL, 10.11.2021 tarihinde 5.000,00-TL,

28.12.2021 tarihinde 6.000,00-TL olmak üzere toplam 24.190,00-TL haricen ödeme yapıldığını ile sürerek 24.190,00-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle 06.02.2023 tarihinde huzurdaki dava açılmıştır.Davalı vekili tarafından,

davaya konu ödemeler 21.03.2023 tarihinde haricen tahsil beyanı ile icra dosyasına bildirilmiştir.Yapılan bilirkişi incelemesi ile gerek dava tarihinden önce yapılan huzurdaki uyuşmazlığa konu ödemeler ve gerekse dava sırasında yapılan ödemeler neticesinde borcun sona erdiğine ilişkin hesap raporu sunulduğu görülmüştür.Yapılan bu tespitler ile birlikte bilirkişi raporu ve davaya konu icra dosyası uyap kayıtları dikkate alındığında.

1-Öncelikle davaya dayanak icra dosyasında alacaklı tarafından TBK100. madde gereğince yapılan kısmi ödemelerin öncelikle işlemiş faiz, masraf ve fer'ilere mahsup edilmesi talebiyle 25.450,00-TL asıl alacak ile işlemiş faiz ve protesto giderleri ilavesi ile toplam 28.728,90-TL üzerinden icra takibi başlatıldığı görülmüş olup, davaya konu 24.190,00-TL ödeme ile takip konusu borcun sona ermediği kendiliğinden anlaşılmakla birlikte, TBK 100.

Madde kapsamındaki talep gereği yapılan ödemelerin faiz, masraf ve fer'ilerden mahsup edilmek suretiyle dosya kapak hesabı yapılmak suretiyle neticesine göre asıl alacak ve fer'ileri yönünden ancak kalan meblağlar yönünden davacının sorumluluğu devam edeceğinden, talep doğrultusunda menfi tespit talebine ilişkin değerlendirme yapılması ve hüküm kurulması mümkün olduğundan ilk derece mahkemesinin, aksi gerekçe ile borcun tüm kapsamıyla sona ermediğinden menfi tespit yönünde karar verilmeyeceğine ilişkin gerekçesi yerinde değildir.2-Devamla,

davacı tarafından yapılan ödemelerin toplam dosya kapak hesabından mahsubu ile davacının kalan miktar ile borcundan kurtulacağı açık olup, davalı tarafından haricen tahsil beyanının dava tarihinden sonra icra dosyasına bildirildiği görüldüğünden, davacının dava tarihinde dava açmakta hukuki menfaati bulunmakta olup, ilk derece mahkemesince aksi gerekçe hüküm kurulması da yerinde olmadığı gibi yapılan ödemeyi icra dosyasına bildirme yükümlülüğünü borçlu üzerinde bırakarak ve huzurda genel yetkili mahkemede açılan bir menfi tespit davası var iken,

ödemenin kabul edilmemesi halinde dar yetkili icra hukuk mahkemesinde de dava açılabileceği şeklinde taraflar arasında yeni bir uyuşmazlığa sebebiyet verecek gerekçe ile karar verilmesi de yerinde değildir.3-Yargılamada alınan bilirkişi raporu ile davacı tarafından gerek işbu davaya konu ödemeler ve gerekse yargılama aşamasında yapılan ödemeler dikkate alındığında, icra dosya borcunun toplam dosya kapsak hesabı itibariyle sona erdiği tespit edilmiş olup, bu husus dikkate alındığında huzurdaki uyuşmazlığa konu kısım yönünden de dava artık konusuz kalmıştır.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince açıklanan gerekçe ile konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve dosya kapsamında somut delil bulunmadığından ve yasal talep koşullarının gerçekleşmediği anlaşılan davacının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmesi ve davacının dava tarihinde dava açmakta haklı olduğu dikkate alınarak yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin hükümde değerlendirilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince hatalı değerlendirme ve gerekçe ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, eksikliğin yeniden yargılamayı gerektirmediği dikkate alınarak HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince,

davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.