İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/938 K.2025/1669

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil Meslek Birliğine üye olan çevirmen ...'ın, ... ait ... adlı kitabı Türkçe'ye çevirdiğini, söz konusu çeviri eseri üzerindeki eser sahipliğinden kaynaklanan mali haklarının idaresinin, koruma ve takibini ve ayrıca telif ücretlerinin ve tazminatlarının tahsili yetkisini müvekkiline 05/06/2020 tarihli yetki belgesi ile devrettiğini, dava dışı ... ... Yayım Rek. Org. Ltd.

Şti'nin terkin edilmesi ile, adı geçen şirket ile çevirmen arasında yapılan sözleşmenin sona erdiğini, dava konusu Türkçe çevirinin, davalının alt marka adı olan Karbon Kitaplar tarafından çevirmenin izni alınmadan, yazılı bir mali hak devir sözleşmesinin olmaksızın 2020 yılında basıldığını, izinsiz çoğaltma ve yayma nedeniyle mali hak ihlali yapıldığını ileri sürerek, FSEK madde 68 gereğince rayiç bedel itibarıyla uğranan zararın üç kat fazlasını isteme hakkının bulunduğunu ileri sürerek,

bu kapsamda 1.820 x 3=5.460-TL telif tazminat bedelinin, yayım tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 12/12/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile FSEK madde 68 gereğince 5.460-TL telif tazminat bedelinin yayım tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini, bu talebin kabul edilmemesi halinde davalı eyleminin aynı zamanda haksız fiil olması nedeniyle 1.820-TL tazminatın yayım tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının yetki belgesine dayanarak böyle bir dava açma yetkisi bulunmadığını, müvekkilinin bu baskıyı ... ... mali haklarını verdiği şirketten devir alarak yayınlandığını, bu nedenle davacının burada devreden çıkmakta olup artık çevirmenin kendisinin davayı açması gerektiğini, müvekkil şirketin bu kitabın ... hakkını ...isimli ... ... şirketi sahibinden sözleşme ile aldığını, bu tür kitapların piyasada yüzlerce emsali olan yüzlerce çevirmen tarafından çevrilen klasik kitaplar olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, 05/06/2020 tarihli yetki belgesine göre işlenme eser sahibi ... ... tarafından davaya konu tercüme eserin mali haklarının idaresi, koruma ve takibi, FSEK 68. maddesine dayalı dava açma konusunda davacı meslek birliğine açıkça yetki verildiği,

sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte olan 818 sayılı BK'nın 375. maddesine göre eğer mukavelede tabı adedi tasrih edilmemiş ise naşirin hakkı ancak bir tab 'a maksur ise de bu durum yayın adedine ilişkin olup dava dışı eser sahibinin mali haklarını dava dışı şirkete devretmesi karşısında tercüme eser sahibinin yetki verdiği davacının, mali hak tecavüzüne dayalı maddi tazminat talebinde bulunmayacağı,

bu halde koşullarının bulunması şartı ile davacının yetkisi bulunmadığı halde sahip olduğu mali hakkı üçüncü kişiye devreden mali hak sahibine ve yetkisiz olduğunu bildiği halde bu hakkı devralan davalıya haksız fiil sorumluluğuna ilişkin olarak talepte bulunabilmesinin mümkün olduğu, 6098 sayılı TBK'nın 49 hükmüne göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı

bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, davalının davacının çevirmeni olduğu ve ... ... yayınları tarafından basılan kitabın aynısını bastığı, bu doğrultuda TTK 18/3’te düzenlenen basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünün de dikkate alınması karşısında davalının haksız fiil sorumluluğunun bulunduğu, çevirmenin elde edeceği gelirden yüzde 17 stopaj vergisi düşülmek sureti ile asıl alacak tutarının 1.283,67-TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle, davacının FSEK 68.maddesine dayalı tazminat isteminin reddine, davacının haksız eyleme dayalı maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile; 1.283,67TL'nin 22/04/2020 tarihinden itibariyle avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek; çevirmen ... ile dava dışı ... ... arasında yapılan yayın sözleşmesinin bir bası ile sınırlı ve geçerli olduğunu, FSEK madde 68 kapsamında mali hak ihlaline dayalı üç katı bedel isteminin reddine karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, kademeli olarak ileri sürdükleri asli talebin reddedilmesi nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti, harç ve yargılama giderine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek; haksız fiil sorumluluğuna dayalı maddi tazminat talebinin kabul edilmiş olmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının dava ve cevaba cevap dilekçesinde yalnızca FSEK.

68.maddesi uyarınca telif tazminatı talebinde bulunduğunu, ıslah dilekçesi ile haksız fiil sorumluluğuna dayalı tazminat talebinde bulunulmasının hukuken mümkün olmadığını, davacının davayı takip etme ehliyeti bulunmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tazminat talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, FSEK madde 68 gereğince 5.460-TL telif tazminat bedelinin, yayın tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesinde FSEK madde 68 gereğince 5.460-TL telif tazminat bedelinin tahsilini, bu talebin kabul edilmemesi halinde davalı eyleminin aynı zamanda haksız fiil olması nedeniyle 1.820-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 1.283,67-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Dolayısıyla dava değeri, davanın kabulüne ve reddine karar verilen kısımları, karar tarihi itibariyle ilk derece mahkemesinin kesinlik sınırı olan 40.000-TL'nin altındadır. Bu nedenle karar tarihi itibariyle HMK'nın 341.maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararı miktar yönünden kesin nitelikte olup, taraf vekillerinin istinaf taleplerinin usulden reddine karar vermek gerekmiştir.