İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1410 K.2025/1499

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; instagramda yer alan ve ... ... Mağazalar AŞ'ye ait şubeden satın alınan üründe davalı şirketin üretici olarak yer aldığını, müvekkilinin 2020 03129 sayılı faydalı modelinin ana isteminde yer alan tüm unsurların satışı yapılan üründe mevcut olduğunu, 2020 00676 sayılı tasarım ile benzer olduğun belirterek tasarımdan ve faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti, meni önlenmesini, hükmün ilanı ile maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini, ihtiyati tedbire hükmedilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVA

Karşı davacı vekili karşı dava ve cevap dilekçesinde özetle.

Faydalı modelin 1. Ve 2.istemlerini yeni olmadığını, 28.01.1995 tarihli meyve sepeti başlıklı US 469986 numaralı Amerikan patentine delil olarak dayandıklarını, tasarımın ie yaklaşık 17 yıl önce kamuya sunulduğunu, 01.04.2003 başvuru tarihli 000008099 başvuru numaralı topluluk tasarımına dayandıklarını,5337910 başvuru numaralı 16.08.1994 tarihli US Patenti karşısında tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını, faydalı model ve tasarım yönünden uzman mütaalası sunduklarını belirterek asıl davanın reddi, karşı davanın kabulü ile tasarımın hükümsüzlüğüne, faydalı modelin 1.ve 2.istemlerinin hükümsüzlüğüne,

devrin önlenmesi ile tasarım ve faydalı modelin müvekkili aleyhine kullanılmasının önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

10/07/2025 Tarihli ihtiyati tedbir kararı:"1- Dosya kapsamı deliller ve karşı davanın niteliğine göre davalı/karşı davacının ihtiyati tedbir talebinin takdiren 30.000,00 TL teminat karşılığı kabulü ile, davacı/karşı davalı adına tescilli ise ... tescil numaralı tasarımın 3.kişilere devrinin önlenmesiaçısından TPMK sicil kaydına tedbir konulmasına" karar verilmiştir.

17/07/2025 Tarihli ek ihtiyati tedbir kararı:"... davalı/karşı davacı vekilinin talebi gözetilerek, mahkememizin 10/07/2025 tarihli tedbir kararının 1 nolu ara kararının " Dosya kapsamı deliller ve karşı davanın niteliğine göre davalı/karşı davacının ihtiyati tedbir talebinin takdiren 100.000,00 TL teminat karşılığı kabulü ile, davacı/karşı davalı adına tescilli ise 2020/00676 tescil numaralı tasarım ve 2020/03129 tescil numaralı faydalı modelin 3.kişilere devrinin önlenmesi açısından TPMK sicil kaydına tedbir konulmasına,

davacı/karşı davalının .. tescil numaralı tasarım ve 2020/03129 tescil numaralı faydalı modelden doğan haklarını davalı/karşı davacıya karşı ileri sürmesinin tedbiren önlenmesine, " şeklinde değiştirilmesine " şeklinde karar verilmiştir.

İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN DEĞERLENDİRİLMESİ

İlk derece mahkemesinin 09/09/2025 Tarihli ara kararında;"...-Davacı karşı davalı vekilinin tedbirin kaldırılması yolundaki itirazının REDDİNE,-Davacı karşı davalı vekilinin mahkememizce takdir olunan teminat miktarının artırılması yolundaki talebinin KABULÜNE, teminat miktarının 200.000,00 TL'ye çıkartılmasına, bakiye 100.000,00 TL teminat miktarının kararın tebliğinden itibaren bir haftalık kesin süre içerisinde davalı karşı davacı tarafça yatırılmasına, verilen kesin süre içerisinde teminat bedelinin ödenmemesi halinde tedbir kararının KALDIRILMASINA, " Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı, karşı davalı vekili istinaf isteminde.

İtiraz üzerine yükseltilen teminat miktarının müvekkilinin uğrayacağı zararları karşılayacak mahiyette olmadığını, İhlal davasına karşı açılan bir hükümsüzlük davasında esas davaya dayanak faydalı model ve tasarımdan doğan hakların davalıya karşı ileri sürülmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, istinafa konu 09/09/2025 tarihli kararında verilen kararın tedbirin yer değiştirilmesine ilişkin bir karar olduğu belirtilmişse de söz konusu kararın bir yer değiştirme kararı olmadığının açık olduğunu, öncelikle yer değiştirilmesine karar verilecek bir tedbir kararı mevcut olmadığını,

ilk teminat yatırılmamış olduğundan ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkmış olduğunu, karşı tarafın itirazı üzerine 17/06/2025 tarihli duruşmada tedbir kalkmış olduğundan karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş olduğunu, Davalı-karşı davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinde hukuki yararı olmadığını, ihtiyati tedbir kararı teminat yatırılmamış olduğundan kendiliğinden kalktığını, dolayısıyla davalı-karşı davacı tarafın tekrar aksi yönde bir tedbir talep etmesinde hukuki yararı olmadığını, İhtiyati tedbir koşullarının oluşmadığını,

hükümsüzlük davası açılmış olmasının tek başına ihtiyati tedbir kararı verilmesi için yeterli olmadığını, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterdiği bir iki görselden hareketle iddiaların teknik bir bilirkişi raporu aldırılmadan yani yaklaşık ispat kuralı gerçekleşmeden verilen tedbir kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, karşı tarafça sunulan uzman görüşlerini çürüten ... tarafından hazırlanmış Uzman Görüşü ve Dr.Öğr.Üye ..... tarafından hazırlanmış 24.08.2025 tarihli Uzman Görüşü dosyaya sunulduğunu,Müvekkilinin tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğunu, müvekkiline ait faydalı modelin yeni olduğunu,

karşı tarafça uzman görüşü sunulmuş ise de Prof Dr. ...'in uzmanlık alanının endüstriyel tasarım olduğunu, faydalı model patent olmadığını,Esas dava açıldığında tedbir talebinin değerlendirilmesi için dosyanın ilk olarak tasarımcı ve bir bilişim uzmanından oluşan heyete tevdi edilmişse de 17/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda faydalı model iddialarına ilişkin inceleme ve değerlendirmelerin patent uzmanı bilirkişi tarafından yapılması gerektiği, bu iddialara ilişkin bir inceleme yapılmasının mümkün olmadığını belirttiklerini,

Ek raporda davalı- karşı davacı tarafın ürünü ile müvekkilinin faydalı modeli karşılaştırılarak müvekkilinin faydalı modeli kapsamında olduğuna dair tespit yapıldığını, Uzman raporunda eş değer unsura ilişkin görüşlerine dayanak olarak gösterilen makalenin de somut olay açısından uygulama alanı olmadığını, belirterek ilk derece Mahkemesinin 09/09/2025 tarihli tedbirin kaldırılması yolundaki itirazın reddine Yerel Mahkemece takdir olunan teminat miktarının artırılması yolundaki talebinin kabulü ile teminat miktarının 200.000,00 TL'ye çıkartılmasına ilişkin kararın kaldırılmasına.

17/07/2025 tarihli ek ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazlarının kabulü ile 17/07/2025 tarihli ek ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına aksi kanaat durumunda ise 200.000 TL olarak tayin edilen teminat miktarının arttırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, tasarım ve faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti, men, refi ile tazminat istemlerine ilişkindir. Karşı dava ise; asıl davaya konu tasarım ve faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise; ilk derece mahkemesinin 09.09.2025 Tarihli ara kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davalı tarafça, asıl davada iddianın dayanağı olan tasarım ve faydalı modelin hükümsüzlüğü istemi ile karşı dava açıldığı ve delil olarak iki ayrı uzman mütalaası sunulduğu,

asıl davacı tarafça da tasarım ve faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı yönünden iki ayrı uzman mütalaası sunulduğu dikkate alındığında bu aşamada mevcut delil durumu, zarara uğrama ihtimali, asıl ve karşı dava kapsamına göre ilk derece mahkemesinin 09.09.2025 Tarihli ara kararında neticeten usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı-karşı davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.