İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1635 K.2026/118

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in diğer davalı bankadan rotatif/iskonto kredileri için almak için müvekkilinden 5 adet hatır çeki alarak, davalı bankanın ........

Şubesi'ne alacağın temliki yoluyla devrettiğini, davalı ...'in nakit ihtiyacını müşteri çekleri ile bu şekilde çözdüğünü, dava konusu çeklerin bedellerinin .../08/2024 tarihinde ve sonrasında müvekkiline ödenmediği için çeklerin ilgili bankalar tarafından yazıldığını, söz konusu çeklerin arkasının yazılması ve bedellerinin tahsili için cebri icra başlatılma riski oluşması üzerine, müvekkilinin müracaatı ile Bakırköy .... ATM'nin 2024/...

D.İş, ...... çek no lu 350.000-TL bedelli ve ....... çek nolu 425.000-TL bedelli çekleri yönünden karşı taraf tarafından talep eden aleyhine yapılacak icra takiplerinin 23/08/2024 tarihi itibariyle yapılacak icra takiplerinin durdurulmasına dair ihtiyati tedbir kararı verildiğini bildirerek, müvekkili tarafından hatır çeki olarak verilen ...Şubesine ait ....08.2024 tarihli 350.000 TL bedelli, .......nolu çek ile ....... Bankası-..........

Şubesine ait ....08.2024 tarihli 425.000 TL bedelli,........... nolu çeklerin İİK m 72/2 gereğince bedelsiz olduğunun tespitine, çeklerin müvekkile iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Bankası vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerden ...... seri numaralı 350.000-TL bedelli çek ile ...... seri numaralı 425.000-TL bedelli çekin diğer davalı ...'in müvekkil bankaya olan borçlarından çek bedelleri ödendiğinde mahsup edilmek üzere temlik cirosuyla devir ve temlik edildiğini, çeklerin bu şekilde müvekkili bankaya teslim edilmesiyle artık çekler ile birlikte üzerindeki haklar da iyi niyetli hamil olan müvekkili bankaya geçtiğini, bu nedenle huzurdaki davanın tümüyle reddinin gerektiğini, davada yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ileri sürülen ve davacı tarafça müvekkil hakkında beyan ve iddia edilen aleyhe hususların kabulünün mümkün olmayıp ,davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı tarafın beyan ve iddia ettiği tüm hususları hiçbir şüpheye yer bırakmayacak bir biçimde ispatlamakla mükellef bulunduğunu, dava dosyası kapsamında müvekkilin kusurundan, borcundan veya sorumluluğundan söz edilmesinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, HMK md. 6 uyarında menfi tespit davasının davalının yerleşim yerinde de açılabileceğinden, yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam edildiği, kural olarak kambiyo senedi olan çek ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde karine olduğu, bu karinenin aksini iddia eden davacının, çeklerin hatır çeki olarak verildiğini ve karşılığında mal ya da hizmet alınmadığını yazılı delille ispat edemediği,

her ne kadar davacının incelenen ticari defterlerinde söz konusu çekler kayıtlı değilse de kambiyo senedinin ticari defterlerde kayıtlı olmamasının kambiyo senedini hükümden düşürmeyeceği, davacı tarafın açıkça yemin deliline başvurmadığı gerekçesiyle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi incelemesinde tarafların tüm defterleri incelendiğini, dava konusu çeklerin kaydının olmaması yanında taraflar arasında her hangi bir mal ve hizmet satın alınmasına ilişkin kayıtta bulunamadığını, tarafların ticari defterleri ve tüm kayıtları yazılı delil olup, hükmüm bu nedenle hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI

İlk derece mahkemesince 07/11/2025 tarihli ek karar ile; davacı vekilinin istinaf talep dilekçesinin .../09/2025 tarihinde sunulduğu, davacı yönünden verilen kararın .../09/2025 tarihinde kesinleştiği, HMK md 341/2-4. fıkralar kapsamında kanunen davacının istinaf imkanı bulunmadığı gerekçesiyle, HMK'nın 346/1.maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

EK KARARA KARŞI İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili ek karara karşı istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesi kararının UETS ile vekile gönderildiğini, istinaf dilekçesi süresinde sisteme uyap üzerinden yüklendiğini, ileri sürerek, ilk derece mahkemesinin red kararını hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek,ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,menfi tespit talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde davanın reddine kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İlk derece mahkemesince 07/11/2025 tarihli ek karar ile; davacı vekilinin istinaf talep dilekçesinin karar kesinleştikten sonra verildiği gerekçesiyle, HMK'nın 346/1.maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Ek karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, gerekçeli kararın davacı vekiline 10/09/2025 günü tebliğ edildiği, davacı vekilinin istinaf dilekçesini iki haftalık istinaf süresi geçtikten sonra 25/09/2025 tarihinde sunduğu, bu nedenle HMK'nın 346/1.maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin ek karara karşı yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.