İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/657 K.2025/859

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle. “28.11.2024 tarihinde Davacı ... A.Ş tarafından "..." adlı platformda "..." isimli dizi yayına alındığını, Türk yapımı olduğu için dizi Türk halkı tarafından çokça izlenmiş olup halen yayında olduğunu, dizinin yapım şirketi ... Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olmakla birlikte ilgili yapımcısı da diğer davacı ...'dir.

Dizi bölümlerinin sonlarında ilgili şirketler/isimler ve görevleri de yer aldığını, dizi bölümlerindeki muhtelif anlarda olmakla birlikte özellikle dizinin ilk bölümünün "00:14'nci dakikasında-açılış sahnesi" tüm ekranı kaplayan "..." logosu ile başlamakta ve ... markalı otomobil tam ekran gösterilmektedir.

Yine dizinin 5.bölümünün 38:47'nci dakikasında "..." logosu açık olarak yakın çekimde gösterilmekte ve ... logosunun yer aldığı bagaj kapağının açılması ile birlikte bagaj içerisinde bomba olduğu görüldüğünü, Yine dizinin 1. Bölümünün 8:45'inci dakikasında, dizi karakteri senaryo gereği sıfır kilometre olarak satın aldığını beyan ettiği kazaya karışarak hasar alan otomobilini, ...

Yetkili Servisi olduğu şüpheye mahal bırakmayacak şekilde ortada olan yetkili servise götürmekte ve bu sahnelerde ana karakter ile sözde yetkili servis yetkilisi arasında şirketimizin marka haklarını zedeleyici konuşmalar yer aldığı, ...

Marka ve logosunu yasalara aykırı ve iznimiz dışında kullanılması ve ... markası altında sunulan SERVİS HİZMETLERİNİN kötülenerek, ticari itibarımızı sarsmaya yönelik yayına son verilmesi istemi ile davalılara 03.12.2024 tarihinde Kartal ...Noterliği'nin ... yevmiye numarası ile ihtarname gönderilmiş fakat marka hakkını ihlal teşkil eden fiil ve durumlar bu süre zarfında durdurulmadığı, Davalı ..., 12.12.2024 tarihinde Beyoğlu ...Noterliği'nin ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile ve diğer davalılar ...

Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ve ... ise Beyoğlu ...

Noterliği'nin ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile tarafımız ihtarnamesine karşı cevap verdiği, Davalılar, müvekkil şirketten ... markasının/logosunun kullanımı için herhangi bir izin almadıklarını, bu logoyu kullanmak için hukuki veya haklı meşru bir sebepleri de bulunmadığını, Kaldı ki SMK 7/5 maddesi kapsamında dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde de bir kullanım söz konusu olmadığını, Davacıların senelerdir film/yapım sektörünün içerisinde yer aldığı,

bu şekilde kullanımın marka hakkını ihlal edeceğini bilmediklerini düşünmek hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, film/dizilerde, marka/lisans sahibinden izin alınmadığı durumlarda otomobillerin marka/logoları çekimler esnasında veya kurgulama aşamasında bulanıklaştırılır(blurlanır) /silinir veya logo görünmeyecek şekilde çekimler gerçekleştirildiğini, ancak yapılacak incelemede ... model aracın ... logosu bulanıklaştırılmamış (blurlanmamış)/silinmemiş aksine yakın çekimde izin alınmadan gösterilmiş ve kullanıldığı,

yukarıda da bahsedildiği üzere 1. Bölümün yetkili serviste geçen sahnelerinde de ... markası ve bu marka ile ilintili olarak sunulan servis hizmetlerinin itibarını zedeleyici repliklere yer verildiğini, İlgili sahneleri izleyen ortalama zeka ve bilgiye sahip olan tüm izleyicilerin ... logosunu bildiği ve ... markalı olan ve senaryo içeriğinden anlaşıldığı üzere "sıfır kilometre" olarak alınan söz konusu aracın hasar aldıktan sonra yetkili ... servisine onarım için götürüleceğini bileceği ve bu suretle yetkili servis sahnesi ile marka arasında bağ kuracağı, söz konusu servis sahnesinin ...

YETKİLİ SERVİSİNDE geçtiğini düşünmesi son derece olağan olduğu, fazlaya dair her türlü haklar saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulü ile; dizinin halen yayında olması ve izleyen kişi sayısının artmasından kaynaklı müvekkil şirketin haklarının daha fazla ihlal edilmemesi adına tecavüz teşkil eden eylemlerin tedbiren durdurulmasına ve gerekli diğer tedbirlerin alınmasına, Marka hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin Sayın Mahkemenizce tespitine, Marka hakkına tecavüz teşkil eden sahnelerin, ... logosunun bulanıklaştırılması (blurlanması) ilgili sahnelerin dizi bölümlerinden silinmesi/çıkarılması,

dizi bölümlerinin yayından kaldırılması vb. Sayın mahkemenizce uygun görülecek usullerle birlikte tecavüzün giderilmesi, SMK m.149/g fıkrası uyarınca müvekkil şirketin menfaatlerinin korunması adına kesinleşmiş kararın tirajı yüksek günlük gazetede özet olarak yayınlanmasını talep etmiştir.

İHTİYATİ TEDBİR KARARI

İlk derece mahkemesinin 07/03/2025 tarihli ara karar gereğince; "...Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; dizinin Türkiye genelinde yayınlanmış olması nedeniyle bazı tüketicileri alışveriş yaparken ve/veya davacının kullanımında olan markasına olan mevcut güveni olumsuz olarak etkileyebileceği, davacıya hiçbir somut veriye dayanmadan servis fiyatının pahalı ve servis kalitesinin kötü olduğu imajı verilmesinin “kötüleme” ve ve böylelikle haksız rekabet oluşturabileceği kanaatinde olduğu,

Bununla birlikte, davalılar söz konusu sahnelerde davacının kullanımında olduğu iddia olunan ... marka ibaresine ilişkin herhangi bir mozaikleme/bulanıklaştırma yapmadığı gibi davalıların davacının kullanımında olduğu iddia olunan markanın kötülenmemesi için herhangi bir önlem almadığının da görülmekte olduğu, dosya kapsamında yaklaşık olarak ispatın sağlandığı ve tedbire ilişkin şartların oluştuğu kabul edilmiş ve SMK'nın 159.

Maddesi ve HMK 390/son maddesi uyarınca yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği anlaşılmakla.

1-Davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen KABULÜNE, -İleride muhtemel zarar ve ziyanlara karşılık olmak üzere ihtiyati tedbir talep eden tarafça takdiren 1.000.000,00 TL ( Bir Milyon Türk Lirası) nakdi teminat yatırılması veya muteber bir bankaya ait kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edilmesi halinde, -Davaya konu "...” adlı dizinin 8:50 ve 11:55 dakika arası kısmının yayınının tedbiren durdurulmasına, belirtilen zaman dilimini içerir içeriğin çıkarılmasına, bu kısmın çıkarılarak yayınlanması mümkün değil ise dizinin yayınının tedbiren durdurulmasına,

bu hususta davalılara ve Erişim Sağlayıcı Birliğine müzekkere yazılmasına," Şeklinde karar verilmiştir.

İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN DEĞERLENDİRİLMESİ: İlk derece mahkemesinin 25/03/2025 tarihli ara kararında; "...Tüm dosya kapsamı ile davalının bu kullanımlarının davacıyı zarara uğratma ihtimalinin mevcut olduğu, HMK'nun 390/son maddesindeki yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, dava konusu sinema eserinde davacı tarafın markasının açıkça gösterildiği, yapılan konuşma, değerlendirme ve eleştirilerin markanın görünümünden sonra yapıldığı,

bu haliyle yapılan değerlendirmelerde tüketicilerde, karakterin ... marka araca sahip olması ve bu aracın servise bırakılması ile servis ücretlerinin pahalı oluşu ve servis çalışanlarının hizmet kalitelerinin düşük olduğu zannının ortalama tüketici zihninde oluşacağı ve böylelikle ortalama tüketiciyi davacı hizmeti/ürününü pahalı ve servis hizmetinin kalitesiz olduğu düşüncesiyle davacıyı tercih etme yada vazgeçmeye sevk edebileceği, bu sonuç çıkarılmasa dahi davacı markasının izni olmaksızın dizi içerinde kullanılmasının mümkün olmayacağı,

günümüz reklam ve sponsorluk anlaşmaları dikkate alındığında davalıların dava konusu dizi filmde hangi saikle olursa olsun marka sahibinin izni olmaksızın davacı markasının logosunun kullanılmasının SMK'nın 7.3-ç ve 7/3-d maddesi gereği marka hakkına tecavüz oluşturduğu, yine marka hakkına tecavüz oluşturmasa dahi logonun kullanımının TTK'nın 55/1-a maddesi gereği haksız rekabete yol açacağı kanaati ile yaklaşık ispatın sağlandığı kabul edilerek.

Tedbire itirazın reddine," Şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalılardan ... Hizmetleri Anonim Şirketi vekili istinaf isteminde.

Marka hakkına tecavüzün olmadığını, markaya özel bir vurgu olmadığını, içeriğin bütününe oranla neredeyse hiç gözükmediği ve bütün içerek içerisinde arızi olarak çok kısa süreyle esas karakter ve hikaye gösterime konu iken bir şekilde göründüğünü, raporda da SMK 7, 9 maddesine dayalı markaya tecavüz hallerinin olmadığının tespit edildiğini, Ana karakteri taksi şoförü olan bir dizide karakterin kullandığı aracın logosunun gözükmesinin hayatın olağan akışına ve adil kullanım kapsamına uygun olduğunu, dizi içeriğinin aracın niteliklerini konu almadığını,

kullanımın dürüstçe ve ticari olağan hayatın akışı içinde gerçekleşen bir kullanım olduğunu, Davacının iddialarını ve ihtiyati tedbir talebinin "haksız rekabet" hükümlerine dayanmadığını, mahkemenin haksız rekabete ilişkin gerekçesinin bu nedenle yerinde olmadığını, bununla birlikte davacının derdest bir haksız rekabet davası olduğunu, mahkemenin buna rağmen inceleme yapmasının usulen hatalı olduğunu, bilirkişilere de bu yönde görev verilmediği halde inceleme yapıldığını, İstanbul 9.ATM 2025/200 Esas sayılı dosyasında iş bu dosyadaki raporun ibrazından bir gün sonra haksız rekabet davası açıldığını, mahkemenin tedbir talebini reddettiğini,

Dizideki servisin yetkili servis olmadığını, aksi delil ortaya konulmadığını, belirtilen servis sahnesinde marka logo gözükmediğini, hatta ... marka olmayan araçların ilgili serviste arkada gözüktüğünü, dizinin içeriğinin bütünün değerlendirilmesi gerektiğini, haksız rekabet yönünden de yaklaşık ispat olmadığını, Tedbir şartlarının oluşmadığını, iddiaların esastan incelemeyi zorunlu kıldığını, yaklaşık ispat oluşmadığını, dizinin 28 Kasım 2024 'ten itibaren yayyında olup aciliyet de olmadığını, tedbirin menfaat dengesine aykırı ve ölçüsüz olduğunu, Mahkemenin davacının dava açmak hakkın olup olmadığına dair,

davacının yetkili olup olmadığına dair bir değerlendirme yapmadığını, markanın ... adına kayıtlı olduğunu, Bilirkişi raporunda açıkça davacı ile ... arasındaki sözleşme incelendiğinde davacının "münhasır olmayan devredilemez lisans" hakkı sahibi olduğu, dava açma hakkının kural olarak lisans verene ait olduğu, lisans alan davacının 3 aylık sürede izin sağlayamazsa bu durumda dava açabileceği" belirtildiğini, dosyada davacının bu yönde bir izin sağlamış olduğu da anlaşılamadığından,

davacının yetki hususu hiç ele alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını, tedbir isteminin reddini, aksi takdirde teminat miktarının artırılmasını talep etmiştir. Davalılar ...Ltd şti ve ... vekili istinaf isteminde.

Mahkemece tedbire itirazın red gerekçesi olarak; dava konusu dizi filmde davacı tarafın markasının açıkça gösterilmesinden sonra dizinin 8:50 ve 11:55 dakikaları arasında geçen konuşma, değerlendirme ve eleştirilerin yapılması gösterilmişse de değerlendirmenin hatalı olduğunu, belirtilen sahnede davacıya ait ... markasıyla ilgili herhangi bir diyalog olmadığını, markaya ait logo veya bir başka tanıtıcı işaret kullanılmadığını Bilirkişi Raporunda da yapılan incelemeler neticesinde, SMK m.7 ve m.29 uyarınca marka hakkına tecavüz olarak düzenlenen hallerin dosya kapsamında mevcut olmadığının belirtildiğini,

davacının kötüleme ve itibar sarsan nitelikte olduğunu ileri sürdüğü servis sahnesine ilişkin kısım incelendiğinde, servisteki kişi ile dizi karakteri arasında diyaloğu içeren sahnede ortalama tüketici tarafından net bir şekilde anlaşılabilecek şekilde davacının talepte bulunduğu marka ibaresine ilişkin herhangi bir görsel/logonun görülmediği ve markaya yönelik herhangi bir konuşmanın da yer almadığı açıkça tespit edildiğini, “... yetkili servisi” olmasından ziyade çeşitli markalardaki araçlara yüksek bedeller karşılığında hizmet veren özel bir servis olarak değerlendirilmesi gerektiğini,

Mahkemenin ihtiyati tedbire itirazı reddetme sebeplerinden bir diğeri; davacının izni olmaksızın kendisine ait markanın dizi içerinde kullanılmasının mümkün olmayacağı olarak açıklanmış ise de, Asaf isimli dizi filminde gerçekleştirilen kullanımların, SMK'nın 7/3-d maddesinde belirtilen durumla herhangi bir ilgisi bulunmadığını, SMK'nın 7/3-ç maddesinde yer alan düzenlemenin ise markanın, izinsiz kullanan kişinin reklamlarında kullanılması halinin düzenlediğini, marka sahibinin, markasının üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde kullanımına engel olamayacağı düzenlendiğini,

Dava konusu “...” isimli dizi filmin konusunun, ... markası dahil herhangi bir araç markası üzerine inşa edilmesi gibi bir durum olmadığını, dizi bütününde ağırlıklı olarak bu markanın yer almadığını ve ilgili markadan haksız bir yararlanma veya kötüleyici kullanım mevcut olmadığını, ... markasının dava konusu dizi filmde kullanımının, SMK m.7/5 gereğince dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde gerçekleştirilmiş kullanım olarak kabulü ile davacının İhtiyati tedbir talebinin redddedilmesi gerektiğini, Davacının haksız rekabete ilişkin herhangi bir talebinin bulunmadığını, talebin markaya dayalı olduğunu,

Bilirkişi Heyetinin hatalı olarak ve kendisine verilen yetki ve görevin sınırlarını da aşmak suretiyle inceleme yaptığını,"Taleple bağlılık" ilkesine aykırılık olduğunu Haksız rekabet konusunun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanında kaldığını, markanın, "..." isimli dizi filmde gösterilmesi nedeniyle hem SMK hem de TTK'nın haksız rekabet hükümleri yönünden değerlendirme yapan İlk Derece Mahkemesi'nin, marka hakkına tecavüz oluşturmasa dahi logonun kullanımının TTK'nın 55/1-a maddesi gereği haksız rekabete yol açacağı kanaati ile ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddi yönündeki kararı bu yönden de hukuka aykırı olduğunu,

Kararda belirtilen sahnede geçen diyaloglardan da davacıya ait ... markasının kötülenmesi gibi bir anlam çıkarılamayacağını, tedbir koşullarının da oluşmadığını, davacı tarafın, "..." isimli dizi filmin yayımının haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı İhtiyati tedbir talebinin reddedildiğini, belirterek kararın kaldırılmasını, tedbir isteminin reddini yahut teminatın artırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, markaya tecavüzün tespiti meni ve refi istemlerine ilişkindir. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise; ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davalı itirazında davacının markaya dayalı haklar yönünden dava açma hakkının olmadığını ve dava dilekçesinde haksız rekabete ilişkin hükümlere dayanılmadığını, bu konuda derdest dava dosyası olduğunu ileri sürdüğü dikkate alındığında davacının iddiaları bu aşamada yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati tedbire itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi yerinde görülmemiş, davalıların istinaf isteminin bu yönden kabulü ile ihtiyati tedbire itirazın reddi kararın HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.