İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/921 K.2025/1088

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ TALEBİ

İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin borçludan ... .. Şubesi, keşide yeri ... olan ... çek numaralı, 27.01.2025 keşide tarihli, 250.000,00 TL miktarlı bir adet çekten dolayı (banka sorumluluk tutarı alındıktan sonra) kalan 240.730,00 TL bakiye alacağının mevcut olduğunu, borçlular ile yapılan müteaddit görüşmelerin sonuç vermediğini ileri sürerek borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ İHTİYATİ HACİZ KARARI: İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 12/02/2025 Tarih 2025/299 D.İş 2025/307 Karar sayılı kararı; "... Talep, ihtiyati hacze ilişkindir. Talebin yasal dayanağı İİK'nın 257 vd. maddeleridir. Talep sahibinin dilekçesi ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun süresinde ödenmediğine kanaat getirecek delillerin İİK'nın 258/1. fıkrası uyarınca sunulduğu ve yaklaşık ispatın da bu aşamada var olduğu kanaatine varılmakla İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haciz kararı vermek gerekmiştir.

KARAR

Yukarıda açıklandığı üzere;1-İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 240.730,00-TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE,..." karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... LİMİTED ŞİRKETİ vekili 03/03/2024 tarihli dilekçesinde özetle.

İhtiyati haciz kararının dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerin; genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri mahkemesi ( HMK 6. md. ),muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki yer mahkemesi (HMK 10. md. ), İİK’nun 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki mahkeme, borçlu birden fazla ise, borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili ( HMK.nun 7/1.) olduğunu, bu yasal düzenlemeler çerçevesinde yetkiye ilişkin bu seçimlik yerlerden hiçbirinin İstanbul adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını,

müvekkili şirketin adresinin Aydın ili yargı sınırlarında olup, müvekkili şirket açısından Aydın Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetki itirazının kabulüne, yetkili mahkemelerin Aydın Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun tespitine, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ vekili 05/03/2025 tarihli dilekçesinde özetle.

İş bu ihtiyati haciz kararına karşı mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, ihtiyati haciz kararının dayanağı olan çekin bir kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerin;

genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri mahkemesi ( HMK 6. md. ), muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki yer mahkemesi (HMK 10. md. ), İİK’nun 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki mahkeme, borçlu birden fazla ise, borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu ( HMK.nun 7/1.) bu yasal düzenlemeler çerçevesinde yetkiye ilişkin bu seçimlik yerlerden hiçbirinin İstanbul adliyesi yargı sınırları içerisinde bulunmadığını, müvekkili şirketin adresinin Ordu ili yargı sınırlarında olup, müvekkil şirket açısından Ordu Mahkemelerinin yetkili olduğunu,

aleyhine ihtiyati hacze hükmedilen diğer borçluların hiçbirinin de İstanbul'da olmadığını, müvekkili şirket açısından yetki itirazının kabulüne, yetkili mahkemelerin Ordu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun tespitine, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZLARA İLİŞKİN İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 12/02/2025 Tarih 2025/299 D.İş 2025/307 Karar 17/04/2025 tarihli Ek Kararı; "...İcra dosyası celbedilerek incelenmiş, ihtiyati hacze itirazların süresinde olduğu tespit edilmiştir. İhtiyati haciz isteyen taraf çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş olup, dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin MENDERES/AYDIN Şubesi olduğu anlaşılmaktadır.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir. Dosyanın incelenmesinde itiraz eden borçlu... GIDA VE SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin adresinin ALTINORDU/ORDU, diğer borçlu ...

SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin adresinin EFELER/AYDIN olduğu anlaşılmaktadır. ...Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur.

Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde; her ne kadar ...

Anonim Şirketi ile imzalanan faktoring sözleşmesi ile İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı görülmüş ise ilgili yetki sözleşmesi faktoring sözleşmesinin tarafı olmayan diğer borçlu ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi açısından sözleşmenin nispiliği ilkesi mucibince hüküm ifade edemeyeceği, talep eden vekilinin yetki sözleşmesi bulunduğuna yönelik mezkur itirazının yalnızca faktoring sözleşmesinin tarafı olan...

Gıda ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi açısından hüküm ve sonuç doğurmaya ehil olduğu değerlendirilmekle; açıklanan bu hususlar gözetildiğinde; borçlu ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin yetki itirazlarının kabulü ile; mahkememizin 12/02/2025 tarihli 2025/299 D. İş esas, 2025/307 D.İş karar sayılı ihtiyati haciz kararının işbu borçlu yönünden kaldırılmasına, ... Gıda ve Sanayi Ticaret Ltd.

Şti tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın ise reddine, karar verilmiştir. (Benzer mahiyette içtihat Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02/04/2019 tarih, 2017/12-741 Esas, 2019/382 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin 06/06/2022 tarih, 2022/485 Esas ve 2022/990 Karar ile aynı dairenin 22/09/2022 tarih, 2022/1023 Esas ve 2022/1500 Karar sayılı ilamları)

KARAR; Gerekçesinde açıklanacağı üzere; 1-... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın KABULÜ ile; mahkememizin 12/02/2025 tarihli 2025/299 D.İş esas, 2025/307 D.İş karar sayılı ihtiyati haciz kararının mahkememizin yetkisizliği nedeniyle itiraz eden borçlu ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden KALDIRILMASINA, 2-... Gıda ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın REDDİNE,..." karar verilmiştir.Ek kararın taraflara 19/05/2025 tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati haciz talep eden vekili 26/05/2025 tarihli istinaf dilekçesinde özetle. Yerel Mahkemenin 17/04/2025 tarihli ek kararının ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden istinaf talebinde bulunduklarını, İİK. 266.

Madde düzenlemesi gereğince takip başlatıldıktan sonra ihtiyati haczin kaldırılması için yetkili mahkemenin İcra Mahkemesi olacağı, Borçlu alacağa dayanak çekteki imzaya itiraz ederek borcu bulunmadığı iddiasında olduğu, İİK'nun ilgili madde düzenlemeleri ile ihtiyati hacze itiraz sebeplerini sınırlı olarak belirlendiği,

kanunda sayılan sebepler dışında kalan itirazlarının dikkate alınmaması gerektiği, yasal süre içerisinde yetki itirazında bulunulmadığını, takibe konu çek alacağı götürülecek borç niteliği kazandığını, müvekkili şirket ile akdedilen Faktoring Sözleşmesinde İstanbul mahkemelerini ve icra müdürlükleri yetkili kılındığını, HMK m.17'ye göre "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." Somut olaya ilişkin düzenlenen faktoring sözleşmesinin 14. Sayfasında Çeşitli Hükümler başlığının 26. maddesinde ''6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6 maddesi ile düzenlenen genel yetki kuralının geçerliliği saklı kalmakla birlikte taraflar, işbu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda, (i) İstanbul (çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, (ii) İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, (iii) İstanbul Bakırköy ve İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğunu açıkça kabul edildiği,

söz konusu sözleşmenin tarafları da tacir olmakla birlikte yetkiye ilişkin mutabakat da sözleşme içeriğinde mevcut olup davalının yetkiye ilişkin itirazının somut olaya uygun düşmediğini ileri sürerek İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/299 D. İş 2025/307 K. sayılı dosyası kapsamında ...

Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kurulan 17.04.2025 tarihli usul ve esas yönünden hukuka uygun olmayan ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair ek kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İstinaf dilekçesinin Soğunur ... Ltd. Şti. vekiline 31/05/2025 tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise; ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile karşı taraflarda ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi ek kararının istinaf incelemesine yöneliktir.Somut uyuşmazlıkta. Karşı taraf ...

SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ' nin itirazının süresinde olduğu, talep konusu çekte keşideci adresinin Efeler/Aydın ve lehtar ciranta adresinin Altınordu/Ordu olduğu, çekte muhattap bankanın Aydın /Adnan Menderes Şubesi olup, çek keşide yerinin Aydın olduğu, itiraz eden ...

SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'nin faktoring sözleşmesinde taraf olarak yer almadığından sözleşmedeki yetki şartının kendisi yönünden uygulanamayacağı, karşılıksız çıkan çek alacağının götürülecek borç haline geldiğini kabul etme imkanı bulunmadığı, ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabul edilerek ihtiyati haciz kararının itiraz eden ...

SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ Yönünden kaldırılmasına dair ek kararın yerinde olduğu anlaşılmakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerekmiştir.