İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2026/33 K.2026/360

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ TALEBİ

İhtiyati haciz talep eden vekili sunduğu dilekçesinde; müvekkilinin borçludan ...Bankası Adana-.....Şubesi'ne ait, keşide yeri Adana olan, ...çek numaralı, .../09/2025 tarihli, 150.000,00 TL bedelli çekten dolayı, banka sorumluluk tutarı tahsil edildikten sonra 137.350,00 TL bakiye alacağı bulunduğunu, borcun ödenmemesi üzerine İstanbul ..... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile takibe başlandığını, borçluların mal kaçırma kastıyla hareket ettikleri kanaatine varıldığını belirterek, 137.350,00 TL için İstanbul ..... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KABULÜNE DAİR KARAR: İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi 03/10/2025 tarihli 2025/.... D.İŞ - 2025/... K. sayılı kararıyla; "...Talebin yasal dayanağı İİK'nın 257 vd. maddeleridir. Talep sahibinin dilekçesi ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun süresinde ödenmediğine kanaat getirecek delillerin İİK'nın 258/1. fıkrası uyarınca sunulduğu ve yaklaşık ispatın da bu aşamada var olduğu kanaatine varılmakla İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haciz kararı vermek gerekmiştir.

KARAR

Yukarıda açıklandığı üzere;

1-İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 137.350,00.-TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İHTİYATEN HACZİNE,

2-İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %25'i olan 34.337,50.-TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına, teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına gönderilmesine,

3-İİK'nın 261/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haczin verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına..." karar verilmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ......Limited Şirketi vekili dilekçesinde; alacaklı tarafın müvekkili aleyhine kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiğini, anılan kararın müvekkiline tebliğ edilmediğini, ihtiyati hacze konu edilen çek ve icra dosyasının incelenmesinde çekin keşide yerinin Adana, muhatap banka şubesinin Adana/..... şubesi olduğunu, takip talebinde de müvekkili şirketin ve cirantanın yerleşim yeri adreslerinin de Adana olduğu,

müvekkili ile karşı taraf arasında bir yetki sözleşmesinin öngörülmediğini, ihtiyati haciz kararını veren İstanbul Mahkemelerinin kanunun öngördüğü yetkili yerlerden hiçbiri olmadığını, bu durumda ihtiyati haczin istenebileceği tek yerin Adana Mahkemeleri olduğunu, icra takibinin başlatılmasının kanuna açıkça aykırı olduğunu, karşı tarafça başlatılan icra takibine de yetki kurallarına aykırılık gerekçesi ile itiraz edildiğini belirterek, ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZA CEVAP

İhtiyati haciz talep eden vekili ihtiyati hacze itiraza dair cevap dilekçesinde; borçlunun takibe ve ihtiyati haciz kararına haksız biçimde itiraz ettiğini, itirazların hiçbir dayanağının bulunmadığını, itiraz edenin yetki itirazının dikkate alınmaması gerektiğini, yetki itirazının yasal süresi içerisinde ileri sürülmediğini, müvekkil şirket ile akdedilen Faktoring sözleşmesinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili kılındığını, mal kaçırma kastı bulunan borçlulara yönelik ihtiyati haciz kararı alındığını, karara itiraz eden borçlunun haksız biçimde itiraz ettiğini, itiraz eden borçlunun bu yöndeki iddialarını kabul etmediklerini, itirazların reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZE İTİRAZIN KABULÜNE DAİR KARAR: İstanbul ......Asliye Ticaret Mahkemesi ..../11/2025 tarihli 2025/...D.İŞ - 2025/....K. sayılı Ek kararıyla; "...Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur.

Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır.

İhtiyati haciz talep eden vekilince her ne kadar ... ile imzalanan faktoring sözleşmesi ile İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı itirazında bulunulmuş ise de ilgili yetki sözleşmesinin faktoring sözleşmesinin tarafı olmayan diğer borçlu ....... Ltd. Şti. açısından sözleşmenin nispiliği ilkesi mucibince hüküm ifade edemeyeceğinden bu yöndeki itiraza itibar edilmemiştir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde.

Mahkememizce ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ........Şti. vekilinin yetki itirazının kabulü ile; mahkememizin 2025/..... D.İş esas 2025/... D.İş Karar sayılı ../10/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının işbu borçlu yönünden kaldırılmasına, karar verilmiştir.

(Benzer mahiyette içtihat Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02/04/2019 tarih, 2017/12-741 Esas, 2019/382 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesinin 06/06/2022 tarih, 2022/485 Esas ve 2022/990 Karar ile aynı dairenin 22/09/2022 tarih, 2022/1023 Esas ve 2022/1500 Karar sayılı ilamları).

HÜKÜM

1-........ Şti. tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın KABULÜ ile; mahkememizin .../10/2025 tarihli 2025/......D.İş esas, 2025/.....D.iş karar sayılı ihtiyati haciz kararının mahkememizin yetkisizliği nedeniyle itiraz eden borçlu ......Şti. yönünden KALDIRILMASINA..." karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati tedbir talep eden vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; ihtiyati hacze itirazın hak düşürücü sürede yapılmadığından reddi gerektiğini,İtirazların haksız ve hukuka aykırı olduğunu,Yerleşik BAM Hukuk Dairesi Kararları ve Yargıtay kararları doğrultusunda bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çekten kaynaklanan alacaklarının götürülecek borç niteliğinde olduğunu, bu nedenle müvekkilinin yerleşim yeri adresindeki mahkemenin yetkili olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesinin itirazın kabulüne dair kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Talep dilekçesi ekinde dosyaya sunulan sözleşme örneği incelendiğinde; ihtiyati talep eden Fakoring Şirketi ile aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ...-... arasında 05/02/2025 tarihinde 10.000.000,00 TL bedelli Faktoring Sözleşmesi imzalandığı, Sözleşmenin 27. maddesinde işbu sözleşmeden doğacak uyuşmazlıklarda İstanbul (Çağlayan), İstanbul Anadolu ve Bakırköy Mahkemeleri ile icra müdürlüklerinin yetkili olacağının kabul edildiği tespit edilmiştir.

İhtiyati hacze konu edilen çek örneği incelendiğinde; ...Bankası Adana-...... Şubesi'ne ait, keşide yeri Adana olan, ...çek numaralı, ..../09/2025 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşidecinin ... Limited Şirketi, lehtarın ... (...) olduğu, çekin arkasında sırasıyla ...-..., ... Anonim Şirketi, ... Anonim Şirketi'ne ait ciroların bulunduğu, 19/09/2025 tarihinde takasa ibraz edildiği, 137.350,00 TL'lik kısmının karşılıksız olduğunun yazıldığı, takas kurumunun kaşesinden sonra ... Anonim Şirketi!nin çeki yeniden cirolayarak bankaya ibraz ettiği, 26/09/2025 tarihinde hesap bakiyesi 0 (sıfır) olduğundan, 137.350,00 TL'sinin karşılıksız olduğunun yazıldığı tespit edilmiştir.

GEREKÇE

Talep ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Dairemizin önüne gelen uyuşmazlık ise, ihtiyati hacze itirazın kabul edilerek, karşı taraflardan......Limited Şirketi yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin 20/11/2025 tarihli Ek kararın istinaf incelemesine yöneliktir.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.İhtiyati haciz talep eden tarafından her ne kadar itirazın süresinde olmadığı ve ...

Limited Şirketi tarafından ileri sürülen yetki itirazının yerinde olmadığı belirtilmiş ise de, itiraz edenin ihtiyati hacizden itiraz tarihinden önce haberdar olduğuna veya haczin ne zaman tatbik edildiğine dair dosyada bir delil bulunmadığı anlaşılmakla, itirazın süresinde yapıldığının kabulü yerindedir.İhtiyati hacze konu edilen çek incelendiğinde; muhatap banka şubesinin Adana olduğu, çekin keşide yerinin Adana olduğu, itiraz edenin yerleşim yerinin Adana olduğu tespit edilmişse de, alacaklının yerleşim yerinin ....../İSTANBUL olduğu ve İstanbul Mahkemelerinin yetki sınırları içinde bulunduğu,

Yargıtay 11. HD’nin 24/11/2025 tarihli Bölge Adliye Mahkemeleri Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair 2025/5752 Esas, 2025/6984 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra,

götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK’nun 89/1. maddesi hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hale geleceğinin kabulü gerektiğinden, kararı veren İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olup, ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itiraz edenin itirazının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Bu nedenle ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebinin kabulüne, Mahkemece yetki itirazının kabul edilerek ihtiyati haczin itiraz eden yönünden kaldırılmasına dair 20/11/2025 tarihli Ek Kararın kaldırılmasına,

kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen .......Limited Şirketi’nin ihtiyati hacze itirazının reddine karar verilmiştir.